چرا دولت [دستنشانده]یمن خواستار بسیج عمومی شده است؟
العلیمی همچنین یک عفو فوری برای مبارزان حوثی که قصد جدا شدن از این گروه را دارند، اعلام کرد.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که حوثیها در ماه سپتامبر پیشرویهای چشمگیری در غرب یمن داشتهاند، از جمله تصرف شهر مخا و جزیره میون. این حملات پس از فروپاشی اخیر آتشبس میان دولت و حوثیها در سال ۲۰۲۲ رخ میدهد؛ آتشبسی که ۱۲ سال درگیری میان دو طرف را متوقف کرده بود.
تهاجم حوثیها در دریای سرخ به آنها کنترل تنگه بابالمندب را داده است؛ یکی از پرترددترین مسیرهای کشتیرانی در جهان، یک آبراه باریک که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل میکند.
این تنگه همچنین از اهمیت اقتصادی و استراتژیک حیاتی برای عربستان سعودی برخوردار است که از دولت به رسمیت شناخته شده یمن حمایت میکند.
العلیمی با بسیج عموم مردم، متعهد شد که پایتخت یمن، صنعا، را که در سال ۲۰۱۴ از دست داده بودند بازپس بگیرد و حاکمیت دولت را بر سراسر یمن بازگرداند.
العلیمی گفت: «هدف ما برای همه، چه در داخل و چه در خارج، روشن است: بازگرداندن نهادهای دولتی و اعمال حاکمیت آنها بر کل کشور، از جمله صنعا.»
بنابراین، چرا دولت تصمیم گرفته است اکنون فراخوان بسیج عمومی بدهد و چرا به مبارزان حوثی پیشنهاد عفو داده است؟ در اینجا آنچه میدانیم آمده است.
چرا العلیمی دستور بسیج عمومی صادر کرده است؟
از نظر اکثر تحلیلگران، جایگاه دولت به ندرت تا این حد ضعیف بوده است. پیشروی حوثیها که باعث رانده شدن نیروهای دولتی از مخا، جزیره میون و خط ساحلی وسیعتر بابالمندب شده، اقتدار دولت به رسمیت شناختهشده را به خطر انداخته و متحد سعودی آن را عمیقتر وارد درگیری میکند. ریاض و دیگر شهرهای عربستان اکنون به اهداف منظم موشکها و پهپادهای حوثیها تبدیل شدهاند.
حتی پیروزیهای نادر دولت نیز کوتاهمدت بوده است. منطقه حیس در الحدیده در اوایل سپتامبر برای مدت کوتاهی توسط نیروهای دولتی تصرف شد، اما تنها چند روز بعد دوباره به دست حوثیها افتاد.
احمد الشلفی، دبیر امور یمن در شبکه الجزیره عربی، اظهارات العلیمی را یک «سخنرانی جنگی» توصیف کرد که از یمنیها میخواهد به صفوف ارتش بپیوندند و در آزادسازی صنعای تحت کنترل حوثیها مشارکت کنند.
نیروهای دولتی در حال حاضر همچنان در درگیریهای تعز و مأرب، دور از پایتخت، گرفتار هستند.
پیشنهاد عفو چقدر اهمیت دارد؟
در سال ۲۰۲۴، پیش از پیشروی برقآسای فعلی، یک هیئت کارشناسان سازمان ملل تخمین زد که تعداد مبارزان حوثی حدود ۳۵۰ هزار نفر بوده است که با جذب مبارزان گاهی زیر ۱۸ سال تقویت شدهاند.
تحلیلگران گفتهاند بعید است این مبارزان به این زودی به سمت دولت بپیوندند، اما اگر حوثیها شروع به از دست دادن مواضع خود کنند، پیشنهاد عفو ممکن است جذابتر شود.
براء شیبان، پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی امور یمن و خلیج [فارس]در مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI)، گفت: «باید به یاد داشته باشید که با وجود همه چیز، یمن همچنان یک جامعه قبیلهای است. پیشنهاد عفو به این معناست که دولت نشان میدهد به دنبال انتقام از مبارزان نیست؛ انتقامی که ممکن است خطر کشیده شدن درگیری به جنگ قبیلهای را به همراه داشته باشد.»
عربستان سعودی چگونه پاسخ خواهد داد؟
عربستان سعودی چیزهای زیادی برای از دست دادن دارد. در ۲۴ ساعت گذشته، ریاض مدعی شد که شش موشک بالستیک حوثیها را که منطقه ینبع در دریای سرخ و طائف در غرب این کشور را هدف قرار داده بودند، رهگیری کرده است.
احتمال حملات بیشتر به عربستان سعودی، توانایی ریاض برای صادرات نفت از طریق دریای سرخ را تهدید میکند.
سواحل غربی عربستان از زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه جنگ علیه ایران را آغاز کردند، اهمیت بیشتری یافته است؛ چرا که تهران در پاسخ، تنگه هرمز را بست و دسترسی دریایی به استان نفتخیز شرقی این پادشاهی را مسدود کرد.
بسته شدن کوتاه خط لوله نفت خام شرق-غرب عربستان پس از حمله به سه ایستگاه پمپاژ در اوایل این ماه، آسیبپذیریهای ریاض را نیز آشکار کرده است.
روز پنجشنبه، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان - که «توافقنامه دفاع مشترک مکه» را در ماه اوت امضا کردند - اعلام کردند که یک نشست اضطراری رؤسای نظامی برای رسیدگی به این تهدید برگزار خواهد شد.
با این حال، اینکه سه کشور چه سطحی از مداخله را ممکن است در یمن انجام دهند، اگر اصلاً مداخلهای صورت گیرد، همچنان بسیار نامشخص است.
شیبان گفت: «حتی در اوج درگیریها [قبل از آتشبس ۲۰۲۲]، عربستان تنها نیروهای زمینی بسیار محدودی را برای حمایت از دولت اعزام کرد و ترجیح داد به جای آن بر حملات هوایی تکیه کند.»
«من واقعاً نمیتوانم تصور کنم شهروندان یمنی واکنش چندان خوبی به دیدن نیروهای مسلح ترکیه، پاکستان و عربستان در خاک خود نشان دهند؛ چیزی که حتی ممکن است خطر سوق دادن درگیری به مسیری بسیار متفاوت را به همراه داشته باشد. اگر مشارکت آنها [ترکیه و پاکستان]فراتر از حمایت فنی و به اشتراکگذاری اطلاعات باشد، تعجب خواهم کرد.»
آیا کشورهای دیگر تحت تأثیر قرار گرفتهاند؟
حوثیها گفتهاند که بابالمندب را باز نگه خواهند داشت و اشاره کردهاند که هرگونه حمله محدود به کشتیهای سعودی خواهد بود. با این حال، عبدالله عبدالقادر العلیمی-باوزر، معاون شورای دولت یمن که از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته شده است، هفته گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل گفت که نباید به شورشیان اعتماد کرد.
او روز پنجشنبه به رهبران جهان در نیویورک گفت: «استفاده شبهنظامیان حوثی از امنیت کشتیرانی به عنوان اب حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.
در همین حال، گزارش شده که حوثیها نامهای به اتحادیه اروپا فرگان گرفته است.»
العلیمی-باوزر گفت: «حفاظت از این تنگه مسئولیت هر اقتصادی است که به زنجیرههای تأمین امن، امنیت انرژی و آزادی کشتیرانی وابسته است.»
عربستان سعودی از تشکیل یک ائتلاف دریایی برای دریای سرخ خبر داده است، اما جزئیات مقیاس و دامنه این ناوگان تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.
در همین حال، گزارش شده که حوثیها نامهای به اتحادیه اروپا فرستادهاند و قول دادهاند که کشتیهای مرتبط با این بلوک هدف قرار نخواهند گرفت؛ که این تلاشی آشکار برای منزوی کردن عربستان سعودی از متحدانش به نظر میرسد.
گفتوگوی فراز با مهدی نصرتی، اقتصاددان
- تازهها
- پربازدیدها
گفتوگوی فراز با مهدی نصرتی، اقتصاددان
گفتوگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جانفدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاحطلب «عهد» در گفتگو با فراز: