آنچه اسرائیل پیش از ۷ اکتبر می‌دانست؛ روایتی از هشدار اطلاعاتی مصر

کمتر از دو هفته پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، رئیس ارشد اطلاعات مصر با پروازی به اسرائیل رفت تا هشداری تکان‌دهنده بدهد: حماس برای یک حمله بزرگ بسیج شده است. بر اساس گفته‌های مقاماتی که با ویویان سلامه، نویسنده «آتلانتیک» صحبت کرده‌اند، رئیس اطلاعات قاهره به دولت اسرائیل پیشنهاد داده بود که برای جلوگیری از درگیری، امتیازات اقتصادی به حماس ارائه دهد. اینکه مقامات اسرائیل با این هشدار چه کردند، سه سال پس از ویرانگرترین حمله غافلگیرکننده در تاریخ این کشور، همچنان پرسشی بی‌پاسخ است. در این قسمت از «رادیو آتلانتیک»، سلامه می‌گوید مقاماتی از هفت کشور مختلف به او گفته‌اند که این سفر باید زنگ خطری را در سطوح عالی دولت اسرائیل به صدا درمی‌آورد.

در ادامه، رونوشتی از این گفت‌و‌گو آمده است:

آدام هریس: من آدام هریس هستم و اینجا در استودیوی پی‌بی‌اس برای «واشنگتن ویک» با آتلانتیک، برای ضبط ویژه‌ای از رادیو آتلانتیک با ویویان سلامه، نویسنده آتلانتیک حضور دارم. ویویان، از پیوستن به من بسیار سپاسگزارم. شما گزارش‌های اختصاصی جدیدی دارید و تیتر داستان شما «هشدار مصر به اسرائیل» است. این درباره حمله ۷ اکتبر است. شما درباره این حمله چه دریافتید؟

ویویان سلامه: آدام، ما در آستانه سومین سالگرد حملات غم‌انگیز ۷ اکتبر هستیم و من چندین ماه پیش تلاش کردم تا دقیقاً بفهمم چه چیزی از قبل مشخص بوده است. من شروع به دریافت تکه‌هایی از اطلاعات از منابع مختلف درباره هشدار‌های احتمالی پیش از آن کردم؛ اطلاعاتی که در ظاهر رد کردنشان آسان بود، زیرا بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و بیشتر دولت او منکر وجود هشدار‌های پیشین پیش از این فاجعه بوده‌اند.

اما هرچه بیشتر بررسی کردم و با افراد بیشتری صحبت کردم، متوجه یک حادثه بسیار عجیب شدم که دقیقاً در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳ رخ داد؛ و دلیل اهمیت این تاریخ این است که آن روز دولت مراسم پنجاهمین سالگرد جنگ یوم کیپور را برگزار کرد؛ جنگ ۵۰ سال پیش که در آن مصر و سوریه به‌طور کنایه‌آمیزی حمله‌ای غافلگیرکننده علیه اسرائیل انجام دادند؛ و کل پیش‌فرض سخنرانی او اساساً این بود که ما باید آماده باشیم، و نباید چشممان را بر تهدیدات پیرامون و دشمنانمان ببندیم.

در همان حال، حدود دو ساعت پیش از اینکه نتانیاهو روی صحنه برود، یک جت کوچک «سسنا» در فرودگاه بن‌گوریون، حدود ۳۰ مایلی جایی که نتانیاهو در حال سخنرانی بود، فرود آمد. من واقعاً مجبور بودم ماه‌ها عمیقاً تحقیق کنم تا بفهمم این جت متعلق به چه کسی است. شایعات و نکاتی وجود داشت که متعلق به رئیس امنیت یا رئیس اطلاعات مصر است. اما واقعاً مجبور شدم نقاط را به هم وصل کنم تا تأیید کنم که این هواپیمای اوست؛ برنامه پرواز از قاهره به بن‌گوریون بود؛ و آنچه از درخواست‌های متعدد و همچنین گزارش‌های پروازی اسرائیل که بعداً کشف کردیم دریافتیم، این است که آن هواپیما صبح زود فرود آمد، در منطقه‌ای بسیار محدود در فرودگاه بن‌گوریون پنهان شد و طبق گزارش پرواز اسرائیل، حدود ۶۷ دقیقه آنجا ماند. این زمان بسیار کوتاهی است؛ و از طریق منابع متعدد، و من با افرادی در اسرائیل، مصر، سراسر جهان عرب، اروپا و ایالات متحده صحبت می‌کنم، توانستم تأیید کنم که او در آن هواپیما بود، رئیس اطلاعات مصر. نام او عباس کامل است. او اکنون رئیس سابق است. او آنجا بود و با پیامی بسیار شوم درباره خطر در غزه آمد. او با مقامات امنیتی دولت اسرائیل، برخی از مقامات ارشد، ملاقات کرد و اساساً آنچه را که دیده بودند به آنها منتقل کرد، که بسیج برای یک حمله بی‌سابقه از نوعی خاص بود. او تاریخ را نمی‌دانست. شیوه حمله را نمی‌دانست. اما می‌دانست که وضعیت بسیار وخیم است؛ و رفتن او به اسرائیل برای ۶۷ دقیقه برای رساندن یک پیام، به تنهایی نشان می‌داد که وضعیت بسیار فوری و وخیم است؛ بنابراین پرسش این شد: با آن پیام چه شد؟ معمولاً چیزی شبیه به این، صرف حضور رئیس اطلاعات مصر، باید پرچم‌های قرمز را در سراسر دولت اسرائیل به اهتزاز درمی‌آورد. منابع من می‌گویند که پس از پایان سخنرانی نتانیاهو در مراسم یوم کیپور، او به یک جلسه طبقه‌بندی‌شده رفت. برخی معتقدند که او باید هشدار را همان موقع دریافت کرده باشد؛ با این حال، دولت نتانیاهو از پاسخ به پرسش‌های من خودداری کرد، بنابراین مشخص نیست که آیا آن هشدار‌ها به دست او رسیده است یا خیر. بی‌شمار مقام اسرائیلی که با آنها صحبت کردم، گفتند: «هیچ دنیایی وجود ندارد» - این به معنای واقعی کلمه یک نقل‌قول مستقیم است - «که در آن رئیس جاسوسی مصر برای یک ساعت به اسرائیل بیاید تا پیامی را برساند، که احتمالاً رئیس‌جمهور مصر او را برای رفتن مأمور کرده باشد، و بی‌بی از آن بی‌اطلاع باشد.» بنابراین پرسش این شد: آنها چه چیز بیشتری می‌دانستند؟ به نظر می‌رسد واضح است، و حتی از طریق مقامات آمریکایی بعداً تأیید کردم، که آنها هشدار‌های متعددی از مصری‌ها دریافت کرده بودند. اما به‌طور خاص، در آن بازه زمانی دو هفته‌ای پیش از حمله ۷ اکتبر، شما بازدید عباس کامل از اسرائیل را داشتید. همچنین دو تلگراف کتبی داشتید که به آنها ارسال شد و درباره احتمال حمله هشدار می‌داد؛ و بنابراین همه اینها مجموعه‌ای از شواهد است که واقعاً نشان می‌داد مشکل درست در آستانه اسرائیل در حال شکل‌گیری است.

هریس: شما اشاره کردید که نخست‌وزیر منکر هشدار‌های پیشین شده است. آیا هشدار‌های دیگری علاوه بر مواردی که ذکر کردید وجود داشت که تأیید شده باشد؟ یا اینها تنها هشدار‌ها بودند؟

سلامه: بنابراین از طریق ماه‌ها تحقیق، توانستم تشخیص دهم که محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، نیز احتمالاً در همان روز یا حوالی همان زمانی که عباس کامل از اسرائیل بازدید کرد، تلفن را برداشته است. حالا، آن داستان، که اعتبارش به روزنامه هاآرتص در اسرائیل می‌رسد، آنها آن بخش از داستان را چند هفته پیش منتشر کردند و توانستند گزارش کنند. من به‌طور مستقل تأیید کرده‌ام که داستان کاملاً درست است؛ و درک من از طریق تمام منابعی که با آنها صحبت کردم این است که آن تماس تلفنی در واقع تا حد زیادی از اطلاعات مصری که او دریافت کرده بود، الهام گرفته شده بود. می‌خواهم تأکید کنم که وقتی صحبت از غزه می‌شود، دو کشور هستند که اساساً بر آن نظارت دارند و آن اسرائیل و مصر هستند. هر دو با غزه هم‌مرز هستند. آنها منابعی در داخل نوار غزه دارند و آن را بسیار دقیق دنبال می‌کنند، زیرا هر دو کشور، با وجود همه تفاوت‌ها، فعالیت حماس در نوار غزه را تهدیدی امنیتی برای هر دو کشور می‌دانند؛ بنابراین آنها در زمینه اشتراک‌گذاری اطلاعات درباره غزه همکاری بسیار نزدیکی دارند؛ و بنابراین سفر رئیس اطلاعات مصر به اسرائیل - او کسی است که می‌داند درباره چه چیزی صحبت می‌کند. اما همچنین به نظر می‌رسد مصر آن اطلاعات را در سراسر منطقه پخش کرده است، به طوری که مقامات منطقه نیز می‌دانستند او به اسرائیل سفر کرده است؛ و محمد بن زاید از یافته‌هایی که می‌شنید، هم از مصری‌ها و هم از منابع فلسطینی خودش، چنان مضطرب بود که تلفن را برداشت و مستقیماً با نتانیاهو تماس گرفت؛ و بنابراین دوباره، مجموعه‌ای رو به رشد از شواهد وجود دارد که نشان می‌دهد دولت نتانیاهو هشدار‌هایی داشته که باید حداقل برخی از سیگنال‌ها را فعال می‌کرد یا ارتش اسرائیل را به‌گونه‌ای بسیج می‌کرد که آن مرز با غزه تقویت شود.

هریس: می‌خواهم درباره اسرائیل در زمان حال صحبت کنم. آنها انتخابات بسیار مهمی در پیش دارند. این برای انتخابات پیش رو چه معنایی دارد؟ این چگونه می‌تواند بر انتخابات تأثیر بگذارد؟

سلامه: فقط برای تأکید، بنیامین نتانیاهو طولانی‌تر از هر کس دیگری در تاریخ اسرائیل به عنوان نخست‌وزیر خدمت کرده است. او آمده و رفته است، اما مدت زیادی است که خدمت می‌کند و به‌طور فزاینده‌ای چهره‌ای بسیار قطبی‌کننده در جامعه اسرائیل است. در واقع، در آستانه سال ۲۰۲۳ - و این چیزی است که در داستان به آن می‌پردازم - اسرائیلی‌ها درگیر مسائل داخلی مربوط به برخی از اقدامات بحث‌برانگیزتر بنیامین نتانیاهو بودند. بدیهی است که پس از ۷ اکتبر، یکی از بزرگ‌ترین موضوعاتی که افکار عمومی اسرائیل را درگیر کرده، مسائل امنیتی است و به‌ویژه آنچه در ۷ اکتبر رخ داد و اینکه آیا دولت او آن را به‌درستی مدیریت کرده است یا خیر. یکی از مسائل مهمی که گادی آیزنکوت، یکی از رقبای اصلی یا مخالفان سیاسی او - که پیش از ۷ اکتبر رئیس ستاد ارتش بود و سپس رفت - خواستار آن بوده، تحقیق مستقل دولتی است؛ و آن درخواست‌ها واقعاً در افکار عمومی اسرائیل در حال افزایش است، جایی که آنها خواهان چیزی شبیه به آن چیزی هستند که باید اشاره کنم ۵۰ سال پیش در جریان جنگ یوم کیپور انجام شد، جایی که آنها تحقیق دولتی مستقل درباره شکست‌های اطلاعاتی و نظامی که در آن زمان رخ داد را آغاز کردند. اما نتانیاهو و دولتش آن را رد کرده‌اند. آنها به عنوان جایگزین نوعی تحقیق با انتصاب سیاسی پیشنهاد داده‌اند که مخالفان آن را بسیار مهندسی‌شده می‌نامند؛ بنابراین آنها واقعاً عقب‌نشینی کرده‌اند و مخالفان به‌ویژه از شرکت در آن خودداری کرده‌اند؛ و بنابراین این یک موضوع بسیار بحث‌برانگیز است. مقامات اسرائیلی، افکار عمومی اسرائیل - من به عنوان بخشی از این تحقیقات با خانواده‌های داغدار صحبت کرده‌ام و آنها احساس می‌کنند که وقتی صحبت از این موضوع می‌شود، مسئولیت‌پذیری هرگز اتفاق نیفتاده است. این بزرگ‌ترین فاجعه در اسرائیل مدرن است و قطعاً بزرگ‌ترین حمله به یهودیان از زمان هولوکاست است؛ و اسرائیلی‌ها مدام می‌گویند، اگر این چنین ضربه‌ای بود، و ما به‌طور جمعی تصدیق می‌کنیم که این چنین ضربه‌ای برای کشور ما بود، پس چرا زمان نمی‌گذاریم تا بررسی کنیم چه اتفاقی افتاده است؟ و بدیهی است که می‌دانیم این فقط یک ضربه برای اسرائیلی‌ها نبوده است؛ ۱۲۰۰ اسرائیلی آن روز در ۷ اکتبر در یک حمله چندجانبه توسط حماس کشته شدند. اما بدیهی است که جنگ در غزه نیز به دنبال آن رخ داد، جایی که بیش از ۷۳ هزار فلسطینی در غزه کشته شدند. در هر دو مورد، بیشتر آنها غیرنظامی بودند؛ بنابراین در طول سه سال گذشته، شما به‌طور فزاینده‌ای می‌بینید که نه تنها اسرائیلی‌ها خواستار پاسخگویی هستند، بلکه در سراسر جهان، تقاضایی برای پاسخگویی درباره جنگی که به دنبال آن آمد وجود دارد که مرگ ده‌ها هزار غیرنظامی، نقطه کانونی آن در سراسر جهان بوده است.