نشست چهارجانبه تهران، از دستورکار اعلام‌شده تا پیام‌های امنیتی پنهان| علی عبدی: عملیات فریب است! هدف، مهار و کنترل ایران است
به گزارش فراز: نشست چهارجانبه تهران را نمی‌توان صرفاً یک دیدار دیپلماتیک میان چهار کشور همسایه و منطقه‌ای ارزیابی کرد. ترکیب حاضران، سطح مقام‌های شرکت‌کننده و هم‌زمانی این دیدار با شکل‌گیری پیمان دفاعی میان عربستان، پاکستان و ترکیه، به این نشست ابعادی فراتر از گفت‌وگوهای معمول سیاسی می‌دهد. پرسش اصلی این است که سه کشوری که در حال تقویت همکاری‌های دفاعی خود هستند، در تهران به دنبال چه هستند و حضور آنها تا چه اندازه می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکردشان در قبال ایران باشد؟
در این نشست، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه حضور دارند. در طرف ایرانی نیز محسن رضایی و شماری از مقام‌های سیاسی و امنیتی در مذاکرات شرکت کردند. حضور مقام‌هایی با چنین سطحی از مسئولیت نشان می‌دهد که موضوع دیدار به مناسبات دیپلماتیک متعارف محدود نبوده و مسائل امنیتی و راهبردی منطقه در کانون گفت‌وگوها قرار داشته است.
بر اساس توضیحات اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، سیاست‌های اسرائیل، تحولات فلسطین و لبنان و پیامدهای حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران از جمله موضوعات مطرح‌شده در این نشست بوده است. در مقابل، وزارت خارجه عربستان بر باز نگه‌داشتن کانال‌های گفتوگو، جلوگیری از افزایش تنش و حمایت از تلاش‌های میانجی‌گرانه، از جمله اقدامات قطر و پاکستان، تأکید کرده است. به این ترتیب، دست‌کم در مواضع رسمی، دو طرف بر ضرورت جلوگیری از گسترش بحران و حفظ ارتباطات منطقه‌ای تأکید دارند.
اما اهمیت این دیدار در لایه‌ای فراتر از دستورکار اعلام‌شده قرار دارد. پاکستان از یک سو با عربستان روابط دفاعی راهبردی دارد و از سوی دیگر، به دلیل همسایگی با ایران و ملاحظات امنیتی مرزی، نمی‌تواند از پیامدهای تنش میان تهران و ریاض چشم‌پوشی کند. از این منظر، نقش‌آفرینی اسلام‌آباد در برگزاری چنین نشستی می‌تواند تلاشی برای حفظ تعادل میان تعهدات دفاعی در قبال عربستان و ضرورت مدیریت روابط با ایران باشد.
ترکیه نیز به دنبال حفظ جایگاه خود در معادلات امنیتی منطقه است. حضور ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات این کشور، نشان می‌دهد که آنکارا تحولات امنیتی پیرامون ایران را با اهمیت دنبال می‌کند. ترکیه در عین همکاری با عربستان و پاکستان، نمی‌خواهد امکان گفتوگو و اثرگذاری بر تهران را از دست بدهد. حفظ این کانال ارتباطی به آنکارا اجازه می‌دهد در تحولات منطقه‌ای، به‌ویژه در شرایط افزایش تنش، همچنان نقش‌آفرین باقی بماند.
در مورد عربستان نیز باید میان تقویت همکاری‌های دفاعی با متحدان و تمایل به ورود به یک رویارویی مستقیم با ایران تفاوت قائل شد. ریاض ممکن است در پی افزایش ظرفیت دفاعی و امنیتی خود باشد، اما تشدید تنش می‌تواند زیرساخت‌های اقتصادی، تأسیسات انرژی و ثبات منطقه‌ای این کشور را با مخاطره روبه‌رو کند. بنابراین، حفظ کانال ارتباطی با تهران می‌تواند بخشی از سیاست مدیریت خطر و جلوگیری از گسترش بحران باشد.
پزشکیان و رضایی با مقام‌های ارشد عربستان، پاکستان و ترکیه دیدار کردند
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در تهران با مقام‌های ارشد عربستان، پاکستان و ترکیه دیدار و درباره تحولات و امنیت منطقه گفتوگو کردند.
پزشکیان: قاطعانه از حقوق ملت ایران دفاع می‌کنیم
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، در دیدار با مقامات ترکیه، پاکستان و عربستان، بر ضرورت وحدت کشورهای اسلامی و مقابله مشترک با تجاوزهای منطقه‌ای تأکید کرد.
وی با اشاره به حملات رژیم صهیونیستی، تصریح کرد ایران در چارچوب حقوق بین‌الملل از منافع مشروع خود دفاع می‌کند و به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیست.
پزشکیان همچنین خواستار گسترش همکاری‌های اقتصادی و امنیتی کشورهای اسلامی و تبدیل توافقات سیاسی به اقدامات عملی برای تقویت صلح و ثبات منطقه شد.
در ادامه باقری‌کنی با تأکید بر اینکه کشورهای منطقه می‌توانند با همکاری یکدیگر و بدون دخالت قدرت‌های خارجی، امنیتی پایدار و درون‌زا ایجاد کنند ابراز امیدواری کرد و گفت: این نشست به تقویت ثبات و آرامش در منطقه منجر می شود.
با این حال، هم‌زمانی حضور این سه کشور در تهران با شکل‌گیری پیمان دفاعی میان آنها، پرسش‌هایی جدی ایجاد می‌کند. این هم‌زمانی به‌خودی‌خود به معنای تغییر مفاد پیمان یا کنار گذاشتن تعهدات دفاعی نیست؛ اما نشان می‌دهد که ترتیبات امنیتی جدید منطقه نیز نتوانسته ضرورت ارتباط با ایران را از محاسبات این کشورها حذف کند. در واقع، این کشورها ممکن است در پی آن باشند که از یک سو همکاری دفاعی خود را تقویت کنند و از سوی دیگر، با حفظ ارتباط با تهران، هزینه‌های احتمالی تنش را کاهش دهند.
در برابر این روایت، علی عبدی در گفتوگو با فراز ارزیابی بدبینانه‌تری از اهداف این سفر ارائه کرده است. او با اشاره به اینکه جزئیات روشنی از دیدار منتشر نشده، تأکید می‌کند که نمی‌توان درباره اهداف آن با قطعیت سخن گفت؛ با این حال، در پاسخ به این پرسش که آیا به این تحرکات خوش‌بین است، صریحاً می‌گوید: «خوش‌بین نیستم.»
عبدی معتقد است این سفر را نباید اقدامی در مسیر کاهش تنش دانست و در توصیف برداشت خود از اهداف آن می‌گوید: «این سفر در جهت کاهش تنش نیست؛ در جهت فریب، مهار و کنترل ایران است. می‌آیند و می‌روند و خلاصه رگ خواب را پیدا کرده‌اند.»
او برای توضیح بدبینی خود به رفتار کشورهای همسایه در شرایطی اشاره می‌کند که ایران بیش از گذشته به همراهی منطقه‌ای نیاز دارد. عبدی با انتقاد از آنچه نبود حمایت کافی از سوی همسایگان می‌داند، می‌گوید: «متأسفانه از همسایه‌هایمان نیاوردیم. همسایه‌های ما آن‌قدری که باید،در این برهه به آنها نیاز بیشتری داریم، ما را همراهی نمی‌کنند.» او همچنین از عملکرد ترکیه و عراق انتقاد کرده و افغانستان و طالبان را، در شرایط فعلی، بهترین همسایه ایران توصیف می‌کند.
البته ارزیابی عبدی را باید در جایگاه یک تحلیل انتقادی از اهداف نشست قرار داد؛ همان‌طور که مواضع رسمی شرکت‌کنندگان درباره کاهش تنش نیز به‌تنهایی برای اثبات وجود توافقی عملیاتی کافی نیست. تا زمانی که جزئیات توافق‌های احتمالی، تعهدات مشخص طرف‌ها و سازوکار اجرای آنها منتشر نشود، نمی‌توان درباره نتیجه واقعی این دیدار داوری قطعی کرد.
در نهایت، نشست تهران بیش از آنکه نشانه روشنی از تغییر آرایش امنیتی منطقه باشد، تصویری از تناقض‌ها و ملاحظات چندلایه کشورهای حاضر ارائه می‌دهد: کشورهایی که از یک سو در حال تقویت همکاری دفاعی با یکدیگر هستند و از سوی دیگر، حفظ ارتباط با ایران را ضروری می‌دانند. پرسش تعیین‌کننده این است که آیا این ارتباط به سازوکاری واقعی برای کاهش تنش و تضمین امنیت جمعی منجر خواهد شد یا صرفاً ابزاری برای مدیریت بحران و شناخت دقیق‌تر مواضع و حساسیت‌های ایران باقی می‌ماند؟ پاسخ این پرسش را نه در بیانیه‌های دیپلماتیک، بلکه در رفتار عملی این کشورها در قبال تحولات منطقه و تعهداتی که در عمل می‌پذیرند، باید جست‌وجو کرد.
در گفتوگو با کورش احمدی، دیپلمات پیشین در سازمان ملل
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفتوگو با فراز
- تازه‌ها
- پربازدیدها
در گفتوگو با کورش احمدی، دیپلمات پیشین در سازمان ملل
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: