چرا شهروندان در بارندگی هم، خودروی شخصی را به مترو ترجیح می‌دهند؟!
بر اساس اعلام پلیس راهور تهران، در ساعات ابتدایی روز شنبه محور‌هایی مانند بزرگراه‌های صدر، بابایی، شهید سلیمانی، نواب و شیخ فضل‌الله با ترافیک سنگین مواجه بودند. بارندگی بیش از ۱۲ ساعت ادامه داشت و آب‌گرفتگی برخی معابر نیز بر دشواری تردد افزود. در چنین شرایطی، انتظار می‌رفت شبکه حمل‌ونقل زیرزمینی تهران بتواند بخش قابل‌توجهی از تقاضای سفر را جذب کند و به جایگزینی مطمئن برای خودروهای شخصی تبدیل شود.
با این حال، گزارش‌های میدانی از نبود ازدحام معمول در برخی ایستگاه‌های مترو حکایت داشت؛ موضوعی که البته با روایت مدیران این مجموعه تفاوت‌هایی دارد. قائم‌مقام عملیات شرکت بهره‌برداری متروی تهران از افزایش تعداد مسافران در روز بارانی خبر داده و اعلام کرده است که با افزایش قطار‌های آماده‌به‌کار و اختصاص دو رام قطار پشتیبان به هر خط، از شکل‌گیری ازدحام جلوگیری شده است؛ بنابراین نمی‌توان نبود ازدحام را به معنای کاهش تقاضا یا عدم استقبال شهروندان دانست. مسئله اصلی این است که چرا با وجود باران و به تبع افزایش تقاضای بالقوه، مترو هنوز نتوانسته جایگزین فراگیر خودروهای شخصی در سفر‌های شهری باشد؟
۱۱۵ محله بدون ایستگاه مترو
یکی از مهم‌ترین پاسخ‌ها را باید در نحوه توزیع ایستگاه‌های مترو در سطح شهر جست‌و‌جو کرد. بر اساس اطلاعات منتشرشده از نقشه جانمایی ایستگاه‌های مترو، ۱۱۵ محله تهران فاقد ایستگاه هستند و ساکنان ۱۵۵ محله دیگر نیز برای استفاده از این شبکه به ایستگاه‌های محلات مجاور وابستگی دارند. به بیان دیگر، دسترسی به مترو در بخش قابل‌توجهی از محلات پایتخت همچنان با محدودیت مواجه است.
این مسئله در روز‌های بارانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. شهروندی که در روز‌های عادی حاضر است بخشی از مسیر خانه تا ایستگاه را پیاده طی کند، در شرایط بارندگی با هزینه زمانی و دشواری بیشتری روبه‌رو می‌شود. به‌ویژه آنکه دسترسی به ایستگاه صرفاً به فاصله جغرافیایی محدود نیست و کیفیت پیاده‌روها، وجود مسیر‌های سرپوشیده، روشنایی و امکان استفاده از وسایل حمل‌ونقل مکمل نیز اهمیت دارد.
فاصله مترو تا مقصد اصلی سفر
ضعف شبکه مترو تنها به مبدأ سفر‌های شهری محدود نمی‌شود. مطالعه انجام‌شده در سال ۱۴۰۵ توسط گروهی از مهندسان مشاور شهرساز به سفارش شهرداری تهران، نشان می‌دهد از میان ۱۶۳ ایستگاه فعال مترو، تنها ۱۳ ایستگاه فاصله بسیار کمی با مراکز عمده سفر‌های درون‌شهری دارند. در این بررسی، حدود ۸۴ درصد ایستگاه‌ها از منظر دسترسی به این مراکز در وضعیت نامناسب قرار گرفته‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد حتی در مواردی که شهروند به ایستگاه مترو دسترسی دارد، ممکن است پس از پیاده شدن از قطار همچنان به تاکسی، اتوبوس یا پیاده‌روی طولانی برای رسیدن به مقصد نیاز داشته باشد. در واقع، مزیت مترو زمانی کامل می‌شود که بتواند بخش عمده مسیر از مبدأ تا مقصد را پوشش دهد؛ نه اینکه صرفاً بخشی از سفر شهری را به عهده بگیرد.
مشکل مترو فقط تعداد ایستگاه‌ها نیست
در کنار ضعف پوشش جغرافیایی، محدودیت ناوگان و فاصله حرکت قطار‌ها نیز بر مطلوبیت مترو اثرگذار است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی قائم‌مقام عملیات شرکت بهره‌برداری مترو در شهریور امسال، حدود ۲۰ درصد ناوگان معمولاً در وضعیت تعمیر و نگهداری قرار دارد؛ رقمی که در همان گزارش، در مقایسه با سهم حدود ۱۰ درصدی ناوگان در تعمیر و نگهداری در شبکه‌های متروی جهان، بالاتر ارزیابی شده است.
همچنین سرفاصله حرکت قطار‌ها در خط هفت، در شرایط معمول حدود ۱۳ دقیقه اعلام شده است. چنین فاصله‌ای می‌تواند زمان انتظار مسافران را افزایش دهد؛ مسئله‌ای که در روز‌های بارانی و سرد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
هزینه شهروندان بابت ضعف حمل‌ونقل عمومی
پیامد‌های این وضعیت فقط به ازدحام خیابان‌ها محدود نمی‌شود. در روز بارانی ۱۶ آبان، زمان سفر در ساعات ابتدایی روز تقریباً دو برابر شد و هزینه تاکسی‌های اینترنتی نیز حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا کرد.
در چنین شرایطی، شهروند میان چند گزینه نه‌چندان مطلوب قرار می‌گیرد؛ خودروی شخصی با ترافیک سنگین، تاکسی با هزینه بالاتر، اتوبوس گرفتار در ترافیک یا مترویی که ممکن است در مبدأ و مقصد فاصله قابل‌توجهی با محل موردنظر داشته باشد.
در گفت‌و‌گو با مرتضی رحیمی سفیر پیشین ایران در یمن بررسی شد
- تازه‌ها
- پربازدیدها
در گفت‌و‌گو با مرتضی رحیمی سفیر پیشین ایران در یمن بررسی شد
قیس قریشی تحلیل‌گر سیاسی در گفتگو با فراز:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: