کشور‌های خلیج فارس روی توافق صلح چندجانبه برای جلوگیری از از سرگیری جنگ آمریکا و ایران کار می‌کنند

یک توافق صلح چندجانبه که هدف از آن بازگشایی تنگه هرمز ظرف چهار روز پس‌از لغو تحریم‌ها و عقب‌نشینی نیرو‌های قابل‌توجه انصار الله در یمن است، در کانون برنامه‌های کشور‌های حوزه خلیج فارس برای جلوگیری از آنچه آنها ازسرگیری فاجعه‌بار جنگ بین ایران و ایالات متحده می‌دانند، قرار دارد.

ایالات متحده از پیشرفت این گفت‌و‌گو‌ها آگاه است، اما بر روی امتیازی پافشاری می‌کند که قدرت‌های اروپایی پیشنهاد می‌کنند ممکن است شامل اجازه دادن ایران به بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل برای بازگشت به کشور باشد.

اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، هنگامی که با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در نیویورک دیدار کرد، از ایرانیان خواست با پذیرش مجدد بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل موافقت کنند، اما ایران تاکنون امتناع ورزیده و گفته است که تنها درباره برنامه هسته‌ای خود به طور اصولی مذاکره خواهد کرد.

دیپلمات‌های اروپایی بر این باورند که اجازه دادن به بازرسان تسلیحاتی برای ورود مجدد به ایران و بازدید از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده آن، حداقل شرط لازم برای دستیابی به یک توافق اولیه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، است.

اما ایران همچنان صرفاً بر تضمین‌های مربوط به لغو تحریم‌ها تمرکز کرده است که در ازای بازگشایی تنگه هرمز دریافت خواهد کرد. دکتر علی باقری، معاون دبیر شورای امنیت ملی ایران، گفت که ایران مایل است پیشنهاد خود مبنی بر بازگشایی تنگه هرمز هفت روز پس از لغو تحریم‌های اقتصادی را به چهار روز کاهش دهد.

در نشانه‌ای دیگر از انعطاف‌پذیری، ایران در حال پذیرش این موضوع است که نقشی میانجی‌گرانه در درگیری موازی در یمن دارد. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سه‌شنبه با ابراهیم الدیلمی، سفیر انصار الله در ایران، دیدار کرد.

این دیدار ۲۴ ساعت پس از آن انجام شد که هیأتی بلندپایه از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای بحث درباره شرایط عربستان جهت پایان دادن به درگیری یمن و همچنین ساختار امنیتی بلندمدت برای منطقه، به تهران سفر کردند.

انصار الله خواستار آن هستند که عربستان سعودی آنچه را که محاصره دریایی و هوایی مناطق تحت کنترل انصار الله می‌دانند، لغو کند.

ایران با موفقیت مانع از بحث درباره برنامه هسته‌ای خود در دیدار با ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان شد و در عوض تضمین کرد که تمرکز بر بحثی گسترده‌تر درباره چشم‌انداز امنیتی بلندمدت منطقه‌ای باشد که شامل کشور‌های حوزه خلیج فارس و ایران شده و حضور ایالات متحده در خاورمیانه را کاهش داده یا به پایان برساند.

یک پیمان عدم تخاصم جدید که در آن ایران دیگر توسط سایر کشور‌های حوزه خلیج فارس طرد نشود (همان‌طور که از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ بوده است)، بالاترین هدف راهبردی ایران را برآورده خواهد کرد.

تعهد توافق‌شده به این هدف توسط شش کشور حوزه خلیج فارس همچنین ممکن است پذیرش امتیازات تاکتیکی بالقوه دشواری را که ایران ملزم به انجام آن در خصوص برنامه هسته‌ای خود خواهد بود، برای این کشور آسان‌تر کند.

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان و یکی از حامیان کلیدی طرح امنیتی فراگیر، گفت که معتقد است دولت ایالات متحده درک کرده است که این جهتی است که منطقه به سوی آن حرکت می‌کند.

او گفت: «فکر می‌کنم اگر ایران به‌طور کامل در ایده داشتن همه ما، یعنی هشت کشور در صلح با بقیه جهان، مشارکت مجدد داشته باشد، پتانسیل اقتصادی برای همه ما در منطقه و کسانی که در خارج از منطقه تصمیم به مشارکت در این توسعه دارند، عظیم خواهد خواهد بود. ما واقعاً این موضوع را مفصل در جریان گفت‌و‌گو‌های بین ایران و ایالات متحده بحث کرده‌ایم و فکر می‌کنم پذیرش عمومی وجود دارد که این جهت حرکت خواهد بود زمانی که در نهایت یک توافق داشته باشیم.»

عباس عراقچی در یک رویداد تلویزیونی در ایران در هفته جاری، اهمیت یک پیمان امنیتی جدید پس از جنگ را برای ایران برجسته کرد و گفت: «اخیراً صحبت از جنگ جدیدی شده است، اما من از همین حالا به دوره پس از جنگ فکر می‌کنم. چه جنگی باشد چه نباشد، سیاست‌های ما ثابت می‌ماند.»