پشت پرده یک واگذاری!

چند روز پیش بود که خبری پیرامون واگذاری سایت «سینماتیکت» به هولدینگ «صباایده» منتشر شد؛ خبری کوتاه و خطی که آرام آرام در میان اخبار مربوط به کرونا ناپدید و بعد فراموش شد. غافل از آن که این خبر به ظاهر معمولی، احتمالا تاثیر غیر قابل انکاری بر اکوسیستم این کسب‌وکار و ساختار فرهنگی و خصوصا اقتصادی سینما طی سال های آینده خواهد گذاشت. اما پشت پرده واگذاری تنها پلتفرم بلیط فروش آنلاین سینمای ایران به یک شرکت سرمایه گذاری چیست؟

جایگاه صبا ایده در حوالی سینما

اگر در رابطه با پلتفرم هایی چون «آپارات»، «فیلیمو»، «صباویژن» و «فلایتیو» کنجکاو شوید و در اینترنت به بررسی سوابق آن ها بپردازید، احتمالا نام هولدینگ «صباایده» پرتکرارترین ترکیبی است که در این بررسی ها خواهید دید. هولدینگ «صباایده» فعالیت خود را از اوایل سال ٨٣ با برند قدیمی «میهن بلاگ» و پس از آن «کلوب» شروع کرد. حال و در آستانه سال ٩٩، این هولدینگ مسئولیت گرداندن ۱۰ پلتفرم اینترنتی که بیشتر آن ها مربوط به حوزه فیلم و سینما هستند را در کارنامه خود دارد. چهره کلیدی و شاخص «صبا ایده» اما، فردی است به نام محمدجواد شکوری‌مقدم. شکوری‌مقدم قبل از آن‌که خودش فرد شناخته‌شده‌ای باشد، محصولات و برندهای اصلی و فرعی تحت مدیریتِ شناخته‌شده‌ای دارد. در حال حاضر «فیلیمو» یکی از محبوب ترین و موفق ترین برندهای تحت مدیریت شکوری مقدم است که در اقدامی تازه علاوه بر توزیع و پخش، حال به حوزه تولید هم ورود کرده و از تازه ترین تولیدات آن می توان به سریال «هم گناه» ساخته مصطفی کیایی اشاره کرد.

پیشینه تنها پلتفرم بلیت فروشی آنلاین سینما

از اواخر سال ٩۰ تاکنون، انحصار تهیه بلیط سینما در اختیار سایت «سینماتیکت» است، انحصاری که، احتمالا به دلیل نبودن یک رقیب قدر و از طریق موسسه «سینماشهر» صورت گرفته است. «سینماشهر» موسسه‌ای زیر نظر سازمان سینمایی است که یکی از وظایفش، تجهیز سینماهای کل کشور به کمک بودجه دولتی است؛ تجهیزی که به گزارش «فرهیختگان» با این شرط صورت می گیرد که سینمادار بعد از مدرن شدن، به زیرساخت «سینماتیکت» متصل شود تا بلیط‌ها را از آن طریق به فروش برسانند. با این توضیح بخشی از فروش فیلم ها به «سینماتیکت» تعلق می گیرد. اگر تهیه‌کننده ۴۰ درصد ، سینما‌دار ۵۰ درصد و پخش‌کننده ۱۰ درصد از فروش فیلم را بردارند، سهم «سینماتیکت» بین ٢ تا ۴ درصد است که البته در میزان فروش فیلم رقم کمی نیست و توسط تهیه کننده یا سینمادار پرداخت می شود. البته سال گذشته از این سهم حدود ۱۰ میلیارد تومان به «سینماتیکت» رسیده است.

کاربران این سایت اگر کنجکاو شده باشند، با رفتن به بخش تبلیغات در «سینماتیکت»، به سایت دیگری به نام «صباویژن» وارد می شوند، نقطه ای که سینماتیکت را به «صباایده» متصل می کند. درست پنج سال بعد از راه اندازی سایت «سینماتیکت» بود که حدود ۴۵ درصد از سهام این سایت توسط «صباایده» خریداری شد.

طبق اطلاعات منتشر شده در پایگاه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در مهرماه امسال، حدود ۶۰ درصد از سینماهای کشور، یعنی از ٣٣۰ سینما، حدود ٢۰۰ سینما از طریق «سینماتیکت» فروش آنلاین انجام می‌دهند. با این حال طبق ادعای مدیرعامل این سایت، بخش عمده درآمد «سینماتیکت» از تبلیغات است که ٨۰ درصد از آن، توسط آگهی خود فیلم‌ها تامین می شود.

واگذاری سینماتیکت و تاثیرات آن بر سینما

حال «صباایده» با دراختیارگرفتن کامل سهام «سینماتیکت»، تقریبا در تمام پلتفرم های اینترنتی حوزه سینما، به صورت مستقیم و غیرمستقیم شریک است. اما نکته جالبی که اتفاقا «صبح نو» نیز به آن اشاره درستی داشته این است که تجمع تمام فعالیت‌ها در یک شرکت می‌تواند زنگ خطری باشد تا نهادهای دولتی نسبت به مدیریت آن از طرق مختلف حساسیت نشان دهند هرچند مجموعه سازمان سینمایی و وزارت ارشاد به لحاظ قانونی نمی‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاری در این پلتفرم‌ها را بر عهده گیرد چرا که تصدی‌گری دولت در این حوزه‌ها غیرقانونی است اما احتمالا از طریق تغییر در سیاست های حمایتی می تواند بر این پلتفرم ها تاثیرات گسترده بگذارد.

اهداف مالک تازه

از اهداف «صباایده» بر اساس بیانیه‌ای که منتشر کرده است، تحول در حوزه بلیط فروشی آنلاین سینما، ایجاد رونق در بازار بلیط فروشی آنلاین با هدف حمایت از سینماها و سینماداران، توسعه دانش فنی و زیرساختی سامانه بلیط فروشی در حوزه فرهنگ و هنر، نزدیک‌کردن بیشتر فضای آفلاین و آنلاین سینما و نیز رقم زدن چشم اندازهایی برای بهبود خدمات محتوایی در آینده سینمای ایران است. در این اهداف شمرده شده اما بخش جالبی گنجانده شده است که بعید نیست قدم بعدی «صباایده» در سینما باشد. این هولدینگ با ورود تارنمای «فیلیمو» به عرصه تولید، تقریبا تمام قد در سینما ورود کرده و حال تنها بخش حمایت از سینماها و سینماداران است که با ورود به آن، احتمالا طی سال های آینده نام هولدینگ «صباایده» را بیش از هر ارگان و سازمان و شخص خاص دیگری در حوزه سینما خواهیم شنید! از طرفی بعید نیست که همکاری بین «سینماتیکت» و VOD چون «فیلیمو» امکان اکران همزمان فیلم ها را در سینما و این پلتفرم حقیقی کند؛ اتفاقی که در سرویس‌های بین‌المللی چون نت‌فلیکس رخ می دهد. البته این روی خوشِ قصه است…!