فست فودها در محاق کرونا

شیوع ویروس کرونا به بسیاری از کسب و کارها خسارت های جبران ناپذیری وارد کرد که یکی از این صنف ها رستوران ها به ویژه فست فودها بوده اند. این مساله اگرچه موجب ضررهای مالی بسیاری به دارندگان فست فود و رستوران ها شده است اما خودداری از مصرف فست فود، خوردن میوه و سبزیجات و غذاهای خانگی و ارگانیک عادت های غذایی مثبتی را در مردم ایجاد کرده است که بسیار مثبت است. طی سال های گذشته بارها وزارت بهداشت اعلام کرده است که مردم کشورمان سبد غذایی ناسالمی دارند، سوتغذیه دارند و عادت های غذایی نامناسب در آنها موجب ایجاد انواع بیماری ها شده است. حال ویروس خطرناک کرونا، مردم را نسبت به سلامتی شان حساس کرده است و فرهنگ سالم غذا خوردن در میان ایرانی ها رواج یافته است. این امر نه تنها مانع ابتلا به ویروس کرونا می شود بلکه از ابتلا به بیماری هایی مانند پوکی استخوان، فشار خون، بیماری های قلبی و عروقی و بسیاری از بیماری های دیگر نیز جلوگیری می کند. با اینحال صنف رستوران ها و فست فودها در کشورمان شرایط خوبی ندارند و به گفته کارشناسان بسیاری از آنها به فکر مهاجرت و یا تغییر شغلی هستند.

بازار فست فود یا غذاهای فوری طی دو دهه اخیر به سرعت رو به توسعه بوده و در ایران نیز با رشد روزافزونی مواجه شده‌ است به طوری که ارزش بازار داخلی آن حدود ۱۶هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

صنایع غذایی دنیا با تقویت سهم فست فود در سبد خانوارها دچار تحولات مثبتی شده و طی مدت زمان کمی از حالت بنگاه های خانگی به صنایع عظیم و بین المللی تبدیل شدند. در کنار صنایع تولید مواد اولیه فست فود، صنعت تجهیزات طبخ، و فروشگاه و مشاغل مرتبط با طبخ وفروش نیز به سرعت رشد کرد.

بهترین بازار برای محصولات این صنعت نوین غذایی که به صورت روزانه در حال تغییر و تکامل در تجهیزات است کلان شهرها و شهرهای صنعتی است. بر این اساس در کشورهای در حال توسعه می توان برای فست فود مشتریان بیشتری یافت. آمارها نشان می دهد، رکورد مصرف فست فود در دنیا به آمریکا تعلق دارد.

بر اساس آمار مجامع بین المللی غذا و سلامت (تا پایان سال ۲۰۱۴) هر آمریکایی به طور میانگین سالانه بیش از ۲۹۰ دلار و هر کانادایی به طور میانگین حدود ۳۰۰ دلار برای فست فود هزینه می کند.

مرکز آمار ایران وضعیت خوراک و پوشاک ایرانی‌ها در سال ۹۶ را بررسی کرده است. طبق این اطلاعات سرانه مصرف غذای بیرون از منزل در ماه بیش از 25 وعده بود و در کمترین حالت قیمت هر پرس غذا و یا فست فود بین 12 تا 22 هزار تومان است. البته غذاهای ارزان‌تر مانند فلافل وجود دارد که سهم ایرانی‌ها در خوردن چنین غذاهای زیاد نیست. با این تفاسیر و با احتساب کمترین عدد وعده غذایی افراد 300 هزار تومان هزینه می‌کردند. سرانه مصرف فست فود در ماه ١.٤ مرتبه است. در قیاس با سایر کشورها، سهم ایرانی‌ها از دیگر کشورها در خرید غذاهای بیرون از منزل و فست فود کمتر است و کشوری مانند امریکا و انگلیس در سر لیست خریداران غذاهای بیرونی و به خصوص فست فود بودند. مرکز آمار ایران در گزارش خود عنوان کرده است، ٩.٧٨درصد افراد ١٥ ساله و بیشتر، در هفته شیر مصرف می‌کرده‌اند و این درصد برای نوشابه۸.۵۴ درصد بوده است. ٤.٩٨ درصد افراد ١٥ ساله و بیش‌تر در سال گذشته در هفته میوه مصرف کرده‌اند. حدود ٢٤ درصد از افراد ١٥ ساله و بیش‌تر در سال ٩٦ در ماه ماهی مصرف نمی کردند. در حالی که ٤٨ درصد از فست فود و ٤١ درصد غذای بیرون از منزل مصرف کرده بودند.

متخصصان تغذیه و سلامت توصیه می کنند در دوران شیوع ویروس کرونا مردم از رستوران ها غذا خریداری نکنند.

کوروش صمدپور، متخصص تغذیه و رژیم درمانی به «باشگاه خبرنگاران جوان» گفت: «به علت اینکه ما اطمینان زیادی از رعایت بهداشت فردی و سلامت جسمانی افرادی که در رستوران‌ها به آماده سازی و تهیه غذا می‌پردازند، نداریم به همین منظور توصیه می‌کنیم تا جایی که امکان دارد از غذا‌های بیرون استفاده نشود.»

او افزود: «از آنجایی که ویروس کرونا در دمای بالا از بین می‌رود، بنابراین مواد غذایی یا گوشتی که کامل پخته شده باشد اگر در ظرف تمیز این کار انجام شود این مشکلی نخواهد داشت.»

صمد پور اظهار کرد: «به علت شیوع ویروس کرونا توصیه بنده این است که تا حد امکان از مصرف غذا‌های آماده و فست فود در خارج از منزل پرهیز شود؛ چرا که این غذا‌ها برای آماده سازی به دست افراد برخورد کرده و شانس ابتلا به ویروس کرونا را افزایش خواهد داد.»

او افزود: «سبزیجاتی که در رستوران‌ها در کنار غذا مصرف می‌شود ممکن است به خوبی ضد عفونی نشده باشد؛ بنابراین راه دیگری برای انتقال این ویروس خطرناک خواهد بود.»

صمدپور گفت: «افراد به هیچ وجه نباید از دست فروشان یا رستوران‌ها به دلیل عدم اطمینان از شستشوی مواداولیه برای تهیه غذا یا رعایت نکردن بهداشت فردی غذا تهیه کنند.»

رئیس اتحادیه دارندگان رستوران و سلف سرویس بر این باور است که حتی پس از ریشه کن شدن ویروس کرونا از کشور نیز، ایرانی ها تمایل کمتری به مصرف فست فود و غذاهای رستورانی دارند و بازار فست فود در ایران، بسیاری از مشتریان خود را از دست داده است.

«علی اصغر میرابراهیمی» به «فراز» گفت: «فروش رستوران ها به ویژه رستوران های فست فود در کشور به شدت کاهش یافته است و بر اساس مقررات جدید رستوران ها تنها اجازه دارند به صورت بیرون بر به مشتریان خدمات ارائه کنند.»

او افزود: «بسیاری از رستوران ها در معرض تعطیلی دائمی و خطر ورشکستگی قرار دارند. بیشتر رستوران ها متحمل ضررهای جبران ناپذیری شده اند. رستوران ها هزینه زیادی را برای تهیه مواد غذایی پرداخت کرده بودند که به دلیل کاهش چشمگیر فعالیت در اسفند و فروردین ناچار به دور ریختن این مواد غذایی شدند، بسیاری از آنها به ناچار کارگران خود را اخراج کردند و بسیاری نیز باید هزینه پرسنل را پرداخت کنند.»

میرابراهیمی تاکید کرد: «در حال حاضر 850 رستوران در تهران با جواز دائمی فعالیت می کنند. 240 رستوران درحال اقدام برای آغاز فعالیت خود هستند و 300 نفر نیز متقاضی دریافت جواز رستوران برای فعالیت هستند.»

او گفت: «در حال حاضر تقریبا 30 درصد از رستوران ها فعالیت می کنند و 70 درصد از آنها تعطیل شده اند، البته به صورت موقتی»

رئیس اتحادیه دارندگان رستوران و سلف سرویس تاکید کرد: « رستوران ها به طور رسمی 3 ماه تعطیل خواهند بود چراکه پس از طرح فاصله گذاری اجتماعی و قرنطینه خانگی مردم، ماه رمضان آغاز می شود.»

او پیش بینی کرد که حدود 30 درصد از رستوران ها بعد از ریشه کن شدند ویروس کرونا به طور کامل تعطیل خواهند شد.

با اینکه بازار فست فود ایران خسارت های مالی سنگینی را متحمل شده است اما این خسارت ها عادت های غذایی سالم، سلامتی بیشتر و ترویج فرهنگ مصرف غذاهای سالم را به همراه داشته است. شیوع کرونا جنبه های مثبتی نیز به همراه داشته است.