بازارهای سنتی زیر سایه فروشگاه های آنلاین

این روزها با شیوع ویروس کرونا بسیاری از مدرم گرایش بسیار جدی تری به خرید اینترنتی پیدا کرده اند. با اینهمه بیشترین خرید مردم مایحتاج ضروری است و نه لباس و کالاهای دیجیتالی. به نظر می رسد شیوع کرونا خرید اینترنتی را در میان تمام اقشار جامعه حتی افراد سالمند و سنتی نیز رواج داده است. البته فروشگاه های اینترنتی تنها سبک زندگی مردم را تغییر نداده اند بلکه در قیمت گذاری ها نیز بسیار تاثیرگذار هستند. فروشگاه های اینترنتی بزرگ به طور غیر رسمی قیمت کالاهای بازارهای سنتی را تعیین و تنظیم می کنند. به گفته کارشناسان مردم برخی از فروشگاه های اینترنتی معتبر را مرجع اصلی قرار داده اند و با افزایش تعداد فروشگاه های اینترنیت و مقایسه قیمت کالا در هریک می توانند ارزانترین و مناسب ترین قیمت را انتخاب کنند. از سویی دیگر اگر کالایی نامرغوب و بی کیفیت باشد به راحتی می توانند آن را مرجوع کرده و نسبت به آن اعتراض کنند. با وجود رقابت و شفافیتی که در فضای مجازی وجود دارد مغازه ها نیز به دلیل رقابت با این کسب و کارهای اینترنتی بهترین قیمت و مناسبترین کالا را به مشتریان ارائه می کنند.

کارشناسان معتقدند که تعیین قیمت توسط برخی از فروشگاه های اینترنتی معتبر امری طبیعی بوده و در تمام دنیا رخ می دهد.

عادل طالبی، دبیر انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی در رابطه با تاثیر فروشگاه های اینترنتی بر تعیین قیمت در بازارهای سنتی به «فراز» گفت: «تنظیم قیمت محصولات بازار توسط فروشگاه های اینترنتی در ایران امری بسیار طبیعی است و البته تنها مختص به ایران نیست. فروشگاه های اینترنتی بزرگ مانند دیجی کالا قیمت بازار را تحت تاثیر قرار می دهند؛ این اتفاق نه فقط در مورد کالاها و اجناس بلکه در رابطه با تاکسی های اینترنتی مانند اسنپ نیز رخ داده است.»

او افزود: «راننده ها در بسیاری از مواقع می گویند همان هزینه اسنپ را دریافت می کنیم و نه بیشتر. زمانی که مردم یک کسب و کار را به عنوان مرجع می پذیرند قیمت بازارهای سنتی نیز تحت تاثیر این مرجع تغییر می کنند.»

طالبی با اشاره به فروش محصولات بی کیفیت با قیمت های بالا توسط بسیاری از مغازه ها بیان کرد: «فروشگاه های اینترنتی معتبر و بزرگ قیمت و کیفیت محصولات را تضمین کردند و فارغ از اینکه متعهد ماندند یا خیر مردم به آنها اعتماد کردند.»

او تاکید کرد: « البته اکنون بخش بزرگی از فضای دیجی کالا و بسیاری از فروشگاه های اینترنتی معتبر به صورت مارکت پلیس (Market Place) تغییر کرده است و به حای تامین کنندگان، تولیدکنندگان محصولات خود قیمت ها را تعیین می کنند.»

دبیر انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی در رابطه با قیمت های گران و کالاهای بی کیفیتی که برخی از فروشندگان در مارکت پلیس ها ارائه می کنند گفت:«بستگی به تامین کننده دارد. به طور مثال ما بازی های فکری هوپابازی را با قیمت 70 هزار تومان می فروشیم. این بازی ها را به مغازه ها 59 هزار تومان می فروشیم و چک سه ماهه دریافت می کنیم. حال اگر فروشگاه ها این بازی ها را به فروشگاه های اینترنتی ارائه کنند چک یک ماهه دریافت می کنند و برای آنها به صرفه است که کالا را 55 هزار تومان بفروشند.»

او افزود: «ممکن است فروشنده ای همین کالا را 90 هزار تومان بفروشد. بازار این محصولات، بازار آزاد است و فروشنده می تواند با توجه به سود و تمایل خود قیمت ها را تعیین کند.»

طالبی گفت: «در رابطه با کالاهایی که جزو ملزومات زندگی هستند مانند لبنیات و مواد غذایی دولت قیمت گذاری می کند و دخالت می کند تا بازار ثبات داشته باشد اما برای کتاب، محصولات تکنولوژی و دیگر کالاها، بازار آزاد تعیین کننده قیمت است. مصرف کننده نیز می تواند با استفاده از ابزارهای موجود قیمت را تعیین کند.»

او در رابطه با تاثیر کرونا بر روی فروشگاه های اینترنتی بیان کرد: «شیوع این ویروس به نفع فروشگاه های اینترنتی نبوده و 70 درصد از فروشگاه های اینترنتی به ویژه در حوزه گردشگری و پوشاک از بین رفته اند. حتی فروشگاه های موبایل و لپ تاپ نیز با مشکل مواجه شده اند.»

طالبی تاکید کرد: «تنها چند فروشگاه اصلی مانند اکالا، دیجی کالا و اسنپ مارکت که مایحتاج ضروری مردم را تامین می کنند فروش بیشتری داشته اند و فروش مایحتاج ضروری مردم 30 درصد افزایش داشته است اما دیگر فروشگاه ها به شدت ضرر کرده اند.»

او گفت: « یک فروشگاه اینترنتی لوازم آرایشی می گوید که فروش این استارتاپ از روزی 50 میلیون تومان به روزی 5 میلیون تومان رسیده است. حتی دیجی کالاهم در حوزه فروش خواروبار و مواد غذایی، افزایش فروش را تجربه کرده است و در زمینه لوازم دیجیتالی که سود بسیار بیشتری برای این فروشگاه داشته است به شدت با افت فروش مواجه شده است.»

طالبی با اشاره به اینکه شیوع کرونا در بلند مدت اثرات مثبتی به همراه دارد چراکه موجب ترویج فرهنگ خرید اینترنتی در میان مردم ترویج شده است بیان کرد: «با اینهمه در حال حاضر فروش فروشگاه های اینترنتی نیز به شدت افت داشته است. فقط استارتاپ های آموزش آنلاین در این مدت سودهای کلانی داشته اند. »

با وجود رقابت شدیدی که فروشگاه های اینترنتی ایجاد کرده اند، امکان خرید در اسرع وقت و عدم نیاز به رفت و آمد در سطح شهر، بازهم مغازه هایی وجود دارند که مشتریان وفادار آنها را به فروشگاه های آنلاین ترجیح می دهند چراکه کیفیت و قیمت این مغازه ها بسیار مناسبتر از کسب و کارهای نوین است.