حمل و نقل بر ریل سقوط

حمل و نقل ریلی در ایران پس از شیوع کرونا به شدت کاهش یافته است. به گفته وزیر راه و شهرسازی، سفرهای ریلی در کشورمان 94 درصد کاهش یافته است. سعید رسولی، معاون وزیر راه و شهرسازی نیز اعلام کرده است که بیش از 91 میلیارد تومان پول بلیت قطارها به مسافرانی که سفرهای خود را لغو کرده اند، بازگردانده شده است. روز 9 فروردین هیچ تردد ریلی را در مشهد شاهد نبودیم این در حالی است که به گفته مدیر کل راه آهن خراسان، حتی در زمان حادثه قطار در ایستگاه خیام طی بهمن ماه سال ۱۳۸۲ نیز قطار محلی سرخس - مشهد به فعالیت خود ادامه داد. به گفته او این نخستین بار طی 62 سال گذشته است که قطارهای مشهد هیچ ترددی ندارند. اکنون نیز میران تقاضا برای رفت و آمد توسط قطارهای مشهد 50 درصد کاهش داشته است. اگرچه این امر خسارت های جبران ناپذیری را به حمل و نقل ریلی کشور وارد می کند، اما بهتر نبود که برای حمل و نقل ریلی نیز مانند حمل و نقل هوایی و جاده ای، محدودیت های سختگیرانه تری اعمال می شد؟ اگر قطارهای زیرزمینی؛ متروها می توانند عامل شیوع ویروس کرونا باشند، قطارهای ریلی روی زمین نیز چنین ویژگی را دارا هستند. به هرروی زندگی انسان ها از درآمدهای مالی مهمتر است و خسارت های جانی از خسارت های مالی سنگین تر. بر اساس آخرین آمار تا زمان نگارش این گزارش، 50 هزار و 486 نفر به کرونا مبتلا شده و سه هزار و 160 نفر جان خود را از دست دادند.

محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی از کاهش ۹۴ درصدی سفرهای ریلی، ۷۵ درصدی سفرهای جاده‌ای با ناوگان حمل‌ونقل عمومی و ۷۰ درصدی سفرهای هوایی در نوروز ۹۹ خبر داد.

بر اساس آمار ارائه شده از سوی اسلامی، سفرهای ریلی ۹۴ درصد، سفرهای حمل و نقل عمومی جاده با اتوبوس ۷۵ درصد و هوایی ۷۰ درصد کاهش داشته و سفرهای شخصی جاده‌ای نیز با کاهش چشمگیری مواجه شده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به کاهش شدید تقاضای سفر با قطار با توجه به شیوع کرونا گفت: تاکنون بیش از ۹۱ میلیارد تومان پول به مردم و مسافران برگردانده شده است.

«سعید رسولی»، معاون وزیر راه و شهرسازی در تشریح آخرین اقدامات راه‌آهن در ناوگان ریلی برای مقابله با کرونا بیان کرد:«شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران همه پروتکل‌های مورد تاکید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را در مورد مقابله با کرونا اجرا کرده است و به شرکت‌های ریلی نیز الزام شد که همه این پروتکل‌ها پیاده شود که از شرکت‌ها بابت توجه به این موضوع قدردانی می‌کنیم.»

او افزود: «پس از شیوع ویروس کرونا و با دستور وزیر راه و شهرسازی مبنی بر استرداد وجه کامل بلیت به مسافرانی که قصد کنسل کردن سفر خود را دارند موضوع استرداد بلیت در دستور کار قرار گرفت و شرکت‌های ریلی همکاری مناسبی کردند و کل وجه بلیت به مسافران مسترد شد.»

مدیرعامل راه‌آهن گفت:‌«با توجه به رعایت توصیه‌های ستاد مقابله با کرونا مبنی بر عدم انجام سفر از سوی مردم و کاهش شدید تقاضا همه شرکت‌های ریلی به سرعت با کاهش تعداد سفر مواجه شدند در عین حال همه اقدامات و پروتکل‌های بهداشتی برای ضدعفونی ایستگاه‌های راه‌آهن و قطارها اجرا شد ضمن آنکه تمهیداتی هم برای همکاران خود در شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در نظر گرفتیم.»

رسولی همچنین در مورد میزان رقم استرداد پول مسافران بیان کرد: در این باره تاکنون بیش از ۹۱ میلیارد تومان پول به مردم و مسافران برگردانده شده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: «حدود 980 هزار بلیت قطار در این مدت استرداد شد.»

در پی کاهش تقاضا برای سفر در ایام نوروز تردد قطارهای مسافربری در مسیر مشهد از ۹۴ رام قطار در هر روز به ۲ تا سه رام کاهش یافت و حرکت قطارهای محلی مشهد - سرخس و مشهد - آزادور نیز از ابتدای فروردین ماه متوقف شد.طی سال گذشته ۱۴ میلیون و هزار و ۹۳ مسافر در مسیرهای ریلی منتهی به مشهد جابه‌جا شدند که در مقایسه با سال ۹۷ یک درصد کاهش داشت.

بیشترین میزان کاهش مسافر راه آهن خراسان مربوط به اسفند ماه پارسال بود که علت آن نیز کاهش تقاضای سفر به دلیل شیوع ویروس کرونا بوده است. شمار ایستگاه‌های راه آهن خراسان ۲۳ ایستگاه است و در حالت عادی روزانه ۹۴ رام قطار مسافربری و ۱۰ رام قطار باری در این مسیر ریلی به صورت رفت و برگشت حرکت می‌کند.

از مجموع ۱۰ هزار کیلومتر شبکه ریلی کشور هزار و ۴۰۰ کیلومتر آن معادل ۱۴ درصد در خراسان رضوی قرار دارد.تراکم ریل در استان خراسان رضوی نسبت به مساحت آن دو برابر میانگین کشوری است و به خاطر وجود بارگاه منور رضوی در مشهد بیش از ۴۰ درصد قطارهای مسافربری ایران به مشهد رفت و آمد می کند.

به گفته مدیر کل راه آهن خراسان، برای نخستین بار طی ۶۲ سال گذشته، نبود مسافر تردد قطار در مسیر مشهد را روز شنبه ۹ فروردین ماه متوقف کرد.

مصطفی نصیری ورگ افزود: «در پی شیوع ویروس کرونا و کاهش تقاضا برای سفر با قطار، روز 9 فروردین هیچ قطار مسافربری در مسیر مشهد تردد ندارد که این امر در طول تاریخ فعالیت ایستگاه راه آهن مشهد بی‌سابقه است.»

او افزود: «حتی در زمان حادثه قطار در ایستگاه خیام طی بهمن ماه سال ۱۳۸۲ نیز قطار محلی سرخس - مشهد به فعالیت خود ادامه داد، بنابراین می توان نهم فروردین ماه امسال را تنها روز توقف تردد قطارهای مسافربری در مسیر مشهد از سال ۱۳۳۶ خورشیدی و آغاز فعالیت ایستگاه راه آهن مشهد تاکنون عنوان کرد.»

با اینکه قطارهای مشهد اکنون در حال رفت و آمد و جابجایی مسافر هستند اما با کاهش 50 درصدی مسافر مواجه شده اند. اگرچه مسئولان از این امر ناراضی هستند، بسیاری از کشورهای دنیا در شرایط فعلی تردد قطارها را به طور کامل متوقف کرده اند.

مدیر کل راه آهن خراسان گفت: «تردد قطارهای مسافربری در مسیرهای منتهی به مشهد در مقایسه با برنامه جاری این قطارها ۵۰ درصد کاهش یافته است».

«مصطفی نصیری ورگ» افزود: «پیش ازاین روزانه حدود ۸۰ رام قطار مسافربری به صورت رفت و برگشت از مشهد به ۳۱ شهر و مرکز استان تردد داشت که هم اکنون این تعداد به حدود ۴۰ رام در روز کاهش یافته است.»

او ادامه داد:«آمار تردد قطارها هر روز در حال تغییر است و بر این اساس برنامه سیر برخی قطارهای مسافربری در مسیر مشهد از سوی مرکز با کاهش روبرو می‌شود.»

نصیری گفت:«قطارهای مسافربری موجود نیز با مسافر کمتر و ضریب اشغال بسیار کمتر از زمان معمول بین مسیرها تردد دارند که این امر شرکت‌های مسافربری را متضرر می‌کند.»

استانداری خراسان رضوی هفته گذشته از وزارت بهداشت خواسته بود به منظور پیشگیری و مقابله با شیوع ویروس کرونا ورود روزانه قطار مسافربری از قم به مشهد را متوقف کرده و همچنین صدور روادید برای کشورهای پاکستان، عراق و افغانستان را برای سفر به مشهد لغو کند.