انحصار تازه تولیدکنندگان رانتی

ثبت سفارش کالاهای IT بسته شد. همچنین واردات برخی تجهیزات زیرساخت فناوری اطلاعات مانند سرور، پردازنده، تجهیزات ذخیره سازی و دیگر محصولات کامپیوتری با ممنوعیت مواجه شده است. این امر اعتراض بسیاری از شرکت های تامین کننده و فعالان بازار کامپیوتر را به همراه داشته است. این روزها واردات کالاهای فناوری به بهانه تولید داخلی با محدودیت و ممنوعیت های بسیاری مواجه شده است که به عقیده فعالان بازار کامپیوتر، گرانی و افزایش چند برابری کالاها را به همراه خواهد داشت. از سویی دیگر حتی اگر تولید داخلی محصولات آی تی را داشته باشیم به تعداد مورد نیاز نخواهد بود و پاسخگوی تقاضای بازار نیست. همچنین کیفیت کالاهای داخلی آن هم در ابتدای تولید با کالاهای خارجی قابل مقایسه نخواهد بود. بهتر نیست کالاهای فناوری وارد شوند و به مردم اجازه داده شود خود کالایی که می خواهند را انتخاب کنند؟ به جای اجبار و محدودیت برای واردات که مبادا کالاهای تولید داخل، اگر به مرحله تولید برسد به فروش نرود؟

سونامی های بزرگ در راهند

رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران نسبت به راه‌افتادن سه سونامی بزرگ در پی عدم ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی توسط کافی‌نت‌ها هشدار داد و از بسته شدن ثبت سفارش کالاهای ضروری IT خبر داد و گفت که برخی کالاهای IT مانند سی پی یو تنها توسط دو کمپانی Intel و AMD در جهان تولید می‌شوند و تکنولوژی برخی دیگر از کالاهای صنعت IT همچون هارددیسک، مادربرد و کارت گرافیک تنها در انحصار سه یا چهار کشور در جهان است و سایر کشورها، اقلام و نیاز IT خود را از میان تولیدات همین کشورها تامین می‌کنند.

«محمد فرجی» بسته شدن ثبت سفارش واردات کالاهای ضروری IT و همچنین عدم ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی توسط کافی‌نت‌ها را دو معضل این صنف در سال ۱۳۹۹ عنوان کرد و گفت:« اخیرا آی پی ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی کافی‌نت‌ها بسته شده و کافی‌نت‌ها دیگر نمی‌توانند اظهارنامه مالیاتی برای مردم پر کنند و این کار به دفاتر پیشخوان دولت سپرده شده است. این در حالی است که پیش از این ۶۰ تا ۷۰ درصد اظهارنامه‌های مالیاتی توسط کافی‌نت‌ها پر می‌شده است.»

او با بیان اینکه اگر ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی انحصارا به دفاتر پیشخوان واگذار شود، کشور دچار سه سونامی عجیب می‌شود، تصریح کرد: «اولین سونامی اقتصادی و مالی است. از این جهت که رویکرد جامعه به این سمت و سو است که با توجه به کاهش عجیب قیمت نفت، بودجه کشور باید از طریق مالیات تامین شود و باید بپذیریم که همه ما تامین کننده بودجه هستیم. حال اتفاقی که در این راستا پیش می‌آید این است که تعداد دفاتر پیشخوان در کل کشور یک پنجم تعداد دفاتر کافی‌نت‌هاست و اینکه این عزیزان تجربه و سرعت عمل ثبت اظهارنامه مالیاتی و مهارت کافی‌نت‌ها را ندارند.»

رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران افزود: «در سال‌های گذشته که دفاتر پیشخوان دولت به موازات کافی‌نت‌ها کار می‌کردند با این که تعدادشان یک پنجم است، ثبت اظهارنامه‌های مالیاتی آن‌ها حدود یک دهم کافی‌نت‌ها بود. با این حساب حتی اگر آن‌ها تعداد نیروی کار و متراژ واحدهای خود را افزایش دهند در خوشبینانه‌ترین حالت ۴۰ درصد از اظهارنامه‌های مالیاتی را ثبت خواهند کرد و با توجه به اینکه تا زمانی که ثبت اظهارنامه صورت نگیرد مودی پرداختی به اداره مالیات نخواهد داشت، شاهد سونامی اقتصادی خواهیم بود.»

او با اشاره به لحاظ جریمه برای مودی مالیاتی در صورت ثبت نشدن اظهارنامه مالیاتی در اداره مالیات، تصریح کرد: «این در حالی است که در پی شیوع ویروس کرونا مودیان از اواسط بهمن ماه کسب و کاری نداشته و برج اسفند نیز که خود معادل سه تا چهار ماه کسب و کار است، فعالیتی نداشته‌اند و در فروردین ماه نیز تعطیل بوده‌اند. حال اینکه در این مدت حقوق، بیمه، اجاره مکان نیز پرداخت کرده و برای پیشگیری از گسترش شیوع کرونا، همه اصناف همکاری لازم را داشته‌اند. بنابراین این موضوع منجر به بروز مشکلاتی برای حدود شصت درصد از مودیان مالیاتی می‌شود.»

فرجی در توصیف آنچه او سونامی سوم خواند با اشاره به کنترل نسبی کرونا در کشور، اظهار کرد: «با وجود لایحه مذکور، کنترل سیل جمعیتی که مجبور به مراجعه به تعداد بسیار محدودی از دفاتر پیشخوان هستند، قطعاً امکان رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی وجود نخواهد داشت و تمام این زحمات در طی چند روز به باد خواهد رفت و باز به محدوده خطر شیوع و گسترش ویروس خواهیم رسید، چرا که به ازای هر بیست کافی‌نت، یک دفتر پیشخوان وجود دارد.»

تولید کالاهای IT در انحصار چند کمپانی خارجی است

رئیس اتحادیه فناوران رایانه تهران در ادامه با اشاره به مشکلات فعالان صنف رایانه در خصوص بسته شدن ثبت سفارش کالاهای ضروری IT، گفت: فعالان صنف رایانه کالاهایی را وارد کشور می‌کنند که این کالاها دارای پردازنده قوی و لازمه زیرساخت‌های حوزه مخابرات و فناوری اطلاعات تمام کشورها هستند، مثل سرورهایی با مشخصات بسیار بالا و قوی، که به واسطه لیست تحریم‌های آمریکا، واردات آنها به این کشور ممنوع شده است و لازمه واردات آن‌ها دور زدن تحریم‌هاست.

فرجی با اشاره به اینکه برخی کالاهای IT مانند سی پی یو تنها توسط دو کمپانی Intel و AMD در جهان تولید می‌شوند و تکنولوژی برخی دیگر از کالاهای صنعت IT همچون هارددیسک، مادربرد و کارت گرافیک تنها در انحصار سه یا چهار کشور در جهان است و سایر کشورها، اقلام و نیاز IT خود را از میان تولیدات همین کشورها تامین می‌کنند، تصریح کرد: «سوال به وجود می‌آید که چگونه و چه کسانی مدعی شده‌اند که تولیدکننده این محصولات در داخل ایران هستند.»

به گفته او در حال حاضر برخی اقلام کامپیوتر و ماشین‌های اداری مثل کیس، کیبورد، موس، مودم، صندوق مکانیزه فروش، کاغذخردکن، آل‌این‌وان، مواد مصرفی پرینتر و دستگاه کپی در برخی مدل‌ها در کشور تولید می‌شود.

رئیس اتحادیه صنف فناوران رایانه تهران همچنین با بیان اینکه بالغ بر ۱۰ هزار مدل مواد مصرفی پرینتر و کپی و غیره در کشور نیاز است و تنها ۳۰ مدل از این مواد مصرفی در کشور تولید می‌شود، تصریح کرد: «مشخص نیست تکلیف آن دسته از افرادی که دیگر مدل‌های مواد مصرفی را نیاز دارند، چه می‌شود. همچنین بالغ بر ۸۰ درصد کالای IT در سازمان‌های دولتی و خصوصی مصرف می‌شود و عرضه انحصاری این کالاها منجر به افزایش قیمت خواهد شد.»

او از وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) درخواست کرد که اگر کسی مدعی تولید کالایی در هر صنفی شد، به جز اینکه نمایندگان سازمان صنعت، معدن و تجارت هر استان خط تولید را رویت می‌کنند، در رابطه با بحث فنی از کارشناسان اتحادیه به‌عنوان مشاور استفاده و بعد اقدام به صدور پروانه بهره‌برداری تولید کنند.

کالای تولیدی کیفیت و تعداد لازم را ندارد

«رضا پاک ضمیر»، نایب رییس اتحادیه فناوری رایانه و رییس پاساژ ایران به «فراز» گفت: دولت نخست باید از تولید حمایت کند و زمانی که امکان تولید وجود نداشته باشد باید از واردات حمایت کند.

او افزود: «گاهی اوقات کالایی در کشور به راستی تولید می شود و در مواردی ماجرا تنها رانت خواری است و بس. ازطرفی دیگر زمتولید باید به اندازه نیاز مصرف کنندگان باشد و حتی بیشتر. مشکل اینجاست که تولیدات کشورمان همواره کمتر از نیاز مردم است. این حمایت بیجایی است.»

پاک ضمیر تاکید کرد: «زمانی که 100 هزار کالا مورد نیاز است و فقط 20 هزار کالا تولید می شود تکلیف 80 هزار کالای مورد تقاضا چه می شود؟ در این شرایط نباید جلوی واردات گرفته شود.»

او گفت:« زمانی باید از واردات کالا جلوگیری کرد که محصول داخلی به همان کیفیت اجناس خارجی بوده و به میزان مورد نیاز تولید می شود. مدت ها پیش شرکتی موجب شد تعرفه گمرکی واردات لپ تاپ افزایش یابد، بعد از چند سال اعتراف کرد که نمی تواند لپ تاپ تولید کند.»

پاک ضمیر افزود: «خلا کالا و گرانی آن مصرف کننده را هدف قرار می دهد. اگر قیمت افزایش یابد مصرف کننده است که باید مازاد قیمت را بپردازد.»

او با اشاره به مشکلاتی که بر اثر قرنطینه به وجود آمده است بیان کرد:« امارات قرنطینه را ادامه داده است و به همین دلیل نمی توانیم از امارات واردات کالا داشته باشیم. مشکلات در حوزه واردات بسیار است و ممکن است دوماه دیگر هیچ کالایی در اختیار نداشته باشیم.»

پاک ضمیر گفت: «جلوگیری از واردات کالا و گرانی ارز موجب شده لپ تاپی که چند سال پیش به قیمت دو میلیون تومان می فروختیم را اکنون 15 میلیون تومان به فروش برسانیم. گاهی اوقات حتی اگر ارز ارزان هم باشد، جلوگیری از واردات باعث افزایش قیمت کالا می شود.»

او افزود: «شرایطی ایجاد شده که به جای خریداری کالای نو بسیاری در حال خرید لپ تاپ استوک و دست دوم هستند و این امر مایه شرمساری است.»

پاک ضمیر دررابطه با فروش اینترنتی محصولات و عدم موجودی در بسیاری از فروشگاه های اینترنتی مانند دیجی کالا بیان کرد: «عدم موجودی دیجی کالا و فروشگاه های آنلاین دلیلی بر نبود این کالا در بازار سنتی نیست.»

به نظر می رسد در روزهای اتی شاهد نایاب شدن بسیاری از کالاهای آی تی خواهیم بود و یا این که اجناس کامپیوتری با چندبرابر قیمت به فروش خواهند رسید.