بازار خودرو ترمز برید

قیمت خودروهای داخلی باز ه م ترمز برید. روندی که از نیمه دوم سال گذشته آغاز شد و حالا به اوج خود رسیده است. درست در روزهایی که کرونا کرکره اقتصاد کشور را پایین کشید، اما قیمت برخی خودروهای داخلی 2 تا 10 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است. در این میان پراید باز هم شگفتی آفرید و با رساندن خود به قیمت 80 میلیون تومان، مصرف کنند‌گان و حتی برخی از دست‌اندرکاران صنعت خودرو را متحیر کرد. اگرچه افزایش افسار گسیخته قیمت خودرو در ایران که از نگاه بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی زاییده «انحصار» در این صنعت بزرگ است، رخداد جدیدی نیست؛ اما آنچه در این باره قابل تامل به نظر می‌رسد آن است که چطور در شرایط رکود اقتصادی متاثر از ویروس کرونا و روزهایی که عرضه و تقاضا هردو آرام گرفتند، اما خودرو همچنان میل به گران شدن دارد؟ به باور بسیاری از ناظران اقتصادی، رفتار قیمتی خودرو در ایران اصل تعیین قیمت بر اساس حاشیه بازار را زیر سوال برده است.

درست در روزهایی که کرونا کرکره اقتصاد کشور را پایین کشید، اما قیمت برخی خودروهای داخلی 2 تا 10 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است. در این میان پراید باز هم شگفتی آفرید و با رساندن خود به قیمت 80 میلیون تومان، مصرف کنند‌گان و حتی برخی از دست‌اندرکاران صنعت خودرو را متحیر کرد.

بر اساس این گزارش، آخرین قیمت سایپا 111 رقمی در حدود 41 میلیون تومان با قیمت کارخانه‌ای تفاوت دارد. نمونه‌های بسیار دیگری هم قابل گفتن است، فاصله قیمتی ساینا ( ساده) از کارخانه تا بازار رقمی در حدود 35 میلیون تومان است و حالا این خودرو که هزینه تمام شده آن 35 میلیون تومان بوده به قیمت 90 میلیون تومان در بازار فروخته می‌شود.

با مشاهده این روند با هیچ عذر و بهانه‌ای نمی‌توان منکر وجود دلالان در بازار خودرو شد. اما چرا سال‌هاست گروهی با ایجاد سفته بازی در این بازار هرطور که میل داشتند توانستند بیخ گوش وزارت صنعت و سازمان حمایت از مصرف کنند و تولید کننده؛ قیمت تعیین کنند و هیچ‌کس هم توان مقابله با آنها را نداشته باشد؟ این پرسشی است که اگر به آن پاسخ داده شود می‌تواند ابهام‌های بسیار دیگری را نیز حل کند.

به نظر می‌رسد زور « تورم انتظاری» در اقتصاد ایران سال‌هاست بر « منطق اقتصادی» چربیده است. همه منتطر گران‌تر شدن کالاها هستند و واکنش‌های متفاوتی را از خود نشان می‌دهند. مردم از ترس گران‌تر شدند بیش از حد نیاز می‌خرند و احتکار می‌کنند، و فروشندگان به امید سود بیشتر قیمت‌های بالاتری پیشنهاد می‌دهند؛ آنها امید دارند برای هر قیمتی مشتری موجود است.

اگر از بیرون گود به ماجرا نگاه کنیم همه مردم خواسته یا ناخواسته به دلال تبدیل شده‌اند، عده‌ای برای حفظ ارزش دارایی و گذران زندگی خود و عده‌ای دیگر نیز از روی طمع و برای سود روی سود بردن. مصداق این اتفاق حالا در بازار خودرو وجود دارد.

در این میان دست‌اندرکاران صنعت خودرو نیز دست یاری به سوی مردم دراز کرده و از آنها تقاضا دارند : «خودرو نخرید، تا ارزان شود.» شکی نیست که تنها راه مبارزه با گران فروشی نخریدن است. اما باید دید وزارت صنعت، سازمان ملی استادارد و همچنین سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده، چه تدبیری برای حل ساختاری مشکل صنعت خودرویی دارند که هم انحصاری است و هم باز زیان انباشته هزاران میلیارد تومانی را بر دوش خود تحمل می‌کند. باید منتظر ماند و دید آیا یک بار برای همیشه در ایران استراتژی مشخصی برای صنعت تدوین خواهد شد یا خیر.