توشه شورای صنفی نمایش؛ 18 سال حاشیه!

بیتا محسنی _ یک شورای صنفی نمایش است و هزار ماجرای دنباله دار؛ ماجراهایی که مربوط به امروز و دیروز نیست و قدمتی بیست و چند ساله دارد! از همان سال 81 که این شورا با هدف بهبود در وضعیت اکرانِ آثار سینمایی آغاز به کار کرد، از تصمیمات و سیاست گذاری ها گرفته تا نحوه انتخاب اعضای شورا با انتقاداتی همراه بود و هنوز هم هست. تقریبا اکثر تهیه کنندگان و فیلمسازان آثار سینمایی یک بار هم که شده درباره اکران فیلم شان با شورای صنفی نمایش، به اختلافاتی برخورده اند؛ احتمالا اصلی ترین دلیل این اختلافات هم حضور افراد تاثیرگذار در هر گروه تشکیل شده این شوراست که خود پخش بسیاری از آثار سینمایی را به عهده دارند؛ حضوری که شائبه ناعادلانه بودن تصمیمات شورای صنفی نمایش را گاهی پررنگ تر می کند، حضوری که حتی برای رسیدن به آن نیز جنجال به پا می شود.

از اکران تا انتخاب اعضا، حواشی شورا صنفی نمایش تمامی ندارد!

تکرار در چینش فیلم های خاص برای اکران در فصل طلایی، قرار دادن برخی از فیلم ها در زمان مرده اکران و اعتراضات در شیوه جدول بندی و حتی انتخاب سرگروه های سینمایی، این سوال را در ذهن بسیاری به وجود می آورد که مگر این شورا برای رفع همین معضلات به وجود نیامده بود؟!اگر هدف رفع مشکل بود که بعد از گذشت 18 سال باید مشکلات از بین رفته یا حداقل کاسته می شد، اما چنین اتفاقی نیفتاده و انگار نخواهد افتاد!

مسئله دیگری که شورای صنفی نمایش را مرکز سوال قرار می دهد، چگونگی سازو کار در انتخاب اعضاست، هرچند این انتخاب در هر دوره با رای گیری صورت می گیرد اما به زعم بسیاری حتی انتخاب نماینده پخش کنندگان، سینماداران ، تهیه کنندگان و کارگردانان با تفکرات خاص و جهت گرفته از مجاری مشخص صورت می گیرد. احتمالا به همین دلیل است که در هر دوره، پس از انتخاب رییس شورای صنفی ، تا ماه ها ابعاد این انتخاب، سرخط بسیاری از اخبار سینمایی است. مصداق این مدعا، تازه ترین جلسه شورای صنفی نمایش است که روز گذشته با هدف انتخاب دبیر تازه این شورا برگزار شد؛ جلسه ای که دو روایت درباره آن وجود دارد.

روایت اول، از دخالت سازمان سینمایی تا کودتا علیه امیر یوسفی!

می دانیم که شورای صنفی نمایش، متشکل از نمایندگان انجمن سینماداران، شورایعالی تهیه کنندگان وکانون کارگردانان و پخش کنندگان و همچنین یک نماینده از سازمان سینمایی است. در میان صنف های نام برده به زعم بسیاری کانون کارگردانان سینمای ایران، بی طرف ترین صنف است که البته نماینده آن ها یعنی محسن امیریوسفی، در دو دوره متوالی ریاست شورای صنفی را نیز به عهده داشت. صبح روز دوشنبه، 22 اردیبهشت سال جاری، جلسه شورای صنفی نمایش با هدف انتخاب رییس تازه شورا و همچنین انتخاب سرگروه های سینمایی برگزار شد. درحالی که در این جلسه هم حضور نمایندگان تازه صنف ها (افرادی که از سوی هر صنف کاندید می شوند تا در رای گیری انتخاب رییس شورا، شانس صنف خود را امتحان کنند) و هم نمایندگان سابق لازم است، این دوره از جلسه شورا بدون حضور نمایندگان رسمی و تازه شورایعالی تهیه کنندگان و کانون کارگردانان در سازمان سینمایی تشکیل شد و انتخابات هم برگزار کرد!

راویان اول می گویند انجمن سینماداران، محمدرضا صابری و غلامرضا فرجی را به عنوان دو عضو خود و کانون پخش، مرتضی شایسته را به عنوان نماینده خود به شورای صنفی معرفی کردند که این افراد در جلسه نیز حضور داشتند. اما نماینده کانون کارگردانان که رضا درمیشیان بود به جلسه دعوت نشد. البته صندلیِ نماینده شورایعالی تهیه کنندگان را که قرار بود نماینده آن در هفته آینده و برای جلسه تازه معرفی شود، محمد حسین فرح بخش به عنوان نماینده انتصابی شورایعالی تهیه کنندگان پر کرد. طبق گزارش و سندی که سایت خبری تابناک منتشر کرده است، فرح بخش به دلیل برخورد ناشایست و مشاجره در شورای صنفی قبل، محکوم به عدم حضور در شورای صنفی قبل شده بود و از خانه سینما حکم عدم حضور نیز دریافت کرده بود.

به همین دلیل حضور محمد حسین فرح بخش به عنوان نماینده تهیه کنندگان، چنین استنباطی را در پی داشته که این اقدام از سمت سازمان سینمایی رخ داده و نه از صنف تهیه کنندگان! به همین ترتیب انتخابات دور جدید شورای صنفی بدون حضور نمایندگان دو صنف برگزار و مرتضی شایسته به عنوان رییس تازه شورای صنفی برگزیده شد، امری که اعتراض شدید محسن امیریوسفی، رئیس سابق شورای صنفی نمایش را به دنبال و در نهایت موجب ترک جلسه توسط او شد. اما سوال اینجاست که اگر امیریوسفی به عدم حضور دو نماینده اعتراض داشت اصلا چرا در این رای گیری شرکت کرد؟!

روایت دوم، از مشروعیت انتخابات تا اعتراض به خاطر بدهی!

جلسه شورای صنفی اکران از ابتدا به منظور تقدیر و تشکر از اعضای سابق و شروع به کار اعضای جدید این شورا برگزار شد. طبق روال سابق، موضوع به صنوف مختلف اعلام شد و صنوف هم نمایندگان خود را کتباً معرفی کردند، به جز ۲ صنف؛ یکی انجمن تهیه‌کنندگان و دیگری کانون کارگردانان. درباره تهیه‌کنندگان از جانب سازمان سینمایی نامه نگاری صورت نگرفت چون جامعیت صنفی ندارند و هنوز در قالب شورا و انجمن فعالیت می کنند. طبق نظام‌نامه اکران، تا زمانی که جامعیت صنفی وجود نداشته باشد، معاون ارزشیابی، کارشناس مربوطه را از آن صنف انتخاب می‌کند. از این منظر طبیعتاً انجمن صنفی تهیه‌کنندگان نیاز به معرفی نماینده نداشت و به همین دلیل نماینده سازمان سینمایی، محمدحسین فرحبخش را به عنوان نماینده انتخاب کرد، طبق قانون نیز این مساله در حوزه اختیارات معاون ارزشیابی است. این روایت دوم است که محمدمهدی طباطبایی‌نژاد، معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی در گفت و گویی با خبرگزاری مهر درباره جلسه شورای صنفی نمایش بیان کرده است. نکته جالب توجهی که طباطبایی‌نژاد به آن اشاره می کند درباره نماینده کانون کارگردانان است. به ادعای او درباره صنف کارگردانان از قبل به محسن امیریوسفی ابلاغ شد تا نماینده خود را معرفی کنند.طباطبایی نژاد می گوید:« ایشان کسی را معرفی نکردند و خودشان به‌عنوان نماینده در جلسه حاضر شدند تا جایی که آقای محمدرضا فرجی اعلام کردند، آقای امیریوسفی نماینده کانون کارگردانان است. من هم حکم ایشان را در کنار احکام اعضای دیگر که قرار بود در جلسه حضور داشته باشند، آماده کردم».

طبق ادعای معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی، امیر یوسفی تا ساعات پایانی جلسه علاوه بر حضور، در بسیاری از بحث ها مشارکت کرده و تا بعد از اعلام نتیجه رای گیری، حرفی از اعتراض مبنی بر عدم حضور نماینده کانون کارگردانان نبود! همچنین در این گفتگو طباطبایی نژاد اشاره کرده است که «همه به جز آقای امیریوسفی به آقای شایسته رأی دادند و مرتضی شایسته با اکثریت قاطع آرا به جز یک رأی محسن امیریوسفی، رأی آورد. به مجرد اینکه آقای شایسته رأی آورد، یعنی به فاصله چند ثانیه، آقای امیریوسفی بلند شد و پاکتی از جیبش درآورد و روی میز من گذاشت که در آن عنوان شده بود ایشان نماینده کانون کارگردانان نیست و آقای رضا درمیشیان است، به نظر می رسد آقای امیریوسفی برای پنهان کردن برخی حواشی مالی خود، این جنجال‌ها را به پا می‌کند!»

سوال اینجاست که چرا نامه ای که باید در ابتدای جلسه و حتی قبل از شروع جلسه شورای صنفی نمایش داده می شد، بعد از پایان رای گیری و روشن شدن نتایج ناگهان پیدا شد؟! آیا دلیل عدم دعوت رضا درمیشیان در این جلسه، احتمالا به این دلیل نیست که او اصلا به عنوان نماینده معرفی نشده بود؟!

روایتِ فراز، مشترک مورد نظر پاسخگو نیست!

برای پیگیری هر دو روایت از جلسه دیروز شورای صنفی نمایش، ابتدا با محسن امیریوسفی و بعد با تاییدکنندگان روایت دوم تماس گرفتیم. تماس های مکرر «فراز» با محسن امیریوسفی در نهایت به رد تماس رسید، از سازمان سینمایی کسی پاسخ نداد اما در نهایت، «مرتضی شایسته»، نماینده کانون پخش حاضر در جلسه و همچنین رییس تازه انجمن صنفی نمایش، در توضیح ابعاد جلسه دیروز شورای صنفی نمایش به «فراز» گفت: «شرح کامل آن چه که دیروز در شورای صنفی نمایش اتفاق افتاد، دقیقا همان چیزی است که آقای طباطبایی نژاد مطرح کردند. به جز آقای امیریوسفی از هرکدام از اعضای حاضر در آن جلسه هم اگر این سوال را بپرسید، دقیقا همین پاسخ را می دهند. ایشان دقیقا زمانی که داشتند جلسه را ترک می کردند اعلام کردند که نماینده شخص دیگری است!»

شایسته ادامه داد: «ما کار صنفی می کنیم و دنبال حاشیه و اعتراض هم نیستیم. آقای امیریوسفی مورد احترام بنده هستند و اگر می دانستم ایشان تا این حد از انتخاب فردی جز خودشان به عنوان رییس شورای صنفی ناراحت می شوند و اگر این قدرت را داشتم که افراد حاضر در جلسه را راضی کنم، با رضایت کامل این سمت را در اختیار ایشان قرار می دادم».

البته روابط عمومی «خانه سینما» اعلام کرده است که به‌زودی موضع خود را درباره حواشی جلسه اخیر شورای صنفی نمایش که به انتخاب دبیر و سرگروه‌های جدید سینمایی منجر شد، اعلام خواهد کرد و تصمیمات این جلسه را غیرصنفی و نامتعارف خواند! با این حال محسن امیریوسفی تا لحظه تنظیم این گزارش نسبت به ادعاهای مطرح شده پاسخی ارائه نکرده است. سکوت امیریوسفی گمانه زنی ها را به سمت حقیقی بودن روایت دوم می برد، روندی که به همراه ادعاهای مطرح شده درباره بدهی این کارگردان به بنیاد سینمایی فارابی، قطعا در ادامه مسیر کاری امیریوسفی، آسیب ایجاد خواهد کرد.