بازار لوازم خانگی گوشه رینگ رکود

« تا وقتی قیمت دلار مشخص نشود، جنس نمی‌فروشیم.» این پاسخ دستکم 10 فروشنده لوازم خانگی به این سوال بود: « چرا برخی از انواع لوازم خانگی نه تنها کمیاب شده که اگر هم پیدا شود، قیمت نجومی دارد؟ برای مثال یخچال، ماشین ظرفشویی و حتی LCD در بازار کمیاب شده‌اند. » همین چند روز پیش بود که اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی از افزایش 25 درصدی قیمت‌ها در این بازار خبر داد. از سال 97 این دومین بار است که لوازم خانگی در بازار چنان گران شد که حالا بسیاری از مردم به خرید کالاهای دست دوم روی آورده‌اند.در سال 97 قیمت‌ها در این بازار افزایش 35 درصدی را تجربه کرده بود.

حالا قیمت‌ها در بازار از 12 میلیون تومان زمستان سال گذشته به 21 میلیون تومان رسیده است. این افزایش قیمت بیشتر در خصوص یخچال، تلویزیون و جاروبرقی مشاهده می‌شود.

در حال حاضر قیمت یخچال فریزر ساید بای ساید ال جی، حدود 124 میلیون تومان و مدل بوس، 37 میلیون تومان است. یخچال فریزر اسنوا نیز در بازار حدود 18 میلیون تومان به فروش می‌رسد. برخی از مدل‌های ال ای دی نیز در بازار حدود 41 میلیون تومان فاکتور می‌شود. قیمت فریزر الکترو استیل نیز حدود 14 میلیون تومان شده است.

نیاز بازار را 10 برند خارجی تامین می‌کنند

در همین رابطه نکته جالبی که امروز برخی از فروشندگان لوازم خانگی خیابان جمهوری نیز آن را تایید کردند، آن است که قیمت‌ها بی اعتنا به نرخ مصوب سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده بالا می‌رود. چرا؟ یکی از این فروشندگان، در جواب این پرسش به «فراز» گفت: « بیشتر نیاز بازار داخلی از سوی 10 برند خارجی تامین می‌شود که حالا واردات محصولات این شرکت‌ها با دلار 16 یا 17 هزار تومانی نه تنها به صرفه نیست که زمین‌گیرمان می‌کند.»

او معتقد بود: « سازمان حمایت از مصرف کننده نرخ ارز بازار را نمی‌تواند در نظر بگیرد. البته این سازمان به خوبی می‌داند که در بازار آزاد ارز چه خبر است. اما به گونه‌ای قیمت مصوب می‌کنند که به ضرر فروشنده و تولید کننده است. » فروشنده دیگری در تکمیل صحبت‌های همکارش اینطور اظهار نظر کرد: «محصولات لوازم خانگی موجود در بازار وارداتی است. خودتان شاهد افزایش لحظه‌ای قیمت دلار هستید، امروز اگر جنس را از انبار بیرون بیاورم ممکن است تا 3 یا 4 ناه دیگر هم نتوانم، جایگزینش کنم.»

رقابت برای گران شدن

نظر این فروشنده درست بود؛ چرا که رصد آمارهای رسمی وزارت صنعت، معدن و تجارت هم نشان می‌دهد 75 درصد از بازار لوازم خانگی وارداتی است. از سوی دیگر گزارش‌های میدانی حکایت از آن دارد لوازم خانگی ایرانی مشتری چندانی در بازار ندارد. نکته قابل تامل در این باره آن است که حتی با این اوصاف هم قیمت محصولات لوازم خانگی ایرانی و خارجی در بازار در گرانی با یکدیگر رقابت می‌کند.

گفته می‌شود دلیل این روند، افزایش هزینه‌های تولید از یک سو و انحصار بازار در دستان برندهای خارجی از سوی دیگر است که باعث شده، تولید کنندگان لوازم خانگی هم برای جبران ضر ر و زیان خود قیمت محصولات خود را بالا ببرند.

اما رکودی که کرونا به بازار تحمیل کرد، موجب شده لوازم خانگی هم دچار رکود تورمی شود؛ یعنی بدون آنکه تقاضایی در بازار وجود داشته باشد قیمت‌ها مدام بالا می‌روند. حالا صفر شدن تقاضای لوازم خانگی از یک سو و گران فروشی فروندگان لوازم خانگی از سوی دیگر موجب شده، لوازم خانگی به سرعت از سبد هزینه بسیاری از دهک‌های جامعه خارج شود. در این میان نه وزارت صمت و نه حتی سازمان‌های نظارت‌کننده، جز تعیین دستوری قیمت، راهکار دیگری برای حل این مشکل به ذهنشان نرسیده است. چه باید کرد؟ سوالی است که فقط مسئولان صنعتی کشور پاسخ آن را می‌دانند.