فراز و نشیب های سینمای ایران در آینه آمار

پرونده عملکرد سینمای ایران در سال ٩٨، در حالی بسته شد که سینما در این سال، با بحران های همه جانبه از اقتصاد گرفته تا اجتماع و سلامت مواجه بود، وضعیتی که به طور قطع ردی عمیق بر سینما گذاشته و اثرات آن، طی سال ها بعد نیز مشهود خواهد بود. نوشتن از بحران جدی سینمای ایران با از دست دادن اکران نوروز، تداوم تعطیلی و امکان عدم اعتماد مردم برای بازگشت به سینما حتی پس از عبور از ویروس کرونا، تکرار مکررات است اما می گوییم تا از یاد نبریم و نبرند! امروز سینمای ایران درحالی در آستانه ورشکستگی قرار دارد که هنوز هیچ برنامه پیشروی مشهودی برای جبران ضرر و زیان کرونایی سینماداران، صاحبان آثار و دفاتر پخش از سوی مدیران بالادستی اتخاذ نشده است، گویی همه منتظرند بلکه از غیب دستی برسد. با این حال سالنامه آماری منتشر شده از عملکرد مالی سینمای ایران در سال ٩٨، ذهن ها را تا حدودی درگیر بررسی و مقایسه آمار در این جداول کرده است.

هر ایرانی در سال ٩٨، ۰/٣٣ بار به سینما رفته است!

سالنامه آماری و فروش فیلم سینمای ایران، سلسله جداولی است که پس از پایان هر سال از طریق سایت سازمان سینمایی منتشر می شود. سالنامه سال ٩٨ شامل ۱٣۵ جدول و ۴ نمودار است که سینمای ایران را به تفکیک استان ها در چند حوزه آماری مورد بررسی قرار می دهد، از عملکرد فروش سینماها در هر استان تا میزان مخاطب و پرفروش ترین فیلم ها. در نگاه کلی ٣۱ استان کشور دارای سینمای فعال بودند. همچنین تعداد کل تماشاگران در سينماهاي کشور، ٢۶ میلیون و ٣۱۰ هزار و ٣٨۴ نفر گزارش شده است. طبق آمار منتشر شده در این سالنامه، فروش سینمای ایران در سال ٩٨ معادل دویست و نود و نه میلیارد تومان از تمام سینماهای کشور ثبت شده است، این فروش با متوسط بلیت ۱۱ هزار و ٣٧٧ تومان محاسبه شده است. طبق این سالنامه، متوسط فروش هر سالن سینما، ۵۵۰ میلیون تومان و متوسط فروش هر صندلی سینما، ٢ میلیون و ٣۰۰ هزار تومان ثبت شده است. همچنین با توجه به جمعیت کشور( ٧٩ میلیون و ٩٢۶ هزار و ٢٧۰ نفر طبق آخرین سرشماری)، هر ایرانی در سال ٩٨، ۰/٣٣ بار به سینما رفته است.

مطرب، پرفروش ترین فیلم ایرانی در سال ٩٨

«مطرب» به کارگردانی محسن کیایی، با فروشی معادل ٣٨ میلیارد و ۵۴۵ میلیون تومان، پرفروش ترین فیلم ایرانی در سال ٩٨ معرفی شده است. «تگزاس٢» با فروشی بیش از ٢۵ میلیارد تومان، «متری شیش و نیم» با فروش بیش از ٢٧ میلیارد تومان، «رحمان۱۴۰۰» با فروش بیش از ٢٢ میلیارد تومان و «شبی که ماه کامل شد» با فروش بیش از ۱٩ میلیارد تومان، ۴ فیلم پرفروش سینمای ایران پس از «مطرب» هستند. همچنین در فیلم های بخش هنر و تجربه دو فیلم «رضا» با ۱ میلیارد و ۵٩۵ میلیون تومان و «در جستجوی فریده» با ۱ میلیارد و ۴٩٨ میلیون تومان پرفروش ترین های جدول اکران در سال ٩٨ هستند.

همچنین استان تهران با فروشی معادل صد و هفتاد و دو میلیارد تومان، پرفروش استان و استان کهکیلویه و بویر احمد با فروش تنها هفت میلیون تومان کم فروش ترین استان معرفی شده اند.

پردیس کوروش؛ گران ترین و پرفروش ترین سینمای کشور

پرفروشترين سينمای کشور، «پرديس کوروش تهران» با فروشی معادل ٣۴ میلیارد تومان معرفی شده است. این سینما با ٢ میلیون و ۱٧۴ هزار مخاطب، پر تماشاگرترین سینما نیز نام گرفته است. از طرفی سینماهایی با فروش بالای ۱۰ میلیارد تومان به ترتیب، «کوروش» با ٣۴/٢ میلیارد تومان، «آزادی تهران» با ۱۴/۴ میلیارد تومان، «ایران مال» ۱٢/۶ میلیارد تومان و «باغ کتاب» ۱۱/۶ میلیارد تومان گزارش شده اند. گران ترین بلیت سینما نیز مربوط به سینما «قلهک» تهران با ۱٩ هزار تومان و سینما «آبشار» در خوزستان با ٢ هزار تومان ارزان ترین بلیت را میان سینماهای کشور دارد. طبق این سالنامه همچنین، بالاترین استان از نظر کارايي سينما، استان قزوین با ٣٩٩(نفر/صندلی) و کمترين استان از نظر ميزان کارايي سينما استان کهکيلويه و بوير احمد با 6 ( نفر/صندلي) گزارش شده است. در این میان، بالاترین ميزان کارايي سينما، سينما «گلستان» شيراز با ۱۰۰۴ ( نفر/صندلي) و کمترين ميزان بهره برداري سينما، سينما «انديشه آشخانه» در خراسان شمالي با ۰/۴ (نفر/صندلي) گزارش شده است.

بحران اقتصادی در انتظار سینمای ایران

بررسی آمار فروش فیلم ها در یازده ماه سال ٩٨ (بدون در نظر گرفتن اسفند ماه و تعطیلی سینماها) نشان می دهد که میزان فروش سینما نسبت به مدت مشابه در سال ٩٧ افزایش داشته، ولی تعداد مخاطبان اندکی کاهش یافته است. میزان فروش سینمای ایران در یازده ماه سال ٩٨ به فروشی معادل ٢٩٣ میلیارد و ٨۱٣ و ٣٩۰ هزار تومان رسیده است و طی این مدت ٢۵ میلیون و ٧۱٧ هزار و ٢۴٢ نفر به تماشای فیلم های اکران شده نشستند. میزان فروش فیلم های سینمایی در یازده ماه سال ٩٧ نیز معادل ٢٣٢ میلیارد و ۱۵٣ میلیون و ۵٧۵ هزار تومان و تعداد تماشاگران ٢۶ میلیون و ۶٢٢ هزار و ٣٢۶ نفر بوده است. با توجه به افزایش میزان فروش فیلم ها در سال ٩٨ و بر اساس بررسی های معاونت توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، میزان افزایش فروش فیلم ها در یازده ماه سال ٩٨ نسبت به مدت مشابه در سال ٩٧ چهار درصد رشد داشته است هرچند افزایش قیمت بلیت و فیلم های اکران شده در سال ٩٨ نیز در این افزایش بی تاثیر نیست. بیش از نیمی از میزان فروش فیلم ها در سال ٩٨ مربوط به اکران نوروز است که با توجه به از دست رفتن این بازه طلایی برای سینمای ایران در سال ٩٩، شرایط اقتصادی آن را در سال جاری با بحران های جدی مواجه خواهد کرد.