چرا همیشه راننده مقصر است؟!

 رییس پلیس راهنمایی و رانندگی با صدور اطلاعیه‌ای، نتیجه جلسات کمیسیون عالی تصادفات در خصوص ۲ حادثه واژگونی اتوبوس خبرنگاران محیط زیست در استان آذربایجان غربی و اتوبوس سرباز معلمان در استان یزد را توضیح داد که در هر ۲ حادثه رانندگان جزو مقصرین اصلی این حوادث معرفی شدند. اما باتوجه به فرسودگی خطوط حمل و نقل جاده‌ای ایران و عدم استاندارد بودن جاده‌های کشور چرا باید در چنین حوادثی رانندگان را مسئول فوت شهروندان دانست؟

به گزارش خبرنگار فراز، در رانندگی همواره سه عامل مهم باعث بروز حوادث می‌شوند، عوامل انسانی، خودرو و جاده‌ای که می‌توان هر یک از این موارد را در نوع خود باتوجه به حادثه‌ای که رخ می‌دهد بررسی کرد. اگر بخواهیم عامل جاده‌ای را در چنین حوادثی بررسی کنیم می‌بینیم که جاده‌های ایران به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و پست و بلندی‌هایی که دارد قابل اصلاح نیستند و برخی از کارشناسان‌ می‌گویند که اگر همه بودجه ایران را برای بهبود وضعیت جاده‌ها هزینه کنیم باز هم تغییری در وضعیت نمی‌کند.

عامل دیگری که باید به آن اشاره کرد موضوع خودرو است که بنا به گفته بسیاری کیفیت خودروهای سنگین در ایران مانند اتوبوس، کامیون و ... بهتر از کیفتیت خودروهای سواری است و تنها به‌دلیل عدم توجه راننده به استاندارها حوادثی به‌دلیل نقص فنی به وجود می‌آید.

عامل اصلی دیگری که در ۲ حادثه اخیر موجب از دست دادن همکاران ما و سرباز معلمان شده است رانند‎گان معرفی شدند که در ادامه در گفت‌وگویی به آن می‌پردازیم.

فرشید قاسم‌لو، پژوهشگر حوزه ایمنی در پاسخ به این سوال که چرا در ۲ حادثه اخیر راننده اتوبوس را عامل بروز حادثه می‌دانند به خبرنگار فراز می‌گوید: «در بروز یک حادثه مانند واژگونی اتوبوس خبرنگاران و سرباز معلم‌ها همه عامل به صورت زنجیروار به هم متصل هستند و در اولین قدم باید همه چیز را مقصر دانست ولی مهم‌ترین عامل بروز این‌گونه حوادث که متاسفانه در ایران تعدادشان زیاد است عامل انسانی است زیرا راننده می‌توانست پیش از حرکت نقص فنی اتوبوس را برطرف می‌کرد تا با چنین حادثه‌ای روبه‌رو نمی‌شدیم.»

پژوهشگر حوزه ایمنی با اشاره به حوادث رانندگی (اتوبوس‌ها) در ایران ادامه می‌دهد: «در حادثه تلخی که برای خبرنگاران رخ داد می‌بینیم که پس از واژگونی اتوبوس همه صندلی‌ها در جای خودشان ثابت مانده بودند و اگر همه مسافران کمربند ایمنی را می‌بستند شاهد از دست دادن همکاران شما نمی‌شدیم. از سوی دیگر می‌گویند که تمامی صندلی‌ها از کمربند ایمنی برخوردار نبودند که این موضوع دقیقا به عامل انسانی باز می‌گردد چون راننده اتوبوس یا مالک خودرو باید برای تعمیر آنها پیش از بروز حادثه اقدام می‌کردند. در این حادثه که به عنوان نمونه در موردش صحبت می‌کنیم ۲ نفری که فوت کردند از اتوبوس به بیرون پرت شده‌اند که اگر کمربند می‌بستند چنین اتفاقی برایشان رخ نمی‌داد.»

او در مورد دیگر عامل انسانی که باعث رخ دادن حوادثی این چنین است، اضافه می‌کند: «طبق گزارش پلیس این اتوبوس در حالی تردد می‌کرد که ترمز آن دچار نقض فنی بوده است که این موضوع دقیقا به راننده باز می‌گردد که چرا او قبل از حرکت عامل به این مهمی را بررسی نکرده بوده است. در این وضعیت اتوبوس که نه ترمز دارد و نه کمربند ایمنی اصلا نباید از ترمینال خارج می‌شد چه برسد به اینکه مسافر هم سوار کند. طبق گفته سرنشینان این اتوبوس گویا از ابتدای راه راننده متوجه این نقص فنی‌ شده بود و به همین دلیل آرام حرکت می‌کرد.»

قاسم‌لو در مورد اینکه چرا همواره برای اتوبوس‌ها در جاده‌ها «حادثه واژگونی» رخ می‌دهد، می‌گوید: «حادثه واژگونی اتوبوس‌ها به‌دلیل دست‌کاری اتوبوس‌ها توسط رانندگان است. اگر دقت داشته باشد در جاده‌ها اتوبوس‌ها تعادل ثابتی ندارند یکی از اصلی‌ترین دلیل‌ش تعویض باک اتوبوس است که رانندگان معتقدند باید باکی نصب کنند که گنجایش بیشتری داشته باشد. عامل دیگری که باعث واژگونی می‌شود حمل بارهای سنگین توسط عوامل اتوبوس است که این حجم پیش‌بینی نشده تعادل اتوبوس را برهم می‌زند. رانندگان اتوبوس‌ها نیاز به فرهنگ‌سازی و دانش رانندگی دارند که از این موضوع به‌شدت رنج می‌برند و برا ارتقاع سطح دانش‌شان نیاز به برنامه‌ریزی دارند زیرا بسیاری از آنها به صورت تجربی رانندگی را آموخته‌اند.»

این پژوهشگر در پاسخ به این سوال که پلیس چقدر در این حادثه مقصر بود، ادامه می‌دهد: «پلیس پس از چنین حوادثی ورود می‌کند و نمی‌توان در حد خرابی ترمز و خرابی کمربند ایمنی به موضوع ورود کند. البته ناگفته نماند که همه تعاونی‌ها مسوولانی برای چک کردن خودروها قبل از اعزام به سفر دارند که حتی باید پای برگه‌ای که گزارش اتوبوس نوشته شده است را امضا کنند که این افراد به یک بررسی سطحی اکتفا می‌کنند. اگر این بررسی‌ها در ترمینال و پیش از حرکت درست انجام شود از رخ دادن بسیاری از اتفاقات تلخ جلوگیری می‌شود.»