تلاش برای جلوگیری از مرگ صنعت گردشگری

«ولی تیموری» معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی در خصوص آسیب وارده به صنعت گردشگری ایران به «فراز» می‌گوید: «شیوع ویروس کرونا و محدودیت‌های اعمال شده در راستای کنترل این بیماری، بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ملی و بین المللی را با کندی، اختلال و رکود جدی مواجه ساخت که صنعت گردشگری در رأس آن‌ها قرار داشت. وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از آغاز روند شکل گیری و گسترش بیماری تلاش کرد تا همزمان با عضویت و مشارکت فعالانه در ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا، نسبت به مدیریت اثرات کرونا بر حوزه گردشگری اقداماتی انجام دهد».

تیموری در توضیح این اقدامات گفت: «از آنجایی که مدیریت فضای روانی حاصل از شیوع ویروس کرونا در کشور با تعطیلات نوروزی به عنوان فصل اوج سفرهای داخلی و بین‌المللی همزمان شد، در این برهه زمانی در ضرر و زیان‌ها و بلاتکلیفی‌های ناشی از تعطیلی تاسیسات گردشگری، عدم فعالیت‌های ناوگان حمل و نقل داخلی و خارجی، لغو تورهای گردشگری و ابطال رزروهای اقامتی و مسافرتی، جو روانی و نارضایتی گسترده‌ای هم از سوی عرضه کنندگان خدمات گردشگری، هم از طرف مصرف کنندگان این خدمات به راه افتاد که به نوبه خود می‌توانست مدیریت شرایط را دشوارتر کند. بر همین اساس وزارت‌خانه با انجام مصاحبه‌های اقناعی در رسانه‌های ملی و اجتماعی، پاسخگویی تمام وقت به ضرردیدگان و همچنین ابلاغ بخشنامه‌های حمایتی توانست کلیه ذی‌نفعان را توجیه نموده و در نتیجه اعتراضات را به حداقل برساند. همچنین تلاش شد تا با همکاری در زمینه خدمات رسانی و کمک به گردشگران خارجی گرفتار در مرزها از تصویر جمهوری اسلامی ایران در اذهان گردشگران حفاظت و مراقبت شود».

او درخصوص چگونگی مدیریت آسیب‌ها و خسارات به این صنعت گفت: «وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی توانست با حضور فعال در کمیته‌های تخصصی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و ارائه توجیهات قوی، تاسیسات گردشگری را در زمره بخش‌های آسیب دیده مشمول بسته‌های حمایتی دولت شامل دریافت وام کم بهره، برخورداری از امهال‌های مالیاتی و بیمه‌ای قرار دهد. همچنین وزارت‌خانه در چارچوب اختیارات داخلی خود با مرخصی و یا تعطیلی موقت تاسیسات گردشگری موافقت نموده و از این طریق بستر مناسب برای پیشگیری از تعطیلی کامل کسب و کارهای گردشگری را فراهم آورد. افزون بر این طبق پیگیری‌ها و تلاش‌های مکرر در سطوح عالی و تصمیم گیر، مصوب شد تا مراکز اقامتی در فهرست مشاغل گروه شغلی سطح یک (مشاغل ضروری که در هیچ یک از وضعیت‌های سه گانه کرونا تعطیل نمی‌شوند) قرار گیرند و بدین ترتیب به حفظ بقا و دوام این مراکز کمک شایانی گردید».

اگرچه وزارت میراث فرهنگی و گردشگری اقدامات نظارتی زیادی در راستای رعایت پروتکل‌های بهداشتی در تاسیسات گردشگری داشته و بخشنامه‌های متعددی به استان‌های مختلف در راه‌اندازی نقاهت‌گاه‌های کرونایی و تمدید اعتبار کلیه مجوزهای مربوط به خدمات گردشگری که تمدید آنها مستلزم مراجعه حضوری است، صادر کرده اما با این حال صنعت گردشگری و هتل‌داری در ایران بسیار آسیب فزاینده‌ای را تحمل کرده است.

خسارت کرونا در صنعت گردشگری جهان

رالف پیترز، از نهاد کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل به خبرگزاری رویترز گفته چشم‌انداز صنعت گردشگری امسال نیز چندان «بهتر نیست.» او گفته: «سه ماهه اول امسال (۲۰۲۱) هم بد بود و مسافرت‌های زیادی انجام نمی‌شود.» پیترز با اشاره به افزایش روند واکسیناسیون گفته است: «انتظار می‌رود در نیمه دوم سال (۲۰۲۱) حداقل برای آمریکای شمالی و اروپا تا حدی شاهد بهبود باشیم.»

تخمین زده می‌شود صنعت توریسم در جهان بین ۶۳-۷۵ درصد در مقایسه با دوران پیش از همه‌گیری کرونا افت داشته باشد. نماینده دفتر تجارت و توسعه سازمان ملل گفته است: «در توریسم جهانی ما به ۳۰ سال قبل برگشته‌ایم؛ یعنی دهه هشتاد. معیشت بسیاری در خطر است.»

در حالی که برخی کشورها تاکنون بیش از ۶۰ درصد از جمعیت خود را واکسینه کرده‌اند، در برخی کشورها در قاره آفریقا وبرخی کشورهای آسیا شمار واکسینه‌شده‌ها به یک درصد هم نمی‌رسد.

انتظار می‌رفت با افزایش واکسیناسیون و کاهش موارد ابتلا به کرونا در جهان صنعت گردشگری امسال جان تازه‌ای بگیرد، اما وضعیت فعلی ناامیدکننده است. شیوع موج‌های جدید و ظهور گونه‌های جدید کرونا و در پی آن محدودیت‌های کشورهای مختلف برای تردد و قرنطینه، سفرهای خارجی را برای بسیاری از مسافران سخت و در مواردی ناممکن کرده است. در تازه‌ترین نمونه خسارت‌های به بار آمده به دلیل همه‌گیری کرونا، بیش از ۵۵۰ هزار نفر در تایلند که در صنعت گردشگری این کشور مشغول به فعالیت بوده‌اند در سه ماهه دوم سال جاری میلادی(۲۰۲۱) شغل خود را از دست داده‌اند.

اقتصاد تایلند هم مانند بسیاری دیگر تا حد زیادی به درآمد حاصل از توریسم متکی است واین کشور هم اکنون با موج سوم کووید-۱۹ روبه‌رو است. کرونا در ۲ سال اخیر بیشترین آسیب را به اقتصاد گردشگری وارد کرد. اقتصاد صنعت گردشگری در ایران نیز بسیارمتضرر شد و پیرو آن رزرو هتل نیز مانند دیگر کشورها، این روزها در بدترین شرایط قرار دارد. این بحران باعث شده بیشتر پرواز ها لغو شوند و تعداد زیادی از هتل‌ها خالی بمانند. 

دو سازمان جهانی گردشگری و کنفرانس تجارت و توسعه هشدار داده‌اند که «توزیع نابرابر واکسن بر ضررهای اقتصادی حوزه گردشگری در کشورهای در حال توسعه می‌افزاید». از آن جایی که صنعت گردشگری در این دوران بدترین روزهای خود را تجربه کرده است، اما بعد از مهار کرونا نقش کلیدی برای رشد اقتصاد کشورهای کرونازده را خواهد داشت. به همین دلیل فعالان این صنعت باید جهت جبران خسارت های وارد شده، راهکارهایی را بیندیشند که بتواند این صنعت را به سرعت به روزهای آرمانی خود برگرداند.