«استبداد تولید» جان کارگران معدن را می‌گیرد

ایمنی حلقه مفقود شده حوزه کار در ایران است که به دلیل نبود نظارت کافی از سوی بازرسان اداره کار در ادوار گذشته باعث فوت بسیاری از کارگران شده است. طبق اعلام پزشکی قانونی، در هشت ماه انتهایی سال گذشته یک هزار و ۲۵۸ نفر در حوادث ناشی از کار، جان خود را از دست دادند که در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۸، ۳.۹ درصد بیشتر شده است. طبق این گزارش سقوط از بلندی همواره بیشترین سهم را در آمار تلفات حوادث کار به خود اختصاص داده است و نزدیک به نیمی از تلفاتی که باعث فوت کارگران می‌شود را در بر می‌گیرد.

پس از سقوط از بلندی، اصابت جسم سخت با ۳۰۴ فوتی، ۲۴.۲ درصد از کل تلفات حوادث کار به خود اختصاص می‌دهد و در رتبه دوم دلایل مرگ در حوادث کار قرار گرفته است؛ دلایلی همچون برق گرفتگی، سوختگی و کمبود اکسیژن در رتبه‌های بعدی مرگ در حوادث کار قرار دارند.

اما در این بین یکی از حوزه‌هایی که در سال‌های اخیر نظر کارشناسان حوزه کار را به خود جلب کرده است حوادث کار در معادن ایران است که به صورت سریالی اتفاق می‌افتد و جان کارگران بی‌دفاعی که مشغول استخراج ذغال سنگ هستند را می‌گیرد.

شامگاه روز سه شنبه (۱۲ مرداد) یک کارگر در معدن زغال سنگ «معدن زغال‌سنگ تموزائه» واقع در منطقه طالو روستای طاق دامغان، بر اثر گاز گرفتگی جان خود را از دست داد. طبق اطلاع کارگران این واحد معدنی این کارگر ۲۳ ساله از اتباع مهاجر بوده است.

عضو شورای‌عالی حفاظت فنی وزارت کار معتقد است عدم نظارت صحیح بازرسان وزات کار باعث می‌شود تا جان کارگران در معادن ایران همواره با خطر روبه‌رو بشود او می‌گوید در ایران همه چیز را فدای تولید می‌کنیم بی‌آنکه تلاشی برای بهبود وضعیت ایمنی کار انجام بدهیم. ابوالفضل اشرف منصوری، با اشاره به سطح پایین ایمنی در معادن ایران به خبرنگار فراز می‌گوید: «ایمنی معادن خصوصی و دولتی در ایران به دلیل عدم به روز شدن تکنولوژی هر روز فرسوده تر و خطرناک‌تر می‌شود. عدم به روز شدن تکنولوژی‌هایی مانند دستگاه‌های برش ذغال سنگ و همچنین کوچک بودن معادن در ایران همواره باعث بروز مشکلات بسیاری شده است.»

او در همین مورد ادامه می‌دهد: «عدم دقت به نوسازی و تعمیرات در مورد تهویه هوا یکی دیگر از مسایلی است که جان کارگران را در معادن می‌گیرد و همچنین عدم توجه کارفرما به تعمیر یا تعویض هواکش‌ها باعث شده است تا به صورت سریالی شاهد فوت کارگران در حوادث ناشی از کار در معادن می‌شویم. همین عدم توجه به مقررات و آیین نامه‌های وزارت کار باعث می‌شود حوادثی مانند «زمستان یورت» رخ بدهد. در صورتی که با کمی دقت و تعمیر تهویه‌های سنتی که در معادن ایران وجود دارد می‌توان از بسیاری حوادث جلوگیری کرد. باید به این موضوع اشاره کنیم که تاسیسات تهویه هوا در معادن ایران که از گذشته باقی مانده است در صورت به‎‌روز رسانی می‌توانند به وضعیت کنونی کمک بکند.»

رییس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران کشور با انتقاد از نظارت بر معادن ایران و دیگر حوزه‌هایی که جان کارگران را تهدید می‌کنند، اضافه می‌کند: «قانون ایمنی در محل کار به اندازه کافی سعی کرده است تا از بروز حوادث ناشی از کار جلوگیری کند ولی تا اجرا فاصله زیادی دارد. ما در ایران با یک «شکاف اجرایی» روبه‌رو هستیم که فاصله را بین ایمنی تا حادثه را از بین برده است. متاسفانه باید بگوییم که وزارت کار که به‎‌نوعی متولی این امور محسوب می‌شود نباید تنها به تولید توجه داشته باشد و با فشار و نظارت بیشتر به کار فرما محیط کار کارگرانی مانند کارگران معادن را ایمن کند ولی تاکنون تنها شاهد اجازه کار در هر شرایطی به کارفرماها بوده‌ایم و هیچ بازدارنده‌ای هم در این موضوع وجود ندارد».

اشرف منصوری با انتقاد از سیاست‌های حوزه کار در ایران می‌گوید: «اگر تا حدی که به بحث تولید و اشتغال در هر وضعیتی تاکید می‌کنند به موضوع ایمنی هم توجه می‌کردند آماره کشته شدها در حوادث کار کاهش چشمگیری پیدا می‌کرد. متاسفانه باید بگوییم که در حوزه کار همه چیز را فدای تولید کرده‌ایم. «استبداد تولید» پدیده‌ای است که باعث فراموشی ایمنی در محیط کار می‌شود و جان کارگران را نادیده می‌گیرد. این موضوع که با کارفرما تا جایی که راه دارد باید همکاری کرد وضعیت را در معادن ایران به جایی رسانده است که کارفرما به‌روزرسانی و استفاده از تکنولوژی نوین را به دست فراموشی سپرده است و همین عوامل باعث شده است تا به صورت سریالی شاهد حوادث ناگوار در معادن ایران باشیم.»

رییس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران کشور در پایان می‌گوید: «معیشت نیروی کار حتی از تولید هم مهمتر محسوب می‌شود. باید بگوییم کارگران ایرانی در یک وضعیت استثنایی حضور دارند به این دلیل که بین قانون تا اجرای آن فاصله زیادی وجود دارد. این در حالی است که حتی در مکاتب لیبرالیستی، بر توجه به کارگر تاکید دارند. آنها کارفرما را مجبور می‌کنند تا به کارگران خود دستمزد و حقوق بیشتری بدهد تا آنها بتوانند با زاد و ولد چرخه تولید را زنده نگاه دارند. در کنار اینکه مسوولان وزارت کار دهه‌ها بر تولید تاکید دارند و چشم خود را بر دیگر مسایل بسته‌اند، باید به امنیت کارگران هم توجه کنند تا حداقل بتوان از برخی حوادث محیط کار جلوگیری کرد».