دلار تا کجا بالا می‌رود؟

• آیا دلار ۴۰ هزار تومانی در راه است؟

مشکلات معیشتی مردم در حالی هر روز بیشتر و عمیق‌تر می‌شود که برخی احتمال ۴۰ هزارتومانی شدن دلار را هم پیش‌بینی کرده‌اند؛ آیا چنین اتفاقی خواهد افتاد؟ محمد ناطقی کارشناس بازار سرمایه، در پاسخ به این پرسش به «فراز» می‌گوید: از نظر من رسیدن دلار به مبلغ ۴۰ هزارتومان حداقل برای امسال، بعید است؛ به این دلیل که فعلا درآمدهای ارزی کشور بهتر شده، قیمت جهانی نفت به ۷۰دلار رسیده و ما در حال حاضر نفت را ۵۰ دلار می‌فروشیم، صادرات غیرنفتی ما نزدیک به رکوردهای خودش است، در چهارماه اول در حدود ۱۴ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته‌ایم، پیش‌بینی من این هست که درآمدهای غیرنفتی ما امسال به چیزی در حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیارد دلار برسد. بنابراین مجموع درآمدهای ارزی ما امسال نسبت به سال گذشته در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر شده است. احتمالا با رشد نقدینگی ممکن است قیمت دلار به ۳۵ هزارتومان هم برسد که رقم معقولی است؛ ولی رسیدن دلار به ۴۰ هزار تومان نیازمند یک شوک و جهش اقتصادی در کشور است، که انتظار آن نمی‌رود، چرا که یا باید قیمت نفت خیلی تغییر کند، یا باید اتفاق خیلی بدی دراقتصاد کشور بیفتد!  اما من شوک جدیدی را با توجه به شرایط موجود پیش‌بینی نمی‌کنم.

• وضعیت معیشت مردم طبق آمارها، بسیار بد اعلام شده، ضمن این‌که پیش‌بینی همین آمارها مبنی بر این است که وضعیت اقتصادی مردم رفته‌رفته بدتر خواهد شد.

بله قبول دارم که متاسفانه شرایط اقتصادی مردم بسیار سخت شده و سخت‌تر هم خواهد شد به این دلیل که وابستگی ما به دلار خیلی زیاد است. با توجه به این که قیمت ارز خیلی رشد کرده، یعنی در قیمت دلار، دچار جهش‌های زیادی داشته‌ایم، سوبسیدها در رابطه با دلار ۴۲هزارتومانی و یارانه انرژی معمولا به قشر ثروتمند جامعه می‌رسد. در نتیجه در حالی‌که عملا یارانه به جیب ثروتمندان می‌رود ، ما خیلی فقیر شده‌ایم. چون دلار ۴۲۰۰ تومانی موجب افزایش رانت هم شده است.نتیجه چنین عملکردی موجب له شدن قشر متوسط و فقیرکشور شده و شرایط برای این اقشار بسیار سخت شده، چرا که بخش مهمی از مردم ما با حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ دلار در ماه، زندگی خود را اداره می‌کنند. این مقدار درآمد، با استانداردهای کشورهای جهان سوم هم همخوانی ندارد. تحمل چنین وضعیتی برای مردم کشور ما که یک دوره رفاه را تجربه کرده و درآمد سرانه تا ۳هزار دلاری در ماه داشته، مشکل است. حالا با رسیدن به یک دهم این مبلغ و تورم موجود، طبیعی است که زندگی و تامین معیشت برای مردم ما بسیار سخت شده است. چنین وضعیتی شاید برای مردم مثلا کشور چین که فقر شدیدی را در دوره‌ای تجربه کرده عادی باشد، اما مردم ما به این وضعیت عادت ندارند. این فشار چنان سنگین است که الان اغلب مردم کشور ما دچار فروپاشی ذهنی و خانوادگی شده‌اند، ضمن این‌که چنین وضعیتی، زمینه‌ساز فساد و دزدی و عدم امنیت هم هست. چون فردی که پول و درآمد معمولش را از دست داده، تا اخر عمر حسرت آن‌را خواهد خورد. و من فکر نمی‌کنم که این وضعیت به این زودی‌ها درست شود و ما چندین سال دچار چنین مشکلاتی در اقتصاد و معیشت خانواده خواهیم بود.

• بحرانی به نام ارز ۴۲۰۰ تومانی!

بخش مهمی از مشکلات ما به همان دلار ۴۲۰۰ تومانی برمی‌گردد. که باید فکری در مورد آن بشود. دلار با این قیمت و رانتی که ایجار می‌کند، بیشتر به نفع ثروتمندان عمل کرده و مشکلات اقتصادی ما را وارد بعد امنیتی هم کرده است. البته که ارز ۴۲۰۰ تومانی در مواردی توانسته کسر بودجه را حل کند. اما در شرایط فعلی هم کسر بودجه ما در یک وضعیت بحرانی قرار دارد.اگر از بحرانی که ارز ۴۲۰۰ تومانی ایجاد کرده به نحوی خارج شویم، کسر بودجه عادی خواهد شد.

• به تعلق گرفتن یارانه به ثروتمندان اشاره کردید؛ وضعیت موجود با حذف یارانه از ثروتمندان تا حدی رو به بهبود نخواهد گذاشت؟

یکی از مشکلات اقتصادی ما تقسیم مساوی و نه عادلانه یارانه است؛ در این مورد باید قیمت حامل‌های انرژی برای قشر ثروتمند، واقعی شود و به این قشر و اقشار پرمصرف، یارانه حامل انرژی تعلق نگیرد. وزارت نیرو می‌تواند قیمت حامل‌های انرژی را برای مثال، منطقه‌ای کند. در این صورت ۹۰ درصد مردم، که همان اقشار تضعیف شده هستند، می‌توانند از یارانه انرژی استفاده کنند، برای آن ده درصد برخوردار، قیمت حامل‌های انرژی را واقعی کنند. شاید چنین روشهایی در بخش‌های دیگر هم منجر به بهبود وضعیت هم مردم و هم بودجه کشور شود. اما به هرحال الان جو نا امیدی بر مردم حاکم است چون ۹۰ درصد مردم واقعا فقیر شده‌اند.