ما در نهایت شکست را انتخاب کردیم

بیلی پریگو

جنگ‌جویان طالبان روز دوشنبه کنترل شهر کابل را به دست گرفتند و به دوره ۲۰ ساله‌ای را که این کشور تحت حمایت ایالات‌متحده، توسط دولتی ملی اداره می‌شد، پایان دادند.

شکست ارتش افغانستان، تنها چند هفته پس از خروج آخرین سربازان امریکایی از این کشور رخ داد. اما تلاش‌های جنگی امریکا در افغانستان، مورد حمایت ۲۳ کشور دیگر قرار گرفت. از جمله این کشورها بریتانیا بود؛ کشوری که بعد از ایالات‌متحده، و بیش از هر کشور دیگری، پر‌شمار‌ترین میزان سرباز (در مجموع بیش از ۱۰۰ هزار نفر) را به افغانستان اعزام کرده بود.

اغلب نیروهای انگلیسی، در ماه ژوئیه، و پس از آنکه دولت بریتانیا تصمیم گرفت بدون حمایت ایالات‌متحده در افغانستان نماند، در کنار سربازان امریکایی افغانستان را ترک کردند. بوریس جانسون، سخنگوی نخست‌وزیر انگلستان روز دوشنبه گفت: «بدیهی است که پس از تصمیم ایالات‌متحده، دیدگاه‌مان این باشد که نمی‌توان به تنهایی و به صورت یک‌جانبه در این کشور به عنوان نیرویی اشغال‌گر عمل کرد.»

خشم دولت‌های واشنگتن و وست‌مینستر

روز دوشنبه، تظاهرات سیاسی در خیابان‌های لندن رو به افزایش می‌گذاشت؛ چون معلوم شده بود دو دهه حضور انگلیس در افغانستان، آن هم در شرایطی که بخش اعظم این مدت را صرف تعلیم ارتش افغانستان کرده بودند، در نهایت به شکست انجامیده است. بیشترین انتقادات نیز از سوی قانون‌گذاران حزب محافظه‌کار جانسون صورت گرفت.

جانی مرسر، قانون‌گذار حزب محافظه‌کار حاکم که تا ماه آوریل به عنوان وزیر دفاع خدمت می‌کرد، روز دوشنبه در مصاحبه‌ای گفت: «این عقب‌نشینی به معنای واقعی کلمه، کشیدن فرش از زیر پای نیروهای امنیتی افغان بود. یادگیری این مهارت‌ها و اراده لازم برای مبارزه، مستلزم صرف زمانی طولانی است. این یک پروژه چند دهه‌ای بود و ما در نهایت شکست را انتخاب کردیم.»

مرسر همچنین سؤالاتی مطرح کرد که به گفته وی، چیزی جز ناتوانی بریتانیا در انحراف از سیاست خارجی ایالات‌متحده نبوده است. مرسر که سه بار در افغانستان به عنوان افسر ارتش بریتانیا حضور داشته، می‌گوید: «ما باید مشکلی جدی داشته باشیم که در غیاب امریکایی‌ها از انجام هر کاری ناتوان هستیم. این درست که امریکایی‌ها بیشترین سهم را داشتند، اما ما دومین کشور امدادی به افغانستان، پس از ایالات‌متحده بودیم. یعنی کاری از دست‌مان بر‌نمی‌آمد؟ قطعاً بر‌می‌آمد.»

او گفت: «از نظر من بایدن مرتکب اشتباهی وحشتناک شده است. از روز روشن‌تر است که ما باید دنبال راهی باشیم که بتوانیم بدون ایالات‌متحده هم اقداماتی را انجام دهیم.»

در همین حال، خانواده‌های برخی از ۴۵۷ پرسنل انگلیسی که در افغانستان کشته شده‌اند، احساس می‌کنند بهشان خیانت شده. «همچین اتلاف وقتی داشتیم! بیست سال فداکاری خون‌بار و آخرش هم هیچ.» براساس گزارش تایمز لندن، هازل هانت، مادر ریچارد هانت ۲۱ ساله که در سال ۲۰۰۹ در افغانستان کشته شد، گفته است: «دستاوردهاشان در کسری از ثانیه نقش بر آب شد. فداکاری‌های آنها بیهوده بوده است.»

بزرگ‌ترین شکست سیاست خارجی‌مان در یک نسل

در حالی که بسیاری از ناظران امریکایی، صحنه‌های انتشار‌یافته از کابل را با سقوط سایگون در ۱۹۷۵ مقایسه می‌کنند، بریتانیا این حادثه را در کنار بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ قرار داده؛ زمانی که انگلستان تحت فشار ایالات‌متحده، مجبور می‌شود حمله به مصر را لغو کند. به طور گسترده‌ای تصور می‌شود که این اشتباه استراتژیک، نماد افول انگلستان به عنوان یک قدرت نظامی جهانی‌ست.

تام توگندات، رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان، در مقاله‌ای نوشت: «سقوط کابل، بزرگ‌ترین فاجعه سیاست خارجی (بریتانیا) از زمان بحران سوئز است.» وی گفت که انگلستان از ناتوانی‌اش در غیاب ایالات‌متحده در رنج است. «اعزام دوباره‌ی دو‌هزار‌و‌پانصد سرباز امریکایی، پایان تلاش‌های ۲۰ ساله انگلستان در افغانستان بود؛ اقدامی که هزاران شهروند انگلیسی را در معرض قضاوت طالبان قرار داد.»

پارلمان انگلستان که در حال حاضر به دلیل تعطیلات تابستانی به حال تعلیق درآمده است، جهت بحث در مورد وضعیت افغانستان، روز چهارشنبه فعالیتش را دوباره از سر خواهد گرفت. اما قانون‌گذاران از حزب حاکم محافظه‌کار، مجبور نیستند در این اجلاس شرکت کنند. توبیاس الوود، یکی دیگر از نمایندگان حزب محافظه‌کار، و از سربازان دیرینه، در واکنش به این خبر، در توئیتی نوشت: «سیاست خارجی بریتانیا در عمل گم شده است.» الوود این بحران را «بزرگ‌ترین شکست سیاست خارجی‌مان در یک نسل» تعبیر کرده است.

در شرایطی که انگلستان می‌خواهد راه ورود را برای پناهندگان افغان فراری از طالبان باز بگذارد، دولت انگلستان روز یکشنبه، ضمن تکذیب گزارش‌های واصله، اعلام کرد که نسبت به پذیرش پناهندگان «اکراه» دارد؛ دلیلش هم «برداشتی‌ست که احتمال دارد سایر پناهندگان از این موضوع داشته باشند.»

کیر استارمر، رهبر حزب مخالف کارگر، گفت: «ما تعهداتی نسبت به افغانستان داریم. ما به افغانستان وعده‌هایی داده‌ایم و نمی‌توانیم ازین کشور گذشته و اجازه دهیم که این بحران به بحرانی انسانی، و احتمالاً یک بحران پناهندگی تبدیل شود.» او افزود: «این خطر هست که تروریسم بین‌الملل بار دیگر در افغانستان سر برآورد. بنابراین ما نمی‌توانیم از دور، دستی بر آتش داشته و میراث ۲۰ ساله‌مان را به باد دهیم.»