تورم در گروه مواد غذایی؛ تعطیل سوپرمارکت‌ها و گرسنگی مردم

وضعیت اقتصادی کشور به خصوص در زمینه معیشت آحاد مختلف جامعه دچار مشکل شده است. این روزها آمار و ارقام نیز موید این مطلب هستند و در هر سویی اعداد به تایید بدتر شدن وضعیت دهک‌های اقتصادی می‌پردازند. امروزه به دلیلی گرانی‌های هر روزه مواد غذایی ، مردم دیگر نمی‌توانند حتی اقلام عمده خوراکی خود را تامین کنند و این موضوع سبب شده حتی سوپرمارکت‌ها هم دیگر فروشی نداشته باشند و تعطیل شوند. این مطلب را سعید درخشانی رییس اتحادیه سوپرمارکت و مواد پروتئینی تهران چند روز پیش گفت و اعلام کرد ۱۵تا ۲۰درصد سوپرمارکت‌ها تغییر شغل داده‌اند یا مغازه خود را بسته‌اند. البته دلیل این موضوع نیز به طور واضح از سوی ایشان بیان شد؛ افزایش قیمت کالاهای مصرفی در کنار کاهش شدید قدرت خرید مردم. او ادامه داده است اگر قیمت‌ها به همین نحو بالا برود با تعطیلی گسترده‌تری در این صنف مواجه خواهیم شد.

در واقع فشار زندگی آن چنان بالاست که برخی مجبورند از اقلام خوراکی و مایحتاج خود نیز بزنند و کمتر مصرف کنند. یعنی اگر یک کارگر بخواهد با میزان حداقل حقوق هزینه اجاره، حمل و نقل و آب، برق و گاز خود را بدهد دیگری پول چندانی برایش نمی‌ماند که بخواهد مواد خوراکی و پروتئینی بخرد ، پس مجبور است که کمتر خرید کند و از هزینه خورد و خوراک خود بکاهد. این عدم تمایل به خرید کردن سبب شده تا بسیاری از مغازه‌های خرده‌فروشی دیگر فروش چندانی نداشته باشند و مجبورند که عطای این‌کار را به لقایش ببخشند و یا شغل دیگری را انتخاب کنند.آیا به غیر از این است که در این چند وقت قیمت شیر، تخم‌مرغ، روغن، مرغ ، برنج ، گوشت و ... نسبت به سال گذشته تقریبا دو برابر شده است  . بنابراین خانوارها با توجه به اینکه درآمدشان به این نسبت اضافه نشده است پس مجبورند یا این اقلام را با کالاهای ارزانتر جایگزین کنند یعنی مثلا وعده‌های غذایی برنج خود را کمتر کرده و نان مصرف کنند و یا برخی از این کالاها که قابل جایگزینی نیستند را کمتر مصرف کنند مانند شیر و لبنیات . در نتیجه این فعل و انفعالات تقاضا برای کالاهای خوراکی کاهش یافته است و به ناچار سوپرمارکت‌ها به عنوان محل خرید این کالاها دچار کاهش خریداز سوی مردم می‌شوند و این امر سبب می‌شود با توجه به هزینه‌های ثابت یک محل کسب درآمدبا هزینه‌ها تناسب نداشته باشد و صاحبان سوپرمارکت‌ها مجبور به تعطیلی کسب و کار خود شوند. از طرف دیگر امروزه مغازه‌های کوچکی که در هر محله وجود دارد توان رقابت با فروشگاه‌های زنجیره‌ای را هم ندارند و مردم به دلیل مشکلات مالی ترجیح می‌دهند اگر قرار به خرید باشد از این فروشگاه‌های زنجیره‌ای خرید کنند تا تخفیفاتی هم بابت خرید کالاها نصیبشان شود و کمتر خرج کنند . در واقع مشکلات مربوط به قدرت خرید سبب شده تا افراد ترجیح دهند از این فروشگاهها که البته هر روز یک نام و برند جدید آن در محلات می‌روید خرید کنند. در واقع در دوره حاضر اگر سرمایه کافی نداشته باشی توان رقابت با این فروشگاه‌ها را نداری و باید از چرخه رقابت خارج شوی.

از طرف دیگر آخرین آمار مرکز آمار که مربوط به شهریور ماه ۱۴۰۰است حاکی از آن است که تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی خانوارهای کشور به ۵۹.۵درصد رسیده است که البته وضع در دهک‌های کمتر برخوردار بدتر است و در دهک دوم درآمدی  تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی با ۶۱.۳درصد سبب شده تا وضعیت این دهک از همه بدتر باشد و پس از آن دهک‌های اول و سوم هر کدام با ۶۱.۲درصد در رتبه‌های بیشترین تورم هستند. وضعیت در این گروه به شدت در حال بدتر شدن است و در حالیکه سال گذشته و در شهریورماه ۱۳۹۹میزان افزایش قیمت کالاهای خوراکی طی ۱۲ماهه ۲۱.۵درصد بود در شهریور ماه امسال این رقم همان‌طور که پیشتر گفته شد به ۵۹.۵درصد رسیده است یعنی میزان متوسط رشد قیمت کالاهای خوراکی در شهریور امسال در حدود ۳برابر (به طور دقیق ۲.۷۶برابر) شده است یعنی نه تنها کالاها در حال گران شدن هستند بلکه سرعت و شدت گران شدن نیز افزایش عجیبی یافته است. در چنین شرایط تورمی وحشتناکی مردم نمی‌توانند سبد کالاهای خود را تهیه کنند و در مقابل افزایش حقوقی نیز وجود ندارد تا قدرت خرید آنان را افزایش دهد پس به ناچار ارزش و کیفیت مواد غذایی مردم روز به روز کاهش می‌یابد. فقر غذایی که امروز کشور با آن روبرو است احتمالا تا چند سال دیگر خود را نشان می‌دهد و بسیاری از کودکان و بزرگسالانی که به دلیل عدم مصرف مواد مغذی دچار مشکل شده‌اند در سالهای آتی خود را نشان خواهد داد. در مجموع می‌توان گفت بازندگان وضعیت افزایش مواد خوراکی در وهله اول خانوارها به خصوص دهک‌های کم درآمد هستند و در وهله دوم نیز صاحبان مغازه‌های سوپرمارکت و مواد پروتئینی.