در جست‌وجوی حکمت گم شده طرح‌های ترافیکی!

سوءاستفاده از زمان‌سنجی ویروس کرونا!

نکته‌ای که در اجرای این طرح عجیب به نظر می‌رسد این است که گویا کروناویروس در این بازه زمانی از شب، شروع به شب‌گردی در شهر می‌کند و به همین دلیل برای حفظ جان مردم، خودروسواران را مجبور کرده است پس از ساعت ۲۲دیگر در شهر تردد نکنند. اما البته بر پیاده‌هایی که هوس پیاده‌روی در شهر و خرید و فروش می‌کنند، حرجی نیست و اینان می‌توانند در شهر تردد کنند. گویی کروناویروس، فقط و فقط با خودروهایی مشکل دارد که بین ساعات ۲۲ تا ۳ بامداد، در خیابان‌های شهر جولان می‌دهند. جولانی که در صورت پرداخت جریمه ۲۰۰ یا ۵۰۰ هزار تومانی، مشکلی برای سرنشینان خودرو به‌وجود نمی‌آورد! و البته با این طرح، شهر برای دور دور طبقات مرفه با خودروهای لاکچری خلوت می‌شود؛ پول را بده و هر چقدر می‌خواهی دور دور کن!

همه مخالفند!

جالب اینکه این طرح با انتقاد رییس پلیس راهور تهران بزرگ و فرمانده عملیات مقابله با کرونا در تهران نیز روبه رو شده و این افراد صراحتا مخالفت خود برای اجرای این طرح را اعلام و به بی اثر بودن آن اذعان کرده اند. طرحی که البته لغو یا تداوم اجرای آن باید از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا که رییس جمهوری ریاست آن را برعهده دارد، اعلام شود.

در تازه ترین این اظهارات نیز این بار سردار سیدکمال هادیانفر، رییس پلیس راهور ناجا نسبت به اثربخشی طرح منع تردد شبانه شایعاتی را مطرح کرده و گفته است: اینکه طرح ادامه داشته باشه یا نه مربوط به تصمیم ستادملی مقابله با کروناست و ما هر آنچه که به ما ابلاغ شود را با قوت اجرا میکنیم. اما شاید طرح منع تردد شبانه خیلی اثر بخش نباشد به ویژه آنکه خوشبختانه دیگر اکثریت مردم نیز واکسن زده اند.

وی یکی از دلایل ترافیک سنگین عصرگاهی و شبانه را نیز ناشی از استرس طرح منع تردد شبانه دانست و گفت: همین موضوع مزید بر افزایش ترافیک شده است. رییس پلیس راهور ناجا از مکاتبه با با وزارت کشور در مورد طرح منع تردد شبانه خبر داد و گفت: ما خواستار آن شدیم که وزارت بهداشت اثر بخشی این موضوع را بررسی کند و اگر اثربخشی دارد ادامه پیدا کند و اگر ندارد متوقف شود.  ما هم همواره آمادگی کمک به دولت را داشتیم. اما لازم است اثربخشی آن را وزارت کشور تحلیل کنند و اگر ندارد متوقف شود چرا که این طرح به ترافیک کلانشهرها اثر گذار است.

درآمدی که نمی‌توان از آن گذشت!

کسری بودجه و بی پولی و خوردن کفگیر به ته دیگ، اتفاقی است که نه فقط برای دولت، بلکه برای اغلب سازمان‌ها و نهادها رخ داده. گرانی دلار، نمی‌گذارد دخل و خرج‌ها با هم بخوانند؛ اما اگر مردم در این زمینه باید چشم‌شان به دست دولت باشد تا با یارانه‌ای، یا بسته معیشتی به دادشان برسد؛ اما برخی نهادها مانند شهرداری، راهکارهای بهتر و پردرآمدتری برای همخوان کردن دخل و خرج‌شان در پیش گرفته‌اند؛ طرح «محدودیت تردد شبانه» حتی اگر توجیه علمی نداشته باشد، توجیه مالی که دارد؛ در طی همین یک سال گذشته درآمد اجرای این طرح، چیزی در حدود یک هزار و ۱۴۷ میلیارد و ۱۳۴ میلیون و ۲۰۰هزار تومان، بوده است. مورد جالب این عدد هم البته همان ۲۰۰هزار تومان آخری است؛ یعنی که این جریمه‌ها چنان دقیق و تیزبینانه از متخلفان گرفته شده که آن نفر آخری هم در محاسبات از قلم نیفتاده است! بنابراین، تا کرونا هست، فعلا اجرای این طرح ادامه دارد، چه با توجیه علمی، چه بدون توجیه علمی.

اجرای طرح ممنوعیت تردد شبانه مکمل اجرای طرح ترافیک

البته لازم به تذکر است که سابقه اجرای طرح ترافیک، از طرح ممنوعیت تردد شبانه خیلی بیشتر است، اجرای این طرح از سال ۸۴ آغاز شد، البته ابتدا با زوج و فرد کردن تردد خودروها و گرفتن هزینه از خودروهایی که در روزهایی غیر از شماره پلاک‌شان ناچار از تردد در شهر بودند. اما در نهایت امروز، برخی مناطق شهر شامل محدوده طرح ترافیک می‌شود؛ خودروهایی که لازم است در این محدوده تردد کنند، باید طرح ترافیک را «بخرند». حکمت اجرای طرح ترافیک هم در زمان آغازش، کنترل آلودگی هوای کلانشهر تهران بود که البته بعدها کارشناسان اعلام کردند اجرای این طرح هیچ تاثیری در جلوگیری از آلودگی هوای تهران ندارد؛ آن‌چه عملا موجب آلودگی هوای تهران می‌شود، تردد خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده و دودزاست که هم‌چنان ادامه دارد.البته که مانند تمام چنین طرح‌هایی، دلیل وجودی و اجرایی این طرح هم رفته‌رفته فراموش شده، اما قانونش در جای خود باقی است و این روزها خبر از افزایش ساعات منع تردد از محدوده طرح ترافیک می‌رسد؛ معاون حمل ونقل و ترافیک شهردارتهران با تشریح آخرین جزئیات افزایش ساعت اجرای طرح ترافیک گفته از ۱۰ آبان ساعات صبحگاهی طرح ترافیک از ساعت ۸:۳۰ به ۷:۳۰ و ساعت عصرگاهی از ۱۶ به ۱۷ تغییر می‌یابد. این‌هم از روش درآمدزایی شهرداری برای جبران کسر بودجه؛ مشکل آلودگی هوا هم دیگر فراموش شده است.

یک داستان بگوئیم و تمام کنیم!

همه ما داستان دوست داریم؛ به‌خصوص داستان‌هایی را که یک حکمت گم شده در درون خود دارند. برای توضیح بیشتر در رابطه با اجرای دو طرح «ممنوعیت تردد شبانه» و «طرح ترافیک» خوب است این داستان کوچک را بخوانیم. در زمان‌های قدیم، در یک معبد بودایی، شاگردان باید ساعت‌هایی خاصی را در محوطه معبد در مراقبه و تفکر به سر می‌بردند. اما در محوطه معبد گربه‌ای بود که با شیطنت‌هایش مزاحم خلوت معنوی این شاگردان می‌شد. در نهایت استاد ناچار شد این گربه را به درخت ببندد تا مزاحم شاگردانش نشود. و این روش ادامه پیدا کرد؛ حتی سال‌ها پس از مرگ استاد و رفتن آن گربه و عوض شدن شاگردان، رسم بستن یک گربه به درخت-حتی اگر گربه‌ای در معبد نبود، از جایی پیدا می‌کردند!- در آن معبد به صورت یک سنت، باقی ماند، بی ‎آن‌که اساتید ونسل‌های بعد بدانند حکمت گم شده این رسم چیست؟!