۵۷۶ میلیارد تومان برای آموزش طلبه‌های غیر ایرانی

هرچند فکر تاسیس مرکزی برای آموزش طلبه‌های غیرایرانی به سال ۵۸ و بنیانگذار جمهوری اسلامی‌بر می‌گردد اما آنچه اکنون به نام «جامعه المصطفی العالمیه» یا به اختصار «جامعه‌المصطفی» شناخته می‌شود در سال ۱۳۸۶ از ادغام دو مجموعهٔ «سازمان مدارس و حوزه‌های علیمه خارج از کشور» و «مرکز جهانی علوم اسلامی» تشکیل شد.

نخستین رییس این مجموعه آیت‌الله علیرضا اعرافی بود که هم‌اکنون عضو شورای نگهبان، نماینده مجلس خبرگان رهبری و مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور است. از سال ۹۷ حجت‌الاسلام علی عباسی ریاست جامعه‌المصطفی را به عهده گرفته است. او که روحانی به نسبت جوانی محسوب می‌شود و متولد سال ۱۳۴۲ است، بنابر زندگینامه‌ای که سایت رسمی جامعه‌المصطفی منتتشر کرده دکتری فلسفه تطبیقی دارد.

جامعه‌المصطفی رسالت خود را «گسترش فرهنگ و علوم اسلامی» با محوریت تشیع می‌داند. تاکنون هزاران طلبه را -و در برخی موارد به همراه خانواده‌هایشان- از کشورهای مختلف جهان به کمک این مرکز به قم آمده و مشغول به تحصیل شده‌اند. جامعه‌المصطفی هم‌اکنون در بیش از ۶۰ کشور جهان شعبه دارد. طبق آماری که در سایت جامعه المصطفی اعلام شده، این نهاد بیش از ۵۰ هزار مرد و زن را از ۱۲۲ ملیت، آموزش داده است. آیت‌الله اعرافی، رئیس سابق این نهاد در سال ۱۳۸۷ به رسانه‌ها گفته بود: «از طریق شبکه جامعه المصطفی در سطح جهان حدود پنجاه میلیون نفر شیعه شده‌اند» البته ناگفته نماند که طلاب حاضر در «جامعه المصطفی» منحصر به شیعیان نیستند. برای نمونه رئیس جامعه المصطفی گرگان گفته است: «در حوزه‌های شهرهای دیگر مثل قم، مشهد و تهران همه دانشجویان شیعه هستند بنابراین ممکن است تحصیل برای برخی از دانشجویان غیرایرانی که مذهبی غیر از شیعه دارند کمی سخت باشد اما در واحد گرگان ورود همه مذاهب آزاد است و بیشتر دانشجویان هم اهل تسنن هستند.»

ببینید: ردیف بودجه برای خارجی‌هایی که می‌خواهند طلبه شوند

بودجه جامعه‌المصطفی در سال ۹۸، خدود ۲۰۰ میلیارد تومان بود و در  ۱۳۹۹، به بالغ بر ۳۰۸ میلیارد تومان رسید که انتشار آن در رسانه‌ها خبر ساز شد. سال بعد هم بودجه این نهاد با نزدیک به ۳۴ درصد رشد به ۴۶۵ میلیارد تومان رسید. این رشد بودجه با واکنش‌هایی - حتی در میان روحانیون- مواجه شد از جمله آیت‌الله «سید ابوالحسن مهدوی» عضو پیشین مجلس خبرگان رهبری در یادداشتی در این باره نوشت: «باید پرسید که آیا در شرایط اقتصادی و فرهنگی فعلی کشور ضرورتی به تخصیص بودجه ۴۶۵ میلیارد تومانی به جامعه المصطفی وجود داشته؟ البته علاوه بر بحث‌های تخصصی اولویت‌بندی بودجه،‌ بازتاب رسانه‌ای چنین تصمیمی نیز برای جامعه روحانیت زیان‌بار است.» این روحانی افزوده بود: «ردیف بودجه‌ای پیشنهادی برای جامعه المصطفی در لایحه بودجه ۱۴۰۰ که برای تصویب به مجلس شورای اسلامی فرستاده شده با نیازهای فعلی کشور تطابق نداشته و نمود عینی سوءمدیریت در برنامه‌ریزی و بودجه‌بندی فرهنگی کشور است. در روزگاری که جامعه اسلامی از نظر اقتصادی و فرهنگی محتاج توجه و پشتوانه است، صلاح نیست سرمایه محدود کشور صرف تبلیغ و ترویج دین و فرهنگ در پروژه‌های برون‌مرزی شود.» البته حجت‌الاسلا علی عباسی رییس «جامعه‌المصطفی» با رد این قبیل انتقادات گفته است:‌ «سرانه هر دانشجوی جامعه المصطفی سالانه ۵ میلیون بوده که در قیاس با بودجه ۳۶ میلیون برای یک دانشجوی عادی بسیار کمتر است.» او با بیان اینکه جامعه‌المصطفی در حال حاضر از کشورهای مختلف دانشجو در ایران جذب کرده و یک دانشگاه شناخته شده در عرصه بین الملل است، افزوده: «جامعه المصطفی به لحاظ جذب دانشجویان خارجی در رتبه نخست کشور قرار دارد و این آمادگی را دارد که تجربه خود را در حوزه جذب دانشجویان خارجی به سایر دانشگاه‎‌های کشور نیز منتقل کند چرا که با توجه به وجود صندلی‌های خالی در دانشگاه‌های کشور، دانشگاه‌های ما باید به سمت جذب دانشجویان خارجی حرکت کنند.»

چنانکه پیداست، انتقادهای منتقدان چندان مورد پذیرش سیاست‌گذاران نبوده چرا که بر اساس برآوردهای بودجه سال آینده، بودجه جامعه‌المصطفی به بیش‌از ۵۶۷ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.