ماجرای برگشت تجاری از فلفل تا ذرت‌های آلوده

طی هفته‌های اخیر اخبار متعددی در رابطه با برگشت خوردن محصولات کشاورزی ایران منتشر شد. از زمانی که فلفل‌های ایرانی صادر شده به روسیه با عدم پذیرش این کشور مواجه شد و یا بعد از آن اخباری در رابطه با برگشت سیب زمینی و یا محصولات دیگر از هند  و یا ازبکستان مطرح بود.

اینکه دلیل برگشت این محصولات چه بوده، طبق آنچه که تا کنون مسئولان در وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده‌اند عمدتا به میزان سم موجود در این اقلام بر می‌گردد.

اما ماجرا اینجاست که در سال‌های اخیر شاهد بودیم که برگشت در مواردی برای محصولات صادر شده به ایران هم اتفاق افتاده است، بر این اساس درباره  جریان برگشت خوردن کالاهای صادراتی بررسی از گمرک ایران صورت گرفت که با توضیحاتی از سوی لطیفی -سخنگوی گمرک ایران-همراه شد.

وی با اشاره به اینکه محصولات غذایی بین گروه یک تا چهار شامل محصولات کشاورزی، شیلاتی، دامی، میوه، صیفی، غذا می‌شود، گفت: این در حالی است که در هشت ماه ابتدایی سال جاری از محصولات صادر شده در این گروه‌ها، از ۹ کشور برگشت صادرات به ایران ثبت شده است که البته رقم قابل توجهی نیست.

لطیفی با بیان اینکه برگشت محصول به کشور ماجرای عجیبی در تجارت نیست، به برخی دلایل آن اشاره کرد و گفت: یکی از موارد به ماندگاری پایین محصولات غذایی و کشاورزی بر می‌گردد. به هر ترتیب با توجه به فاصله زیاد با برخی کشورها و یا تاخیر و یا اشکالاتی  که در حمل کالاها وجود دارد و همچنین کیفیت سیستم‌های خنک کننده در حوزه حمل و نقل می‌تواند با طولانی شدن زمان ارسال در کاهش کیفیت کالا موثر بوده و در مواردی موجب برگشت شود.

وی به موضوع دیگری در این رابطه اشاره کرد و گفت که در رابطه با محصولات کشاورزی ممکن است میزان سم و یا قارچ در مواردی افزایش پیدا کند که این با استاندارد مقصدی که قرار است به آن وارد شود مطابقت نداشته و آن کشور محصول را برگشت دهد، مثلا میزان سم موجود در یک محصول در ایران قابل استفاده باشد ولی مطابق با استانداردهای کشور دیگر نیست.

لطیفی این را هم گفت که برخی کشورها ممکن است در طول زمان نسبت به تغییر استانداردهای خود اقدام کنند. بر این اساس گرچه معمولا پیش از آن به کشورهای طرف واردات اعلام می‌کنند ولی ممکن است در مقطعی صادرات با آنها به دلیل عدم انطباق با تغییرات اعمال شده با مشکل مواجه شود و کالا مورد پذیرش قرار نگیرد.

به گفته وی، تولیدکنندگانی که محصول صادراتی دارند، تولید را بر اساس استانداردها به خصوص کشورهای طرف واردات انجام می‌دهند و این کنترل صورت می‌گیرد اما ممکن است در برخی موارد با اشکالاتی مواجه باشد.

سخنگوی گمرک ایران در مورد اینکه آیا در هنگام خروج از کشور میزان سم موجود در محصولات کشاورزی مورد بررسی قرار نمی‌گیرد توضیح داد: کنترل‌هایی که برای خروج صورت می‌گیرد به اندازه کنترل برای ورود نیست و وزارت جهاد کشاورزی در بخش قرنطینه کالا را از نظر آفت و استاندارد بررسی و بعد از تایید مجوز خروج را صادر می‌کند ولی در رابطه با سم با توجه به اینکه نیاز به آزمایش دارد و زمان بر است معمولا این اتفاق نمی‌افتد و کشور وارد کننده است که این کنترل‌ها را بیشتر  انجام می‌دهد.

وی با بیان اینکه در تمامی کشورهای دنیا ورود اقلام به ویژه اقلام غذایی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و در مورد آن سخت گیری می‌شود گفت که ایران از جمله از کشورهایی است که در امر واردات مواد غذایی و امنیت آن بسیار سخت گیر است و علاوه بر وزارت جهاد کشاورزی باید مجوزهای سازمان ملی استاندارد و سازمان غذا و دارو نیز صادر شود.

سخنگوی گمرک یادآور شد : ممکن است در کالاهای وارداتی به ایران هم کالایی  مطابق با استانداردهای کشور نباشد برگشت داده شود که نمونه‌ای از آن ذرت‌های آلوده در چند سال گذشته بود که به دلیل عدم مطابقت با استانداردهای استفاده در ایران حتی ذره‌ای از این محصول وارد کشور نشد ولی در نهایت به کشورهای دیگر که از استاندارد آن استفاده می‌کردند مرجوع شده است.