خطر جدید در کمین صنعت فرش

اخیرا از ساختار جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) رونمایی شده که در آن برخی معاونت‌ها حذف و برخی ادغام شدند که از جمله آن‌ها می‌توان به حذف مرکز ملی فرش از ساختار جدید صمت اشاره کرد. طبق اعلام معاون طرح و برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، قرار است مرکز ملی فرش به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی منتقل شود، اما این موضوع موجی از انتقادات فعالان صنعت فرش را به همراه داشته و حتی هشدارهایی نسبت به احتمال کاهش صادرات مطرح شده است.

این در حالی است که وضعیت تولید و صادرات فرش دستباف در سال‌های اخیر دچار مشکلات فراوان بوده، به طوری که طبق اعلام گمرک، صادرات فرش دستباف درسال ۱۳۷۲ به اوج خود رسیده و حدود دو میلیارد دلار بوده  و برای پنج تا هفت میلیون نفرشغل ایجاد  کرد، اما به تدریج کاهش یافته، به طوری که به حدود ۲۴۰ میلیون دلار درسال ۱۳۹۷ و پس از اعمال تحریم ها به ۷۰ میلیون دلار در سال ۱۳۹۸ و ۵۰ میلیون دلار در سال ۱۳۹۹ رسیده است.

در این رابطه مرتضی میری در گفت‌وگو با ایسنا، از انجام مکاتباتی با وزارت صنعت، معدن و تجارت از سوی تشکل‌های فرش دستباف برای مخالفت با تفکیک مرکز ملی فرش از این وزارتخانه خبر داد و گفت: انتقال مرکز ملی فرش از وزارت صمت به وزارت میراث کاملا به ضرر صنعت فرش خواهد بود. دولت توجهی به نظر بخش خصوصی نکرده و با شعار صیانت از فرش و رسیدگی تخصصی به آن، فرش را به وزارتخانه دست چندمی فرستاده که فعالان این صنعت باید برای رسیدن به جایگاه و ارتباطات قبلی تلاش مضاعف کنند.

وی با بیان اینکه پیشران حوزه فرش و زنجیره اشتغال این بخش وابسته به صادرات است، تصریح کرد: ترجیح ما این بود مرکز ملی فرش ایران به یک سازمان ارتقاء ساختاری پیدا کند و کارها در همان وزارت صمت پیگیری شود.

به گفته عضو هیات مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف، وزارت میراث یک وزارتخانه کوچک است که اهمیت چندانی برای دولت ندارد. همچنین صنایع دستی هم در این وزارتخانه وضعیت خوبی ندارد.

وی با بیان اینکه انتصاب رئیس موزه فرش، بیانگر نوع نگاه تخصصی این وزارتخانه به صنعت فرش است، اظهار کرد: فعالان صنعت فرش توانستند تعهد ارزی را در وزارت صمت به یک سال افزایش دهند، اما همین الان صنایع دستی که در وزارت میراث است، برای تعهد ارزی شش ماه بیشتر فرصت ندارد.

بنابراین به گفته عضو هیات مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف، انتقال مرکز ملی فرش به وزارت میراث ضربه کاری به این صنعت خواهد زد و فرش را از توجه خواهد انداخت. اما به نظر می‌رسد وزارت میراث برای جذب اعتبارات بیشتر به انتقال مرکز ملی فرش تمایل داشت.

میری با بیان اینکه فرش به تنهایی از حوزه صنایع دستی بزرگتر است و تکلیف آن در وزارت میزاث مشخص نشده، گفت: قطعاً انتقال مرکز ملی فرش به وزارت میراث منجر به کاهش صادرات خواهد شد.