چشم‌انداز روشن بازار نفت برای ایران

کشور عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت و متحدانش (ائتلاف اوپک‌پلاس) در آخرین نشست خود، بر سر افزایش ۴۰۰ هزار بشکه‌ای تولید روزانه در ماه فوریه (بهمن- اسفند) به توافق رسیدند. اوپک و متحدانش در نوزدهمین نشست خود در ماه ژوئیه نیز توافق کردند هر ماه تولیدشان را در مجموع ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش دهند تا به محدودیت عرضه ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز پایان بخشند، این تصمیم از ماه اوت اجرایی شده است.

اوپک‌پلاس در واکنش به فروپاشی تقاضا در اوج بحران شیوع ویروس کووید-۱۹، تولید خود را از ماه مه سال ۲۰۲۰، ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در روز معادل حدود ۱۰ درصد از تقاضای جهانی محدود کرد، اما پس از آن زمان با بهبود تقاضا، محدودیت عرضه را به مرور تسهیل کرده است.

جواد اوجی - وزیر نفت با تشریح بیست و چهارمین نشست وزارتی اوپک پلاس اعلام کرد: آخرین تصمیم ادامه تصمیم ماه پیش مبنی بر ادامه افزایش تولید ۴۰۰ هزار بشکه نفت در روز برای ماه فوریه ۲۰۲۲ بود، با توجه به گزارش کمیته فنی و ارزیابی‌های صورت گرفته کارشناسان از چشم‌انداز اقتصاد جهان و متغیرهای تعیین‌کننده در وضع عرضه و تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۲ کشورهای اوپک‌پلاس، همگی در تصمیم برای افزایش تولید ۴۰۰ هزار بشکه‌ای اشتراک نظر داشتند. 

البته اوپک‌پلاس دوباره بر رصد و نظارت مداوم و منظم خود بر تحولات بازار و انجام هرگونه اقدام لازم برای حفظ ثبات حاکم بر بازار نفت تأکید کرد و همه کشورها به تلاش‌های جمعی خود برای حفاظت از دستاوردهای این توافق ادامه خواهند داد.

به گفته وی، براساس آمار و گزارش‌های منتشرشده به لطف بهبود شاخص‌های اقتصادی در جهان به‌ویژه اقتصادهای بزرگ مصرف‌کننده نفت و پایبندی مناسب کشورهای اوپک‌پلاس که در ماه نوامبر به حدود ۱۱۷ درصد رسید، بازار جهانی نفت با وجود برخی نگرانی‌ها درباره شیوع سویه امیکرون، در مسیر رضایت‌بخش برای توازن و ثبات در حال حرکت است.

کشورهای اوپک‌پلاس نیز از نظر شرایط کنونی رضایت دارند و تلاش جمعی همه تولیدکنندگان، بر حفظ و پایدار کردن ثبات کنونی بازار نفت متمرکز شده و به نظر می‌رسد با توجه به چشم‌انداز اقتصادی امیدوارکننده‌ای که برای سه ماه نخست سال ۲۰۲۲ پیش‌بینی شده است، روند کنونی حفظ شود، البته کشورهای اوپک‌پلاس آمادگی دارند در هر زمان که بازار و مصرف‌کنندگان نیاز داشته باشند، به مسئولیت خود در زمینه تأمین سریع و مطمئن نفت اقدام کنند.

مرتضی بهروزی‌فر - کارشناس ارشد حوزه انرژی در این رابطه و تاثیر شرایط فعلی بازار بر ایران به ایسنا گفت: تصمیم اوپک پلاس برای تداوم افزایش تولید ادامه روند سابق بوده است و باتوجه به وضعیت فعلی بازار باید گفت که اکنون شرایط نامناسب نیست و برای تولیدکنندگان و هم عرضه کنندگان قیمت در دامنه ۷۰تا ۸۰ دلار معقول است.

وی با بیان اینکه باید درنظر داشت که حتی اگر تصور شود که کشورهای اوپک پلاس تصمیم می گرفتند که به میزان بیشتری افزایش تولید داشته باشند، منطقی و قابل قبول نبود و بازار بیش از این میزان را نمی‌تواند در میان مدت ساپورت کند، گفت: ظرفیت مازادی که اعلام می‌شود در حدی نیست که تولیدکنندگان بتوانند افزایش تولید قابل قبولی را داشته باشند.

این کارشناس ارشد حوزه انرژی افزود: از سوی دیگر باتوجه به اینکه قیمت‌ها در سطح قابل قبولی قرار دارد، دلیلی برای کاهش تولید نبود و به اعتقاد من این تصمیم منطقی بوده است و بهتر از این نیز نمی‌توانست تصمیم گیری صورت بگیرد. قیمت فعلی برای مصرف کننده و تولید کننده قابل قبول است و باید در نظر داشته باشیم که عملا ظرفیت مازادی وجود ندارد مگر اینکه تحریم‌های ایران حذف شود و ایران بخواهد وارد بازار شود.

بهروزی‌فر با بیان اینکه باتوجه به شرایطی که بازار دارد به نظر می‌رسد که مشکلی برای ورود ایران به بازار نفت وجود نداشته باشد و ایران به راحتی می تواند وارد بازار شود، بدون آنکه تغییر چندانی در قیمت‌ها اتفاق بیفتد، گفت: در گذشته زمانی که برجام اتفاق افتاد، ایران در کمتر از شش ماه توانست تقریبا به سطوح قبل از تحریم‌ها دست یابد اکنون نیز امیدواریم این اتفاق بیفتد و ایران به راحتی بتواند در کمتر از شش ماه میزان تولید خود را به ۳.۵ تا ۳.۸ میلیون بشکه برساند.

وی با تاکید بر لزوم سرمایه‌گذاری بیشتر در صنعت نفت ایران، گفت: جذب سرمایه‌گذاری خارجی، جذب تکنولوژی، استفاده از ظرفیت‌های ایران با بهره‌گیری از سرمایه خارجی امری مهم و ضروری در صنعت نفت ایران است، اما به طور کلی بازار برای ایران روشن است و حداقل در شرایط کنونی چشم انداز تاریکی برای ایران دیده نمی شود و باتوجه به تجاربی که دانشمندان ویروس‌شناس در دنیا در طول دو سال گذشته در مورد کرونا بدست آوردند، این تصور که در ماه‌های پیش در مورد امیکرون وجود داشت که می‌تواند بازار را تحت تاثیر قرار دهد فعلا دیگر مطرح نیست و مشکل خاصی بازار را تهدید نمی‌کند.

به گفته این کارشناس حوزه انرژی، چشم‌اندازهای مناسبی در بازار نفت دیده می‌شود و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۲ حداقل سطح تقاضا به سمت قبل از شیوع ویروس کرونا پیش برود.