صدای انفجارهای مهیب در غرب کشور؛ پدافند بود؟

برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی خبر می‌دادند که در شهرهای استان‌های ایلام، همدان، کردستان و کرمانشاه صدای انفجارهای مهیبی شنیده‌اند و حتی در مواردی گفته شد، بلندی صداها به گونه‌ای بوده که شیشه پنجره‌ها به لرزه در آمده و مردم به خیابان ریخته‌اند. در مورد اینکه منشا این صداها چه بوده شایعات گوناگونی منتشر شد اما قوی‌ترین گمانه‌زنی، شلیک پدافند بود.

سعید کتابی،  فرماندار اسدآباد، نخستین مقام رسمی بود که در این مورد با رسانه‌ها صحبت کرد. او حوالی ساعت یک بامداد به خبرگزاری «فارس» گفت:‌ «صدای مهیبی حول و حوش ساعت ۲۴ دیروز شنبه شنیده شد. ابتدا گمان رفت که صدای رعد و برق با توجه به شرایط جوی است، اما این امکان رد شد.» او افزود: «هیچ گونه انفجاری در سطح شهرستان نداشتیم، با دستگاه‌های خدمات‌رسان در تماس هستیم و اتفاقی در حوزه گاز، اورژانس، آتش‌نشانی نبوده و در شهرستان گزارشی نداشتیم. در حال حاضر نیز دستگاه‌های خدمات‌رسان در حال بررسی هستند و با تمام روسای ادارات در تماس مستقیم هستم و بحثی در جایگاه‌های سوخت نیز رخ نداده است.» کتابی همچنین گفت: «امکان اینکه صدا از شهری دیگر رسیده باشد و یا زلزله باشد هم وجود دارد که در حال پیگیری هستیم.»

این اظهار نظر البته، از ابهامات در مورد منشا صداها نکاست اما تاییدی بود بر اصل خبر. به ویژه آنکه فرماندار اسدآباد امکان وقوع زلزله را مطرح کرد اما هیچ نشانه‌ای دال بر درستی این گمانه‌زنی از سوی مراکز رسمی زلزله‌نگاری ثبت و منتشر و نشده است.

با گذشت چند ساعت از انتشار خبر در شبکه‌های اجتماعی، کم‌کم بر دامنه بازتاب این رخداد در رسانه‌های گوناگون نیز افزایش یافت. کانال «خبر فوری» ضمن انتشار این خبر نوشت: «هنوز مشخص نیست که منبع و علت آن کجا و چه بوده است اما شدت صدا در بعضی جاها به حدی بوده که در و پنجره‌های خانه هم لرزیده است و مردم را به بیرون از خانه کشانده است.» همچنین خبرنگار «عصر ۱۴۰۰» در شهر رزن که صد کیلومتر با همدان فاصله دارد مدعی  شنیده شدن صدای مهیب انفجار شد.

آزمایش پدافند یکپارچه؟

در پی شدت گرفتن شایعات در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها، برخی کانال‌های منتسب به نهادهای نظامی، به صورت محتاطانه و در غالب خبرهای تایید نشده، به منشا این صداها پرداختند. از جمله «صابرین‌نیوز» نوشت: صدای انفجار در کرمانشاه، سنندج و همدان، در نتیجه رزمایش پدافند هوایی ایران برای آزمایش سامانه‌های پدافند هوایی جدید است که به تازگی به زرادخانه نیروهای مسلح ایران پیوسته‌اند. «صابرین‌نیوز» افزود: «این سامانه‌های پدافندی به تازگی تحویل یکان‌های عمل‌کننده در غرب کشور شده‌اند. این تمرین‌های ناگهانی و شبانه بخشی از راهبرد آمادگی پدافند کشور است.» کانال خبری «سپاه‌قدس» هم در خبری مشابه گفت: «صدای انفجارات شنیده شده در غرب کشور ناشی از تمرینات پدافند یکپارچه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.»

اگر بنا را بر پذیرش ادعای این رسانه‌ها قرار بدهیم، این پرسش کماکان بی‌پاسخ می‌ماند که چرا رزمایش و تمرین پدافند در ساعات نیمه‌شب و به گونه‌ای انجام شده که افزون بر ایجاد هراس در شهروندان، منشا بروز شایعات گوناگون در شبکه‌های اجتماعی شده است؟!

تا لحظه تنظیم این خبر، هنوز هیچ مقام مسوولی توضیح رسمی در مورد منشا صداهای مهیب نخستین ساعات بامداد یکشنبه ارایه نداده است اما هر چه زمان می‌گذرد، بر تعداد شهرهایی که شهروندان آن‌ها از شنیده شدن صدای انفجار خبر می‌دهند افزوده می‌شود. شهرهایی مانند کرمانشاه، سنندج، همدان، کامیاران، جوانرود، پاوه، ثلاث باباجانی، رزن و ...