سرکوفت میرسلیم به کارمندان دولت!

برای بررسی صحت این ادعای نماینده مجلس و تاکید او، مانند اغلب مسئولان کشور، برای تحمل شرایط فراسخت اقتصادی کشورتوسط مردم، در این مجال تاملی داشته‌ایم روی ارقام و اعداد ادعا شده.

جست ‌وجوی منبع

این اولین بار نیست که در ایران از تعداد بالای کارمندان انتقاد می‌شود، این انتقادها به ویژه هنگام تصویب لایحه بودجه اوج می‌گیرد. سهم عمده‌ای از اعتبارات هزینه‌ای بودجه عمومی کشور صرف پرداخت حقوق کارکنان دولت می‌شود. اما در این میان آمار و ارقام اغراق‌‌شده‌ای هم مطرح می‌شوند. 

پیش از این در سال ۱۳۹۷، یکی از علما گفته بود: ««کشور ژاپن ۱۲۰ میلیون جمعیت دارد، کارمندانش ۳۰۰ هزار تَن است و ایران با ۸۰ میلیون جمعیت، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار کارمند دارد.»

این بار برای اطمینان تلاش کردیم با آقای میرسلیم تماس بگیریم و از او در این باره سوال کنیم. با این‌که اعضای دفتر او به ما قول دادند به سوال ما درباره منبع گفته‌های آقای میرسلیم جواب داده خواهد شد، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده‌ایم. 

تعداد کارمندان دولتی در ایران چقدر است؟ 

بر اساس آمارهای سازمان اداری – استخدامی کشور، در ابتدای سال ۱۴۰۰ تعداد کارکنان دستگاه‌های اجرایی بدون محاسبه تعداد نیروهای نظامی، انتظامی، کارکنان وزارتخانه‌های اطلاعات، دفاع و شرکت‌های وابسته، ۲,۲۴۵,۶۲۳ نفر است. 

تا آنجایی که ما جست و جو کردیم هیچ آماردقیقی از تعداد نیروهای نظامی و انتظامی، کارکنان نیروهای مسلح، شرکت‌های وابسته به دولت و کارکنان شهرداری‌ها پیدا نکردیم، اما به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن جمعیت این افراد به جمعیت کارمندان کل کشور به رقمی حدود ۳.۵ میلیون نفر برسیم. 

از سوی دیگر مرکز آمار ایران جمعیت کل کارکنان بخش عمومی را در سال۹۹ چیزی در حدود ۳,۴۵۹,۲۰۵ نفر برآورد کرده که شامل  ۱۵ درصد کل جمعیت شاغل کشوراست. 

آیا با ۳.۵ میلیون کارمند ایرانی می‌توان کل آسیا را اداره کرد؟

برای پاسخ دادن به این سوال باید اول ببینیم تعداد کارمندان دولتی در کشورهای آسیایی چقدر است. 

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی OECD در سال ۲۰۱۹ در گزارشی به بررسی وضعیت دولت‌ها در کشورهای جنوب شرقی آسیا پرداخته و میانگین کارکنان بخش دولتی در این کشورها را ۱۶ درصد مجموع کارکنان این کشورها عنوان کرده است. در این گزارش گفته شده اشتغال بخش دولتی در کشورهای جنوب شرق آسیا در سال ۲۰۱۶ به طور میانگین ۱۶ درصد از مجموع کل اشتغال در این کشورها بوده. این نسبت بزرگ‌تر از نسبت موجود در ایران است. 

آیا نسبت کارکنان دولت در ایران بسیار بیشتر از سایر کشورها است؟ 

خیر! اطلاعات موجود  در مرکز داده‌های سازمان جهانی کار نشان می‌دهد، در ۱۰۰ کشور جهان سهم جمعیت حقوق‌بگیران بخش عمومی از کل اشتغال بیشتر از ایران است. 

جمعیت کارمندان دولت و کارکنان بخش عمومی (نسبت به جمعیت) نیز دست‌کم در ۲۱ کشور آمریکا، برزیل، اندونزی، انگلستان، مکزیک، آلمان، فرانسه، مصر، ژاپن، ویتنام، ترکیه، اوکراین، پاناما، کوبا، کانادا، الجزایر، سیرالئون، پورتوریکو، پرتغال، تانزانیا و مقدونیه بیشتر از ایران است. 

در این مجموعه آماری، داده‌های مربوط به چند کشور بزرگ، از جمله چین، هند، روسیه و کره جنوبی وجود ندارد. تنها در کشور چین طبق آخرین آمار رسمی از مجموع ۷۵۰ میلیون شاغل در این کشور بیش از ۵۵ میلیون نفر در بخش دولتی مشغول به کار هستند.