ازسرگیری صادرات ایران چقدر از قیمت نفت کم می‌کند؟

بازار نگران تحولات پیرامون مذاکرات هسته‌ای است که به نتیجه رسیدن آن راه را برای بازگشت صادرات نفت ایران هموار می کند.

تهران با عرضه محموله‌های کمتر به شرکتهای بازرگانی چین و نگه داشتن بشکه‌های نفت برای فروش مستقیم آنها پس از رفع تحریمها، سیگنالهای قوی درباره بازگشت خود به بازار ارسال کرده است.

لیم جیت یانگ، مشاوره بازارهای نفت "اس اند پی گلوبال کامادیتی اینسایتس" در این باره گفت: خریداران آسیایی امیدوارند بازگشت سریع نفت ایران قیمتها را در بحبوحه رشد تنشهای ژئوپلیتیکی و پایبندی تولیدکنندگان اوپک پلاس به افزایش تدریجی عرضه و افزایش تولید به میزان ۴۰۰ هزار بشکه در روز، کاهش دهد. وی گفت: بر این باوریم توافق میان آمریکا و ایران می تواند بزودی حاصل شود. فرض ما بر این است که بازگشت کامل به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تعلیق کامل تحریمها را به دنبال خواهد داشت و تولید ایران را تا اوت به میزان ۷۵۰ هزار بشکه در روز و صادرات از ذخایر را ۳۰۰ هزار بشکه در روز افزایش می دهد.

قیمت نفت تحت تاثیر خبر مذاکرات دولت بایدن با متحدان اروپایی برای ممنوعیت واردات نفت روسیه در زمان گشایش معاملات دوشنبه، افزایش چشمگیری داشت و نفت برنت ماه آتی بازار ICE به ۱۳۹ دلار و ۱۳ سنت در هر بشکه صعود کرد  در حالی که بهای نفت ماه آتی نایمکس با ۱۴ دلار و ۸۲ سنت افزایش، به ۱۳۰ دلار و ۵۰ سنت در هر بشکه رسید.

یک مقام وزارت خارجه آمریکا به "اس اند پی گلوبال" گفت: امیدوار است روسیه موضع سازنده‌تری در قبال مذاکرات هسته‌ای اتخاذ کند.

راجات کاپور، مدیرکل نفت، گاز و شیمیایی در شرکت سینرژی کانسالتینگ اظهار کرد: بر اساس اکثر برآوردها، ایران می تواند به سرعت ظرفیت تولیدش را افزایش دهد و در واقع مدتی است که سرگرم برنامه ریزی برای بازگشت به بازارهای بین المللی است. شرکت ملی نفت ایران می تواند در چند ماه آینده ۷۰۰ هزار بشکه در روز به تولیدش افزایش کند و در مدت سه ماه تولیدش را به حدود ۳.۲ میلیون بشکه در روز افزایش دهد. افزوده شده یک میلیون بشکه نفت به بازار، بین پنج تا هشت دلار روی قیمت نفت تاثیر دارد و بنابراین تورم قیمت فعلی را تا حدودی کاهش می دهد.

شرکت برن اشتاین ریسرچ اعلام کرد هزینه‌های انرژی به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی به هشت درصد افزایش پیدا کرده که بالاترین نرخ از زمان بحران مالی جهانی در سال ۲۰۰۸ است. افزایش قیمتهای نفت به بیش از ۱۱۰ دلار در هر بشکه، هزینه‌های نفت را به ۴.۵ درصد تولید ناخالص داخلی رسانده که از نظر تاریخی، مقدمه رکود و نابودی تقاضاست.

دو منبع بازرگانی چینی ۲۸ فوریه به پلاتس گفتند: شرکت ملی نفت ایران محموله‌های کمتری به شرکتهای بازرگانی چینی می فروشد.

در حال حاضر چین محموله‌های نفت ایران را تحت عنوان گریدهای نفتی دیگر مانند مالزی بِلند، عمان و آپرزاکوم وارد می کند. پالایشگاههای خصوصی در شرق استان شاندونگ تقریبا همه این محموله‌های نفت را که به ۲۲.۸ میلیون تن معادل ۴۵۸ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۱ بالغ شدند و همچنین ۲.۲۷۵ میلیون تن را در ژانویه خریداری کردند.

بعضی از پالایشگاهها در هند که معمولا خریدار بزرگ نفت ایران هستند، اعلام کردند لغو تحریمها علیه ایران، دینامیک بازار را در شرایطی که قیمتها در حال صعود هستند و سطح تولید فعلی قادر به پاسخگویی به تقاضای پساکرونایی نیست، تغییر می دهد.

اگرچه وابستگی آسیا به نفت روسیه بالا نیست اما تحلیلگران می‌گویند افزایش قیمتها و تلاش جهانی برای خرید نفت غیرروسی با وجود این که نفت روسیه هنوز هدف تحریمها قرار نگرفته است، ممکن است عرضه موجود را محدود کند.

طبق آمار اس اند پی گلوبال، آسیا در سال ۲۰۲۱ حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز نفت روسیه را وارد کرد که کمتر از پنج درصد واردات این منطقه بود. عمده نفت روسیه توسط چین خریداری شد و نیمی از حجم آن از طریق خط لوله وارد شد.

بر اساس گزارش پلاتس، به گفته لیم جیت یانگ، تاثیر مستقیم اختلال صادرات نفت روسیه بر آسیا در مقایسه با اروپا که ۲.۷ میلیون بشکه در روز نفت روسیه را وارد می‌کند، قابل توجه نخواهد بود.