چه کسی زندانیان ماریوپل را کشت؟

به گفته دریا موروزوا، یکی از مقامات جمهوری خلق دونتسک، منطقه جداشده‌ی طرف‌دار روسیه که زندان نیز در آن واقع بوده است: در این حمله لااقل ۵۳ اسیر جنگی کشته، و ۷۵ تن زخمی شده‌اند.

اوکراین و روسیه، هر یک، مسئولیت این واقعه را به گردن دیگری انداخته و گفتند که سوی مقابل‌شان این کار را برای ساکت‌کردن زندانیان آن انجام داده است.

تمام یا اغلب کشته‌شدگان این حادثه، از اعضای هنگ آزوف بودند که در ماه می، پس از محاصره‌ای دو‎ماهه، زمانی که نیرو‎های روسی شهر ماریوپل را تصرف کردند، تسلیم شدند.

کسانی که سرنوشت‌شان، کانون مذاکرات مبادله زندانیان میان مسکو و کیف بود.

وزارت دفاع روسیه، اوکراین را متهم کرده که این حمله را با استفاده از پرتاب‌گر‌های هیمارس [سیستم موشکی توپ‌خانه با تحرک بالا] که از سوی ایالات‌متحده تأمین شده است، انجام داده‌اند. روسیه ادعا کرده که این پرتاب‌گر‎ها، به تغییر موج جنگی به سود اوکراین یاری رسانده‌اند.

این وزارت‌خانه، حادثه مزبور را «یک اقدام محرک خونین» توصیف کرد که هدفش منصرف‌کردن سربازان اوکراینی از تسلیم‌شدن بوده.

مفسران رسانه‌های روسی نیز بر این باور بوده‌اند که اوکراین به این بازداشت‌گاه حمله کرده تا زندانیان را از ارائه شهادت به باز‎جویان در باب جنایات جنگی نیروهای اوکراینی باز دارد.

اما اوکراین نیز در سوی دیگر، هر گونه دخالت در این حمله را رد کرده و با وارد کردن این اتهام به نیروهای روسی، این اقدام را جنایتی جنگی توصیف کرده است.

ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین نیز در پستی در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرد که اوکراین روز جمعه هیچ حمله‌ای، چه از نوع گلوله‌ای و چه توپ‌خانه‌ای، را در مجاورت اولنیوکا، شهری که مرکز بازداشت در آن واقع بوده، انجام نداده است.

در عوض، ستاد کل مدعی  شد که این روسیه بوده که با ترتیب‌دادن این حمله، «قصد متهم‌کردن اوکراین به ارتکاب جنایات جنگی، و همچنین سر‎پوش گذاشتن بر شکنجه و اعدام زندانیان داشته است.»

در ادامه دمیترو کوله‌با، وزیر امور خارجه اوکراین نیز در حساب کاربری خود در توئیتر، از جهانیان خواست آنچه «جنایات جنگی وحشتناک» و «نقض وحشیانه حقوق بشر‎دوستانه بین‌المللی» خوانده است، محکوم کنند.

مقامات اوکراینی همچنین این سؤال را مطرح کردند که آیا اصلاً این حادثه ناشی از یک حمله توپ‌خانه‌ای بوده؟

الکسی آرستویچ، مشاور ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، در توئیتی نوشت که متخصصان مواد منفجره که تصاویر بازداشت‌گاه سوخته را بررسی کرده بودند، اعتقاد دارند که این تخریب امکان دارد ناشی از یک انفجار یا آتش‌سوزی در داخل خود ساختمان باشد، و نه نتیجه انفجار و یا گلوله‌باران.

ویدئوهایی که از پیامدهای این انفجار توسط رسانه‌های روسی به نمایش در‎آمده، انبوهی از تخته‌های فلزی پیچ‌خورده و سوخته را در داخل یک سازه انبار‎مانند سیاه‌شده با سوراخ بزرگی در سقف آن نشان می‌دهد. اجساد سوخته و اجزای بدن قربانیان در اطراف لاشه هواپیما پراکنده شده است.

تصویری از حمله به بازداشت‌گاه شرقی دونباس

رسانه‌های روسی همچنین عکس‌هایی را منتشر کردند که ادعا می‌کنند قطعاتی از موشک‌های هیمارس، در محل حادثه پیدا شده‌اند. تأیید این موضوع که موشک‌ها توسط پرتاب‌گر‎های هیمارس شلیک شده‌اند، بلافاصله امکان‌پذیر نبود، اما یک مقام ارشد وزارت دفاع در واشنگتن خاطر‎نشان کرد که روسیه می‌توانسته آنها را از حملاتی که در جاهای دیگر اتفاق افتاده نیز جمع‌آوری کرده باشد.

این مقام که خواسته نامش فاش نشود، به رسانه‌ها گفت: «روس‌ها قطعات هیمارس زیادی دارند. اوکراینی‌ها نیز از این پرتاب‌گر زیاد استفاده می‌کنند.»

او در مورد این موضوع هشدار داد که در شرایط محدودیت اطلاعات باید از هر‎گونه نتیجه‌گیری فوری اجتناب کرد.

همچنین معلوم نشده است که آیا روس‌ها یا کارکنان زندان نیز در این حمله کشته شده‌اند یا خیر.

وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که هشت‌تن از کارکنان مجروح شده‌اند. اما موروزوا، یکی از مقامات دونتسک، در مصاحبه‌ای ویدئویی گفت که هیچ‌یک از نیروهای روس یا کارکنان محلی در این حادثه آسیبی ندیده‌اند.

«خوش‌بختانه کارگران محل استعمار متضرر نشدند. آنها در شرایط خوبی هستند و تنها زندانیان‌اند که رنج می‌برند.»

هنگ آزوف قول انتقام داده است. آندری بیلتسکی، بنیان‌گذار آزوف، در کانال تلگرامی خود متعهد شد که افراد مسئول را تعقیب کند. او گفت: «مهم نیست کجا پنهان شده باشید. شما را خواهیم یافت و نابودتان خواهیم کرد.»

هنگ آزوف یکی از سر‎سخت‌ترین یگان‌های نظامی اوکراین است؛ اما به سبب ارتباطش با ایدئولوژی ناسیونالیستی راست افراطی، جنجال‌انگیز شده است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، تهاجم خود به اوکراین را به عنوان تلاشی برای «نازی‌زدایی» این کشور، توصیف کرده است... توصیفی که تا حدی به نیروهای آزوف نیز اشاره دارد.

یوری ساک، مشاور وزیر دفاع اوکراین گفت: «اوکراین برای حمله به سایتی که در فاصله‌ی کمتر از شش‌مایلی خط مقدم واقع است، نیازی به استفاده از پرتاب‌گر‎های هیمارس ندارد.»

او گفت که سیستم‌های تسلیحاتی با دقت بالا، که اوکراین تنها ۱۲ مورد از آنها را در اختیار دارد، به خاطر قابلیت‌های دور‎بردشان است که در نظر گرفته شده‌اند.