با احیاء برجام نه قیمت دلار کم می شود، نه تورم

بهمن عشقی عضو اتاق بازرگانی در گفتگو با فراز، با اشاره به اینکه اگر برجام به توافق نرسد وضعیت اقتصادی چگونه می شود گفت: می خواهم به طور معکوس جواب دهم. اگر برجام هم اتفاق بیفتد شاید خیلی حادثه بزرگی در اقتصاد ایران اتفاق نیفتد. فکر نکنید که بروز برجام یک معجزه‌ای در اقتصاد ایران ایجاد می کند اصلا چنین تصوری نداشته باشید. بنابراین، به طور متقابل فکر کنید که عدم بروز امریکا به توافق ۵ بعلاوه ۱ باعث این می شود که مصیبت ایجاد شود.

وی تصریح کرد: به نظر من، اگر آمریکایی‌ها دوباره به برجام برنگردند تفاوت معنی داری در وضعیت اقتصادی ایران بروز نمی کند. ظرفیت تولید نفت ما عدد خیلی بزرگی نیست و در کوتاه مدت هم نمی توانیم سرمایه گذاری‌های بزرگی را برروی نفت داشته باشیم.  بنابراین، تراز صادراتی نفتی کشور تغییر معنی داری نمی کند و فقط یک مقدار انتقال پول به کشور سخت‌تر می شود که آن هم با ملاحظات FATF خیلی تغییرات معنی داری ایجاد نخواهد کرد. بنابراین، نمی شود گفت اگر امریکایی‌ها به برجام برنگردند و این توافق جدید توسط ما و اروپا و امریکا امضا نشود یک اتفاق خیلی بزرگی خواهد افتاد.

کاهش قیمت ارز بعد از برجام کوتاه مدت خواهد بود

او ادامه داد: اگر برجام رخ بدهد شاید نرخ‌های ارزی کشور توسعه پیدا کند همچنین قیمت دلار افزایش یابد. برجام ممکن است یک کاهش ارزش انتظاری در دلار داشته باشد ولی این یک فرایند بلند مدت نیست یعنی در کوتاه مدت ممکن است یک مقدار دلار کاهش پیدا کند ولی در دراز مدت فکر می کنم اگر امریکایی‌ها وارد برجام شوند قیمت دلار افزایش پیدا خواهد کرد. به دلیل اینکه تقاضای ارزی برای کشور ایجاد می شود و بخشی از واحدهای ذیل تحریم فعالیتشان را شروع می کنند که احتیاج به ارز دارند و برای همین نیاز جدیدی در بازار ایجاد می شود و آن چیزی که از عرضه دلار در بازار ایران به دلیل ورود امریکا به برجام فراهم می شود به اندازه افزایش تقاضا نیست و برای همین یک عدم توازن به وجود می آید و دلار گران می شود.

این عضو اتاق بازرگانی اظهار کرد: البته موضوع رفتار دولت ایران به تنهایی نیست چون رخدادهای جهانی هم مطرح است یعنی به این معنی نیست که تمام کارت‌ها در اختیار دولتمردان ایران باشد و آنها کاملا طراح این بازی هستند، داستان اتفاقات پیرامونی ما هم تاثیرات مهمی دارد. ادامه وقایع روسیه و ادامه تنش‌های روسیه با غرب و موضوع روسیه و ناتو مؤثر است.

دولت برای پس از احیاء برجام چه باید بکند؟

وی تاکید کرد: مسئله اساسی این است که جمهوری اسلامی و غرب حتی اگر برجام هم اتفاق بیفتد چالش‌های اساسی‌شان حل نمی شود کما اینکه حل نشد و خروج آقای ترامپ از برجام یک امر کاملا قابل پیش بینی بود. کما اینکه الان هم خروج دولت بعدی امریکا یک امر کاملا قابل پیش بینی است. بنابراین، موضوع اقتصاد مقاومتی و اقتصاد درون زا و برون نگر روشی که دولت ایران باید برای آن برنامه ریزی روشنی کند.

عشقی مطرح کرد: دولت ایران دو راه موازی باید پی بگیرد. یکی اینکه دولت باید مداخلات خود را کاهش دهد و دوم اینکه باید ابعاد دولت را کوچک کند. اگر دولت این دو سیاست موازی یعنی کاهش مداخلات و کاهش اندازه دولت را پیگیری کند فساد و هزینه‌های عمومی دولت کاهش پیدا می کند و تحرک در بخش خصوصی افزایش پیدا می کند. همچنین تحرک در بخش خصوصی بخشی از چالش‌‌های تحریمی اقتصادی ایران را برطرف می کند.

مداخله گری دولت بیش از تحریم به اقتصاد آسیب زده

او تصریح کرد: بیش از اینکه از تحریم‌های جهانی لطمه ببینیم از خود تحریمی‌ها لطمه می بینیم که این نکته بسیار مهمی است. آنچه که اقتصاد ایران امروز متحمل می شود بیش از اینکه ناشی از تحریم‌های ایالات متحده باشد ناشی از خود تحریمی‌های داخلی است و خود تحریمی داخلی هم ناشی از مداخله است. دولت ایران یک دولت مداخله گر در تمام عرصه‌های اقتصادی است. بنابراین، این مداخله گری دولت در عرصه‌های اقتصادی فضا را تنگ می کند، ضمن اینکه تمام کارت‌های بازی در اختیار تیم اقتصادی آقای رئیسی نیست و بحث رخدادهای بین المللی است. آینده روابط غرب و روسیه، آینده روابط چین و ایالات متحده، آینده پروژه راه ابریشم همه‌ اینها در کنار هم دست به دست هم می دهند و آینده اقتصادی ایران را روشن می کنند. اما دولت باید سایزش را کوچک کند ضمن اینکه باید بخش عمده‌ای از مداخلاتش را هم کاهش دهد، این سرنوشت ما می شود.

تورم همچنان بالا خواهد ماند

عشقی خاطرنشان کرد: اگر مذاکرات هم به نتیجه برسد تورم بالایی خواهیم داشت، مگر قرار است به محض اینکه ما ذیل این کانال را امضا کردیم ۲ تریلیون دلار پول به اقتصاد ایران بیاید؟ تورم ناشی از افزایش پایه پولی است، افزایش پایه پولی ناشی از ناترازی بودجه است، اگر امروز دولت ایران ۱۰۰ میلیارد دلار هم ارز دستش بیاید می تواند ناترازی بودجه را با دلار حل کند؟ ناترازی بودجه را که نمی شود با دلار حل کرد آیا این ناترازی را با ریال می شود حل کرد؟ خیر بلکه با ریالی که از بانک مرکزی قرض می گیریم. به دلیل اینکه ریالی که از بانک مرکزی قرض می گیریم پایه پولی را افزایش می دهد و افزایش پایه پولی تورم ایجاد می کند.

او در پایان بیان کرد: اگر فردا برجام امضا شد این مملکت مفت آباد می شود اصلا اینجوری نیست. مگر الان ترکیه ذیل تحریم است؟ خیر، ولی تورم ۸۰ درصدی را تجربه می کند، مگر آرژانتین ذیل تحریم است؟ خیر اما دارد تورم بیش از ترکیه را تجربه می کند بنابراین، موضوع فقط تحریم نیست بلکه موضوع سیاست‌های غلط است. تلنبار سیاست‌های غلط وضع اقتصادی ایران را به اینجا رسانده است و تحریم هم ضرباتی به آن می زند. تحریم توسعه اقتصادی کشور را متوقف می کند وگرنه تورم ربطی به توسعه ندارد، تورم ناترازی دخل و خرج حاکمیت است.