بدون احیاء برجام، اقتصاد آسیب جدی تری می بیند/ تحریم، ریسک اقتصاد ایران است

پیمان مولوی عضو انجمن اقتصاددان ایران در گفتگو با فراز، درباره اینکه اگر برجام به توافق نرسد اقتصاد به چه سمتی جهش پیدا می کند بیان کرد: اول باید ببینیم چه اتفاقی برای اقتصاد ما افتاده است، از سال ۱۳۹۱ تا الان اقتصاد ایران بنا به گزارش مرکز آمار (آقای عادل آذر)، متوسط رشد اقتصادی ایران در دهه ۹۰ صفر است و این از زمان تحریم شروع شد. رشد سرمایه گذاری ثابت ناخالص داخلی از سال ۱۳۹۱ تا الان منفی است، خط استهلاک از سال ۹۸ گذشته است و دارایی‌ها، ماشین آلات و ساختمان‌ها نمی توانند هزینه نگهداری خودشان را هم بدهند.

وی افزود: همچنین تولید ناخالص داخلی یک سوم شده است و نقش تورم در آن مشخص شده است. فلذا درآمد سرانه یک سوم شده و قدرت ریال یک دهم شده است. با این وضعیت سرمایه گذاری ریسک بالایی دارد و کسی خارج از ایران و حتی تو ایران نمی تواند سرمایه گذاری کند و دولت نیز نباید انتظار این موضوع را داشته باشد.

تحریم یکی از ریسک های اقتصاد ایران است

او ادامه داد: در اینجا هم بحث مدیریت و بحث ریسکی مهم است. البته این نکته را اشاره کنم که بحث مدیریت نیست بلکه بحث کاهش ریسک است و یک قسمتی از کارها به کاهش ریسک برمی گردد. شما دو کشور دارید، یک کشور ایتالیا و یک کشور اسپانیا است و هر دوتای اینها در اروپا هستند ولی اقتصاد ایتالیای امروز بسیار شکننده‌تر از اسپانیا است. به دلیل اینکه ریسک‌هایی که اقتصاد اسپانیا با آن درگیر است نوع و ماهیتش با ایتالیا فرق دارد.

پیمان مولوی تصریح کرد: با ریسک‌هایی رو به رو هستید که این ریسک‌ها تا برقرار هستند شما چه چیزی را می خواهید مدیریت کنید؟ بحث مدیریت نیست بلکه بحث ریسک است و این ریسک‌ها اقتصاد ایران را به همین سمت ادامه خواهند داد. مدیریت خوب زمانی جواب می دهد که شما این ریسک‌ها را از روی اقتصاد ایران بردارید که یکی از آنها تحریم است.

لزوم بلندمدت شدن چشم انداز اقتصاد ایران

این اقتصاددان گفت: عامل بعدی اقتصاد ذی نفعانه است که باید آن بازی چیده شود تا همه ذی نفعان احساس بُرد داشته باشند و اقتصاد ایران بتواند از چنبره تورم در گام اول خارج شود. پس یک قسمت بحث مدیریت و قسمت دیگر بحث ریسک است و این ریسک‌ها باید از روی اقتصاد ایران برداشته شود و افق و چشم انداز میان و بلند مدت مثبت شود. بلند مدت شدن چشم انداز را هم من و شما به عنوان یک فرد عادی درک می کنیم، اول اینکه میل به مهاجرت آدم‌ها کم می شود، دوم اینکه چرا باید پول را بیرون ببریم؟ پول را در همین ایران سرمایه گذاری می کنیم، اگر اینها درست شود شما مطمئن باشید اقتصاد بهتری خواهیم داشت.

برجام احیاء نشود، آسیب جدی تری به اقتصاد وارد می شود

او اضافه کرد: برجام مهم است ولی نه انقدر که نتوانیم یک وزارتخانه را مدیریت کنیم. متاسفانه ما همه چیز را به برجام گره زدیم پس اگر برجام توافق نشود حتما آسیب های جدی تری به اقتصاد وارد می شود اگر از روز اول اقتصاد انقدر به برجام و نفت گره نمیزدیم برجام هرچی که بخواد بشود. این نکته رانیز اضافه کنم اگر برجام به نتیجه دلخواه نیز برسد باز هم زمان می برد که اقتصاد بتواند رشد کند البته اگر مدیریت دقیقی در این زمینه پیاده شود.

از این دولت بدون برجام یا با برجام انتظار مدیریت نمی رود

این اقتصاددان گفت: ما دوجور مدیریت می خواهیم. مدیریتی که برجام به نتیجه برسد و مدیریتی که برجام به نتیجه نرسد. متاسفانه با این عملکرد دولت هر دو مدیریت از این دولت انتظار نمی رود.

پیمان مولوی بیان کرد: اگر مذاکرات به سمتی برود که تحریم‌ها کامل برداشته شود و آن ترس از تحریم‌های امریکا بر روی فعالان سرمایه گذاری و فعالان تامین مالی در اروپا و کشورهای دیگر سایه نیندازد می شود به صورت نسبی امیدوار بود که این وضعیت کمی بهتر شود ولی این خودش در میان مدت خودش را امتحان خواهد کرد که این اتفاق خواهد افتاد یا خیر، چون سرمایه گذاری و سرمایه موتور اصلی رشد اقتصادی و توسعه است.