راز شگفت انگیز عروس های دریایی انسان را جاودانه می کند؟

گروهی از محققان اسپانیایی در رمزگشایی ژنوم یک عروس دریایی که به خاطر توانایی‌اش برای احیای خود پس از مرگ شناخته می‌شود، به موفقیت‌هایی دست یافته‌اند. این تحقیق روز دوشنبه در PNAS منتشر شده است.

این موجود کوچک دریایی که با نام عروس دریایی جاودانه شناخته می‌شود، حتی بعد از تولید مثل جنسی، می‌تواند ساعت بیولوژیک بدنش را به عقب برگردانده و به گروهی از سلول‌های جوان تبدیل شود.

روزنامه ایندیپندنت نیز در گزارشی به این نکته اشاره کرده که ماریا پاسکوال تورنر و همکارانش در دانشگاه اوویه‌دو اسپانیا، به بررسی ژنوم این عروس دریایی جاودانه پرداخته‌اند و آن را با ژنوم گونه‌ای نزدیک، یعنی عروس دریایی زرشکی (با نام علمی Turritopsis rubra) که قابلیت معکوس کردن روند پیری‌اش را ندارد، مقایسه کردند.

محققان با بررسی این دو مدل دریافتند که عروس دریایی جاودانه، دارای جهش‌هایی است که تقسیم سلولی را محدود کرده و از تجزیه تلومرها که در حقیقت کلاهک‌های محافظتی روی کروموزوم‌ها هستند، جلوگیری می‌کنند. در عین حال تعداد ژن‌های مرتبط با ترمیم DNA و محافظت از آنها نیز دوبرابر بود.

عروس دریایی جاودانه علاوه بر خاموش کردن ژن‌های رشد برای بازگشت به حالت و شکل قبلی‌شان، ژن‌های دیگری را نیز فعال می‌کند که به سلول‌های بازگشت یافته اجازه می‌دهد تا زمانی که کلونی دوباره به بخش‌های مجزا تفکیک و تقسیم می‌شود، دوباره به صورت تخصصی به فعالیت بپردازند.

عروس‌های دریایی بالغ، زمانی که تهدیدی در راستای تغییر شرایط محیط را حس کنند، ساعت ژنتیکی‌شان را معکوس می‌کنند تا بار دیگر به دوران قبل از بلوغ بازگشته و به لارو تبدیل شوند که تنها یک لایه نازک از سلول و بافت هستند که در جستجوی تکه‌ای سنگ یا علف دریایی آب شناور می‌شوند تا به آن بچسبند.

آیا این کشف، انسان را به جاودانگی نزدیک می‌کند؟

طبق گزارش منتشره در وال استریت ژورنال، محققان امیدوارند که نقشه‌برداری از ژنوم عروس دریایی جاودانه ممکن است منجر به کشفیاتی درباره بالارفتن سن انسان و در عین حال کشف راهکارهایی برای افزایش طول عمر شود.

پاسکال تورنر در این باره گفته:« اشتباه است اگر فکر کنیم که می‌توانیم مانند عروس دریایی جاودانه شویم؛ چون ما عروس دریایی نیستیم. اما این امکان وجود دارد که چیزی که در ترفند تکاملی عروس دریایی جاودانه وجود دارد، مورد استفاده قرار گیرد تا درک بهتری از آسیب‌شناسی‌های پیری حاصل شود.»

طبق گفت دکتر یان کارسلسدر، زیست شناس مولکولی و مدیر مرکز تحقیقات زیست شناسی پیری گلن در موسسه سالک، این بررسی شامل پیغام مهمی درباره افزایش طول سلامتی ارگان‌ها و یا سال‌های سلامت زندگی است:« جذاب ترین نکته این است که این یک مسیر مولکولی واحد نیست و ترکیب بسیاری از این مسیرهاست. اگر ما می‌خواهیم تا به دنبال افزایش طول عمر سلامتی باشیم، نمی‌توان تنها برروی یک مسیر تمرکز کرد. این کافی نخواهد بود. ما باید به خیلی از اینها و نحوه هم‌افزایی‌شان توجه کنیم.»