از افت ۹۰درصدی فروش اینستاگرامی‌ها تا افزایش ۳هزاردرصدی استفاده از فیلترشکن‌ها در ۲ هفته اخیر

رشد شبکه اینترنت در سرتاسر دنیا طی سال‌های اخیر باعث شده زندگی همه افراد با شبکه جهانی اینترنت پیوند داشته باشد. در چند روز اخیر به دلیل به وجود آمدن اوضاع آشفته و ایجاد برخی اغتشاشات در نقاط مختلف کشور، شاهد اختلال در دسترسی به اینترنت و در ادامه فیلتر شبکه های مجازی خارجی به ویژه اینستاگرام بوده‌ایم. 

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، معادل ۱۱ میلیون نفر از طریق شبکه‌های مجازی کسب درآمد می‌کنند به طوری که حدود ۹ میلیون نفر یعنی ۸۳ درصد از طریق اینستاگرام در حال کسب درآمد هستند. در چند روز اخیر به دلیل به وجود آمدن اوضا آشفته و ایجاد برخی حوادث در نقاط مختلف کشور، شاهد اختلال در دسترسی به اینترنت و در ادامه فیلتر شبکه های مجازی خارجی به ویژه اینستاگرام بوده‌ایم.

برآوردهایی وجود دارد که سایت‌های ایرانی سالانه حدود ۳۰۰میلیارد تومان برای SEO فقط روی گوگل هزینه می‌کنند که هنگام جست‌وجوی کالاها و خدمات توسط مشتریان بالاتر و بهتر دیده شوند. وقتی گوگل قطع است کل این هزینه‌ها هدر می‌رود.

تنها فروش شرکت‌ها نیست که کاهش می‌یابد، عملیات جاری آنها هم لطمه می‌بیند که می‌تواند منجر به افزایش هزینه یا از دست دادن مشتریان شود. در تابستان۱۴۰۰، ۷۹درصد مردم گفته‌اند که از رسانه‌های اجتماعی مجازی استفاده می‌کنند که ۷۱درصد از واتس‌اپ، ۵۳درصد از اینستاگرام و ۴۰درصد از تلگرام استفاده می‌کردند؛ اما پراستفاده‌ترین رسانه داخلی روبیکا بوده که فقط ۸درصد مردم از آن استفاده کرده‌اند.

از روز ۲۶ شهریور اینترنت با اختلال مواجه شد ولی به طور رسمی از ساعت ۱۶ روز جمعه اول مهرماه، اینترنت موبایل (همراه اول و ایرانسل) در تمام تهران قطع و دیگر شهرها دچار قطعی و اختلال شدند و صرفا دسترسی به سایت‌های داخلی ممکن شد.

«این بزرگترین اختلال در اینترنت ایران از سال ۲۰۱۹ است.» این بخشی از توئیت نت بلاکس با توجه به داده های سی‌ام شهریورماه رصد اینترنت ایران بود که منتشر شد.

این گزارش با استناد به بررسی داده‌های معاونت پژوهشی سازمان امور مالیاتی قطعی اینترنت در ایران روزانه حدود ۳۰۰۰ میلیارد تومان به کسب‌وکارهای ایران آسیب وارد می‌کند. پیامدهای اقتصادی ناشی از قطع اینترنت در ایران به دلیل عدم دسترسی به اینستاگرام، زندگی حدود  ۱۰ میلیون نفر از ایرانیان با خطر مواجه می‌شود.

بر اساس آمارهای نت بلاکس قطعی اینترنت در ایران ساعتی یک و نیم میلیون دلار معادل ۴۵ میلیارد تومان زیان اقتصادی وارد می‌کند که روزانه بیش از ۱۰۸۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. 

عیسی زارع‌پور وزیر ارتباطات در حاشیه جلسه هیات دولت در چهارشنبه ششم مهر گفته بود تا وقتی این پلتفرم‌ها موجب آسیب به کشور شود، محدودیت آن‌ها ادامه پیدا می‌کند و در صورت صلاحدید مراجع ذیصلاح، مجددا محدودیت آن‌ها برداشته می‌شود و مرجع رسیدگی به این مطلب وزارت ارتباطات نیست. از طرفی نماینده ناظر در کارگروه فیلترینگ نیز اظهار کرده بود که اینستاگرام و واتس‌اپ تنها در صورت پذیرش شروط جمهوری اسلامی اجازه فعالیت دارند. فیلترینگ کنونی به دستور شورای امنیت کشور است نه کمیته فیلترینگ.

اما قطعی اینترنت فقط محدود به این دو پلتفرم نبوده و علاوه بر این‌ها، اپلیکیشن‌های لینکدین، گوگل‌پلی و اپ‌استور، همچنین سایت استارلینک هم فیلتر شده‌اند. 

بر اساس گزارش دیده‌بان ایران؛ ''پادرو''، پلتفورم هوشمند پرداخت و ارسال سفارش‌های اینترنتی در ایران، نیز بازار سالانه اینستاگرام در ایران را حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرده است.  آمارهای "پادرو" حاکی از آن است که در نتیجه قطع اینترنت در ایران، فقط فروشگاه‌های اینستاگرامی روزانه حدود ۱۱۰ میلیارد تومان زیان می‌بینند. 

به گفته وزیر کشور، تا پایان یافتن اغتشاشات محدودیت های اینترنتی ادامه دارد. اغتشاشگران موجب اعمال چنین محدودیت‌هایی می‌شوند و هرگاه دستگاه امنیتی و اطلاعاتی مطمئن شود که دیگر چنین موضوعیتی نیست این محدودیت‌ها برداشته می‌شود.

نگران کسب‌وکارهای اینستاگرام هستیم

رضا الفت نسب؛ عضو هیات مدیره اتحادیه کسب‌وکارهای فضای مجازی در گفت‌وگو با دیده‌بان ایران گفت:  افرادی که به طور صددرصد در اینستاگرام سرمایه‌گذاری کرده بودند بسیار ضرر کرده و به شدت با افت فروش مواجه شده‌اند و کسانی که از پلتفرم اینستاگرام فقط برای بازاریابی و مارکتینگ استفاده میکردند نیز با مشکل روبرو شده‌اند.

وی با بیان اینکه علاوه بر کسب کارهای آنلاین، کسب و کارهای آفلاین هم در شرایط فعلی آسیب دیده‌اند، ادامه داد: ما نگران کسب و کارهایی هستیم که صفر تا صد بیزینس‌شان در اینستاگرام هستند که در حال حاضر در وضعیت بغرنجی قرار گرفته‌اند چنانچه فیلترینگ تداوم داشته باشد شرایط آنها بدتر خواهد شد.

الفت‌نسب عنوان کرد: بازار نیاز به سرمایه و سرمایه‌گذار دارد ولی با شرایط فعلی کسی جرات نمیکند در فضای مجازی سرمایه‌گذاری کند.

افت ۹۰درصدی فروش کسب‌وکارهای اینستاگرامی

وی اظهار کرد: طبق اعلام انجمن تجارت الکترونیک اتاق بازرگانی، حدود ۴۰۰هزار کسب و کار آنلاین  فقط در اینستاگرام فعال هستند که با وجود اینکه  نقشی در شرایط فعلی نداشتند ولی مشاهده میکنیم که آسیب جدی میبینند ولی پیش‌بینی ما این است که بیش از ۹۰درصد افت فروش داشتند.

افزایش ۳هزاردرصدی استفاده از فیلترشکن‌ها در ۲ هفته اخیر

دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای فضای مجازی در رابطه با استفاده از فیلترشکن‌ها و تداخل آنها حتی با برنامه‌های داخلی به دیده بان ایران گفت: شرایط فعلی عادی نیست و استفاده از فیلترشکن‌ها در روزهای اخیر حدود ۳ هزار درصد افزایش پیدا کرده است. فضای سایبری با وجود فیلترشکن‌ها به شدت ناامن خواهد شد و باید فکر اساسی برای این موضوع کرد البته کارشناسان امنیتی نیز اظهار میکنند که فیلترینگ فضای مجازی به دلیل شرایط بوجود آمده‌ی فعلی است ولی باید توجه کرد که هرچقدر استفاده از فیلترشکن‌ها افزایش پیدا کند؛ افکار در حاکمیت سایبری جمهوری اسلامی خارج و به سمتی میروند که خوشایند نیست از طرفی نیز بسیاری از درگاه‌های پرداخت و وبسایت‌ها با فیلترشکن قابل استفاده نیستند و این موضوع نیز سبب نارضایتی مردم شده است. 

گفتنی است استفاده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی واتساپ و اینستاگرام در ایران به علت تبادل اخبار اعتراضات اخیر در این کشور قطع یا با محدودیت‌‌های شدیدی مواجه شده است. در نهایت، مهدی باقری، عضو کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای در ایران فعالیت مجدد واتساب و اینستاگرام را منوط به شروط دولت این کشور دانسته است.