دامنه وب‌۳: آیا eth. می‌تواند جایگزین com. شود؟

دامینینگ _‌سرمایه‌گذاری روی نام‌های دامنه به قصد فروش و کسب سود‌_ در دو سال اخیر به فعالیت محبوبی تبدیل شده است. در مجموع حدوداً ۳۴۰ میلیون نام ثبت‌نام شده است و انتظار می‌رود که بازار جهانی ثبت‌نام دامنه تا سال ۲۰۲۷ به بیش از یک‌تریلیون دلار برسد.

دامنه‌های غیرمتمرکز، بخشِ کوچک و در عین‌حال به سرعت رو به رشدی را در بازار جهانی تشکیل می‌دهد. سرویس نام اتریوم (ENS) پرکاربردترین سیستم نام‌گذاری وب‌۳، همواره یکی از پرمعامله‌ترین پروژه‌های توکن غیر‌قابل تعویض (NTF) بوده که غول‌های وب‌۲ مانند پوما و NBA و افراد مشهوری چون جیمی فالون و پاریس هیلتون را جذب خود کرده است.

حتی GoDaddy، غول دامنه وب‌۲ نیز تصدیق کرده است که هویت‌های وب‌۳ توجه زیادی را از دامنه‌های سنتی به خود جلب کرده و «ریجسترهایی دفاعی» را به مشتریان خود توصیه می‌کند.

اما دامنه‌های وب۳ دقیقاً چیست؟ و چطور کار می‌کند؟ چرا ENS محبوب‌ترین است؟ و مهم‌تر هم اینکه آیا eth. می‌تواند جایگزین com. شود؟

دومِین‌های وب‌۳ دقیقاً چیستند؟

دامنه‌های وب۳ خدمات مبتنی بر بلاک‌چین هستند که آدرس‌های کیف پول رمزنگاری را شخصی‌سازی کرده و به نام‌های کاربری آسانی برای به یادسپاری با دامنه‌هایی سطح بالا نظیر .eth، . crypto و .nft تبدیل می‌کنند.

دامنه‌های وب‌۳، ان‌تی‌اف‌ها یا سرتیفیکیت‌های دیجیتالی هستند که نشان‌دهنده مالکیت موارد منحصر‌به‌فردند. این بدین معناست که صاحبان دامنه، کنترل کامل دامنه‌های خود را در اختیار دارند و می‌توانند آنها را آزادانه در بازارهای ان‌تی‌اف نظیر OpenSea یا SolSea معامله کنند.

به علاوه عمده خدمات وب‌۳ به مالکان اجازه می‌دهد که در بالای دامنه خود، وب‌سایت‌های غیرمتمرکز (dWebs) ایجاد کنند. برخلاف دامنه‌های سنتی که با استفاده از اطلاعات شخصی ثبت می‌شوند، کاربران می‌توانند این کار را به صورت کاملاً ناشناس انجام دهند.

بگذارید نگاهی عمیق‌تر به ENS انداخته و ببینیم چه چیزی آن را به جذاب‌ترین پروتکل دامنه وب‌۳ تبدیل می‌کند.

کارهای درونی ENS

سرویس نام اتریوم، محبوب‌ترین پروتکل نام‌گذاری وب‌۳ است که روی بلاک‌چین اتریوم ساخته شده است. هدف اصلی ENS تبدیل آدرس‌های کیف پول رمزنگاری، هش‌های محتوا و ابرداده‌ها به نام‌های قابل خواندن برای انسان است.

ENS از دو قرارداد هوشمند تشکیل شده است: اولی رجیستری ENS است که مسئول ذخیره‌سازی داده‌هایی نظیر صاحب دامنه و ریزالور دامنه و زمان ذخیره برای تمام رکوردهای زیرین دامنه است.

دومین قرارداد هوشمند نیز ریزالور است که مسئول ترجمه نام‌های دامنه به آدرس‌های قابل خواندن توسط ماشین و بالعکس است (که «رزولوشن معکوس» نیز نامیده می‌شود).

درست مانند دامنه‌های سنتی، صاحبان دامنه ENS نیز می‌توانند ساب‌دامنه صادر کنند. با انتشار آتی قرارداد هوشمند NameWrapper، صاحبان NTS می‌توانند مجوزهای خود را تنظیم نموده و آنها را در بازارهای ثانویه معامله کنند.

به علاوه یکی از منحصربه‌فردترین جنبه‌های ENS (و موردی که بیش از سایرین نادیده گرفته می‌شود) این است که .eth TLD بومی آن می‌تواند برای ریزالو نه‌فقط آدرس‌های اتریوم، بلکه آدرس‌های زنجیره‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد.

این پروتکل بیش از ۱۱۰ بلاک‌چین مختلف و از جمله بیت‌کوین و سولانا و دوج‌کوین را پشتیبانی می‌کند. و حتی می‌تواند میزبان وب‌سایت‌های سیستم نام دامنه (DNS) نیز باشد.

همچنین که ENS تنها سرویس دامنه وب‌۳ است که واقعاً غیر‌متمرکز بوده و توسط سازمان مستقل غیرمتمرکز آن (DAO) اداره می‌شود. یک DAO موجودیتی بدون رهبری مرکزی است که تصمیمات در آن، از پایین به بالا و توسط دارندگان توکن انجمن اتخاذ می‌شوند.

و این بدان معناست که کابران  ENS در برابر قدرت تمرکز مصونیت دارند و همیشه دامنه‌های خویش را کنترل می‌کنند.

حالا ببینیم که عملکرد ENS  در بازار وب۳ به چه ترتیب است.

بازیکن غالب در بازار

ENS تا حد زیادی پرکاربردترین سرویس نام‌گذاری وب‌۳ محسوب می‌شود. این پروتکل که در سال ۲۰۱۷ تأسیس شده، بیش از ۲.۷ میلیون ثبت دامنه را به خود اختصاص داده است، که اغلب آنها نیز سال پیش انجام شده‌اند.

یکی از عوامل دخیل در این رشد، پذیرش افراد و برندهای معروف وب۲ بوده است. افراد مشهوری که در توئیتر دارای نام eth  هستند عبارتند از: آنتونی هاپکینز، ماریو گوتزه، تری سونگز و...

آدیداس، بادویزر، پی‌دبلیو‌سی، ان‌بی‌ای، نیوانگلند پاتریوتز، و دیگران نیز نام eth  خود را خریداری کرده‌اند.

اما این جامعه ENS است که به طور مداوم در حال ایجاد تسلط بازار است. جدیدترین گرایش این جامعه نیز به اصطلاح کلاب‌هایی هستند که به گروهی خاص از دامنه‌ها پاسخ می‌دهند.

به عنوان مثال ۹۹۹ کلاب، گروهی از افرادی که دامنه‌های سه‌رقمی بین ۰۰۰-۹۹۹ دارند، به سبب فروش شگفت‌آورش، توجه زیادی را به سوی خود جلب کرده است.

گران‌ترین فروش سه‌رقمی مربوط بوده به ۳۰۰ ETH (۳۲۰ هزار دلار) برای ۰۰۰.eth که تاریخ آن به ماه جولای برمی‌گردد.

امروزه دامنه‌های سه‌رقمی که ده‌ها هزار دلار قیمت دارند، به امری عادی تبدیل شده و در نهایت توجه افرادی مانند مت هیگینز، سرمایه‌دار شارک‌تنک را نیز به خود جلب کرده است (او چندین دامنه سه‌رقمی را با مبالغی هنگفت خریداری کرد).

تزریق هیجان به زنجیره‌های دیگر

در چند ماه اخیر، تبلیغات دامنه غیرمتمرکز، به سایر بلاک‌چین‌ها نیز سرایت کرد. یک شرکت توسعه مستقر در سولانا، اخیراً سرویس نام‌گذاری سولانا (SNS) را راه‌اندازی کرده و از آن زمان نیز شاهد افزایش بیشتر فعالیت‌های خویش بوده است.

با این حال اصلی‌ترین رقیب ENS، دامنه‌های بدون توقف Unstoppable Domains)) هستند. این شرکت که بر روی اتریوم ساخته شده، خدمات اصلی مشابه ENS را ارائه می‌دهد. و در عین‌حال دارای تفاوت‌های بنیادین در نحوه عملکرد است.

مؤخره

وب۳ هنوز در مراحل آغازین توسعه خویش قرار دارد و خدمات دامنه غیرمتمرکز آن نیز به همین ترتیب. با این حال مطابق گزارش BCG، رمزارز تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۱ میلیارد کاربر خواهد داشت. اگر این ارقام محقق شده و پروتکل‌هایی نظیر ENS نیز به توسعه خود ادامه دهند، به سادگی این امکان وجود دارد که دامنه‌های غیرمتمرکز به زیرمجموعه‌ای بزرگ‌تر از بازار دامنه تبدیل شوند.

اما آیا eth. می‌تواند جایگزین .com شود؟

سؤال شبهه‌انگیزی‌ست؛ چون ENS خود را بیشتر سیستمی مکمل برای DNS می‌بیند تا رقیب آن. و کاربران DNS می‌توانند وب‌سایت‌های خود را به ENS وارد کرده و پرداخت‌های رمزنگاری‌شده را بدون ثبت یک معادل .eth وارد نمایند.

اما حتی اگر DNS هم تلاش کند تا به سیستم دامنه اصلی تبدیل شود، باید گفت که .com تسلطش بیش از آن است که به سادگی بشود شکستش داد. .com مطابق آمار دارای سهمی ۵۲.۸ درصدی بازار است... و این تسلط بر بازار گوگل را نیز شامل می‌شود.

دومین TLD محبوب نیز، .org است که حدود ۴.۴ درصد از کل دامنه‌های ثبت‌شده را تشکیل می‌دهد.

با توجه به آنچه رفت، اگر وب۳ آغاز به کار کند، ENS قرار است صنعت دامنه وسیع‌تری را متزلزل گرداند.