جزییات طرح جدید اصلاح قانون انتخابات مجلس؛ هر کاندیدا فقط در یک فهرست حضور می‌یابد

عضو کمیسیون شوراها وامور داخلی مجلس گفت: کلیات طرح یک فوریتی اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی در نشست علنی روز چهارشنبه مجلس بررسی می‌شود.

محسن پیرهادی عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها مجلس شورای اسلامی از بررسی «کلیات طرح یک فوریتی اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی در روز چهارشنبه» خبر داد.

وی در تشریح جزییات این طرح گفت: براساس طرح مذکور - اصلاح قانون انتخابات مجلس- که دردستورکار مجلس قرار گرفته الگو برگزاری انتخابات در حوزه های دارای ۴ کرسی وبیشتر به الگوی نظام تناسبی تغییر یافته است به این معنا که سهم احزاب و حوزه های انتخابیه و افراد از کرسی های پارلمان متناسب با آرای اخذ شده آنها خواهد بود این در حالی است که در نظام فعلی انتخاباتی کشور الگو انتخاباتی مدل اکثریتی بوده است .

نایب رئیس فراکسیون انقلاب افزود :هدف از گام برداشتن به سمت الگو تناسبی در انتخابات افزایش مشارکت احزاب و گروه ها در انتخابات مجلس است، روندی که سبب تقویت جایگاه مجلس و نمایندگی خواهد شد.

هر کاندیدا فقط در یک فهرست انتخاباتی حضور می‌یابد

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس با اشاره به اینکه بر اساس طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس احزاب، جبهه‌ها و تشکلهای مکلفند در هنگام ارائه فهرست، موافقت کتبی نامزدها مبنی بر عضویت در فهرست را ارائه کنند. ادامه داد: هر نامزد تنها می تواند در یک فهرست حضور داشته باشد و ارائه فهرست فقط توسط دبیر کل یا مقامات مسئول احزاب، جبهه‌ها و که به صورت رسمی معرفی می‌شوند، صورت می‌گیرد.

نایب رئیس فراکسیون انقلاب با بیان اینکه احزاب استانی فقط حق ارائه فهرست انتخاباتی در حوزه انتخابیه استان محل فعالیت خود را دارند.ادامه داد: نکته دیگر اینکه درصورتی که جبهه ها اعلام موجودیت و ارائه فهرست کنند، احزاب و تشکل‌های ائتلاف‌کننده آن جبهه، حق ارائه فهرست مجزا را نخواهند داشت. هر فهرست دارای یک عنوان است و عنوان هر فهرست باید مطابق عنوان حزب، جبهه یا تشکل ارائه‌کننده آن فهرست باشد و چنانچه عنوان فهرست متفاوت از عنوان حزب یا جبهه‌ یا تشکل ارائه‌کننده آن فهرست باشد، باید به تأیید وزارت کشور برسد.

نامزدها و فهرست‌ها شناسه‌دار می‌شوند

پیرهادی در تشریح جزئیات این طرح در بحث جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان گفت: نکته دیگری که می‌تواند مانع تضییع حق کاندیداها و سرعت عمل بیشتر در شمارش آرا از سوی حوزه های رای گیری شود این است که در انتخابات برای هر یک از نامزدها و یا عنوان فهرست احزاب ، شناسه منظور می‌شود. رای‌دهنده می‌تواند عنوان فهرست یا اسم نامزد یا نامزدهای مدنظر خویش و یا شناسه آنها را در برگ رأی درج کند. در صورت مغایرت اسم یا عنوان با شناسه‌، ملاک رای، اسم یا عنوان فهرست است. در صورتی که رأی‌دهنده به‌صورت همزمان به فهرست‌ها و نامزدها رأی دهد، رأی به فهرست ها ملاک بوده و رأی به نامزدها محاسبه نخواهد شد.

نایب رئیس فراکسیون انقلاب تاکید کرد: آراء هر نامزد شامل آرائی است که به‌صورت منفرد کسب کرده یا از طریق فهرست‌های انتخاباتی موضوع این قانون به وی داده شده است.آرائی که فقط مشتمل بر ‌عنوان یک فهرست انتخاباتی باشد، برای هر یک از نامزدهای آن فهرست یک رأی محسوب می‌شود.

نماینده مردم تهران افزود: برای تسهیل در این روند وزارت کشور موظف شده است که در حوزه‌های انتخابیه دارای بیش از یک کرسی، برگه‌های رأی را به گونه‌ای طراحی و در اختیار رأی‌دهندگان قرار دهد که رأی‌دهنده در هر حوزه بتواند برای همه کرسی‌های نمایندگی همان حوزه، نماینده انتخاب کند. همچنین در برگه رأی، قسمتی جهت رأی به‌عنوان یک فهرست انتخاباتی موضوع این قانون تعیین می‌شود.

مدل تعیین داوطلبان و شمارش آرا تناسبی است

پیرهادی درخصوص جزئیات سازوکار انتخابات در این شیوه گفت: بر اساس این طرح نمایندگان غیرفهرستی و فهرستی در حوزه های انتخابیه ۴ کرسی نمایندگی و بیشتر بر اساس رتبه کمتر و یا مساوی با تعداد کرسیها و نسبت درصدی از آراء ماخوذه صحیح هر فهرست به کل آرا ماخوذه صحیح فهرستها به عنوان سهم آن فهرست و به ترتیب بیشترین رای در آن فهرست به ترتیب زیر انتخاب می شوند.پس از شمارش آرای حوزه انتخابیه، نامزدها بدون توجه به عضویت در فهرست ها به ترتیب بیشترین رای رتبه بندی شده و نامزدهای غیرفهرستی (منفرد) با رتبه کمتر و یا مساوی با تعداد کرسی های آن حوزه، به عنوان منتخب شناخته می شوند.

الزامات جدید رقابت‌های انتخابات میان دوره‌ای و دور دومی‌های مجلس

وی افزود: اگر انتخابات یک یا چند حوزه انتخابیه باطل و یا به هر دلیل از جمله فوت یا انصراف داوطلبان یا منتخبان یا حوادث غیرمترقبه متوقف شده یا برگزار نشود، به‌نحوی که منجر به عدم انتخاب نماینده گردد و یا اعتبارنامه‌ منتخبان، مورد تأیید مجلس واقع نشود، انتخابات میان‌دوره‌ای در حوزه‌های یادشده هم‌زمان با اولین انتخابات بعدی برگزار می‌شود. در انتخابات میان‌دوره‌ای، کسانی حق رأی دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند و یا در هیچ‌یک از حوزه‌های انتخابیه شرکت نکرده و رأی نداده باشند.

نمایندگی مجلس علی‌البدل‌دار می‌شود

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس با بیان اینکه نکته مهم دیگر در طرح اصلاح قانون انتخابات پرداختن به بحث منتخبان جایگزین (علی البدل) است، اظهار داشت: علی البدل ها نامزدهایی هستند که در مرحله اول انتخابات حداقل بیست درصد آرا صحیح را به دست آورده و کرسی نمایندگی را کسب نکرده باشند و یا در مرحله دوم دارای اکثریت نسبی باشند. چنانچه به علت فوت، استعفا و یا هر علت دیگر، حوزه انتخابیه ای یک یا چند نماینده خود را از دست بدهد جایگزین از بین منتخبان جایگزین (علی البدل) پس از تایید صلاحیت او توسط شورای نگهبان به ترتیب آرا انتخاب می شود.

نظر شورای نگهبان در احراز صلاحیت‌ها قطعی است

وی در ادامه تاکید کرد: نظر شورای نگهبان در بررسی فرایند صلاحیت داوطلبان و یا اعتراض قطعی است. تنها داوطلبانی که صلاحیت‌ آنها تایید شده ‌است می‌توانند به عنوان نامزد خود را در معرض انتخاب‌شدن برای نمایندگی قرار دهند.

پیرهادی ادامه داد: همچنین در این طرح آمده است که در صورتی که شورای نگهبان تا قبل از صدور اعتبارنامه منتخبان بر اساس ادله و مدارکی که کشف شده یا در مراحل قبل مورد بررسی قرار نگرفته، صلاحیت نامزد یا منتخبی را تایید نکند، موظف است ظرف ۷۲ ساعت ضمن اخذ اعتراض و دفاعیات او نسبت به صلاحیت نامزد یا حذف منتخب یا ابطال انتخابات حسب مورد اقدام لازم را اتخاذ کند.

نایب رئیس فراکسیون انقلاب با بیان اینکه بر اساس این طرح هرگونه انتشار نظر یا تصویر مقامات و مدیران و اشخاص ، به نفع یا ضرر نامزدها و جریان‌های سیاسی و احزاب و گروههای سیاسی در جریان انتخابات به‌جز مواردی که قبلاً جنبه عمومی پیدا کرده، ممنوع است، افزود: همچنین هرگونه خرید و فروش مستقیم یا غیرمستقیم رأی یا ،اعطای کمک‌های نقدی و غیرنقدی به اشخاص حقیقی و حقوقی، اماکن عمومی و مذهبی، هیأتها و امور خیریه، اعطای وام، پاداش و یا امتیازات وتبانی در انتخابات از جمله کناره‌گیری نامزدها با أخذ هرگونه امتیاز یا مواردی که جنبه انتفاعی داشته باشد در این طرح به فهرست تخلفات انتخاباتی اضافه شده است.

نمایندگان گواهی آموزشی می‌گیرند

وی همچنین از برگزاری دوره‌های آموزشی و صدور گواهی آموزشی برای نمایندگان خبر داد و عنوان کرد: براساس این طرح معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی موظف به برگزاری دوره های آموزشی و آشنایی با وظایف نمایندگی، قانون اساسی و قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی بوده و گواهی حضور در این دوره ها لازمه بررسی اعتبارنامه منتخبان می باشد. منتخبانی که سابقه نمایندگی مجلس شورای اسلامی را دارند از مفاد این تبصره مستثنی هستند.