افت فشار گاز، افت فشار وزیر!

بعد از ظهر پنجشنبه بود که خبرنگار ایسنا گزارش داد: «جواد اوجی، وزیر نفت دولت سیزدهم، در حاشیه یک جلسه دچار افت فشار و راهی بیمارستان شده است. او اکنون و پس از بهبود شرایط، تحت نظر پزشکان قرار دارد.»

این خبر در حالی منتشر شد که همین خبرگزاری ساعتی قبل از «بازدید سرزده» وزیر نفت از مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران خبر داده بود.  اوجی در این بازدید از افزایش بی‌سابقه ۶۰ میلیون مترمکعبی مصرف روزانه گاز در بخش خانگی و تجاری نسبت به مشابه پارسال» خبر داد. او افزوده: «مصرف ما در بخش صنعت و خانگی غیرمتعارف است و مقدار مصرف گاز در بخش صنایع متناسب با رشد اقتصادی نیست که این امر نشان‌دهنده این است که گاز به مقدار زیادی اتلاف و اسراف می‌شود.»

همزمان با سخنان وزیر نفت، مسلم رحمانی مدیر هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز ایران درباره تلاش‌های سازمان زیر مجموعه خود برای کاهش مصرف گاز گفت: «با فرارسیدن ایام سرد سال و لزوم صرفه‌جویی مشترکان در مصرف گاز طبیعی، شرکت‌های گاز استانی از ابتدای آذرماه، اقدام به پایش مصرف همه سازمان‌ها، ادارات و مراکز دولتی، عمومی و... کرده‌اند که در این ارتباط، از بیش از ۴۲ هزار پایش انجام‌شده تاکنون، ۳۷۳ سازمان از ورود به داخل سازمان، ممانعت به عمل آورده‌اند!»

این در حالی است که پیش از این بهرام سبحانی رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران طی نامه‌ای به مدیر عامل شرکت ملی گاز، فاش کرده بود: «متأسفانه ابلاغ محدودیت و قطعی گاز در کارخانجات فولادی بدون هماهنگی قبلی از ابتدای آذر ماه سال جاری آغاز شده که موجب کاهش جدی تولید و مختل شدن خطوط تولید کارخانجات گردیده است.»

دچار مشکل شدن دولت رییسی در تامین گاز مصرفی خانگی و صنایع داخلی در حالی هر روز بیش از پیش روشن می‌شود که کلید واژه «زمستان سخت اروپا» نزد برخی چهره‌های سیاسی و رسانه‌های حامی دولت در ماه‌های گذشته بسیار تکرار شده بود. این افراد و رسانه‌ها با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین، پیش بینی کرده بودند اروپاییان در زمستان پیش رو حتی برای گرم کردن خانه‌های خود نیز دچار مشکل خواهند شد و صنایع این کشورها نیز از افزایش قیمت گاز به شدت آسیب خواهند دید. اکنون اما به نظر می‌رسد ای پیش‌بینی چندان منطبق با واقعیت نیست و ایران با وجود داشتن یکی از بزرگترین ذخایر گازی جهان نه تنها نتوانسته از فرصت پیش آمده جنگ اوکراین برای صادرات گاز خود بهره‌مند شود که برای تامین گاز مصرفی خود در داخل کشور نیز با دشواری‌های جدی مواجه است. دشواری‌هایی که به نظر می‌رسد در افزایش فشارخون وزیر نفت در بازدید از مرکز مدیرت گاز ایران و راهی بیمارستان شدن او بی‌تاثیر نبوده است.

گفتنی است «بهروزی‌فر» کارشناس حوزه نفت و گاز با اشاره به اثرات قرارداد اخیر قطر در نقش ایران در بازار انرژی به «فراز» گفته بود: «ایران مدت‌هاست که خیلی چیزها را از دست داده است. ما به خاطر تحریم‌ها، نتوانسته‌ایم در بخش‌های بالادستی، سرمایه‌گذاری مناسب و افزایش تولید داشته باشیم. از طرف دیگر، در زمینه بهینه‌سازی مصرف، ایجاد زیرساخت‌های مناسب و مازاد تولید برای صادرات ناتوان بوده‌ایم. قطر با ۷۷ میلیون تن ظرفیت تولید گاز، قصد دارد همین ظرفیت را به ۱۲۶ میلیون تن برساند و ما ظرفیت حتی یک تن ال‌ان‌جی را هم نداریم».

با اشاره به ناتوانی مسوولان دولت در ایجاد یک تعامل با اروپا گفت: «سیستم اگر می‌خواست عاقلانه برخورد کند و از فرصت جنگ اوکراین به نفع کشور استفاده کند، می‌توانست با اروپا وارد یک تعامل سازنده شود. مثلا به اروپا بگویند ما دومین دارنده ذخایر گاز و یکی از بزرگترین دارنده‌های ذخایر نفت در جهانیم و می‌توانیم بخشی از نیاز شما را تامین کنیم. بعضی آدم‌های شارلاتان سیاسی و اقتصادی، که یا نادانند و یا خائن، گفتند که زمستان سخت در انتظار اروپا است و آن‌ها به ما امتیاز خواهند داد. حتی اگر تحریمی وجود نداشت و حتی اگر ظرفیت مازاد تولید نسبت به مصرف داخلی داشتیم، امکان صادرات حتی یک فوت مکعب گاز را به اروپا نداشتیم. چون هیچ زیرساختی که بتواند گاز ما را به اروپا برساند در کشور وجود ندارد. ما می‌توانستیم تعامل کنیم که برای مثال اروپا با کمک به برداشته شدن تحریم‌های آمریکا، امکان سرمایه‌گذاری در صنعت انرژی ایران را داشته باشد.