۴ ابهام اساسی درباره گزارش آزادسازی منابع ارزی بلوکه شده

انتشار خبر آزادسازی ارزهای بلوکه شده ایران در کشورهای دیگر، مدت‌هاست که دیگر نه برای افکار عمومی مهم است و نه برای بازار. در ماه‌های اخیر آنقدر دولت این خبر را خصوصا درباره آزادسازی ۷ میلیارد دلار ارز ایران در کره جنوبی تکرار کرده که دیگر به راحتی کسی آن را باور نمی‌کند. فرمول تکرار خبر هم همیشه یکی است؛ هر زمان قیمت‌ها در بازار ارز متلاطم می‌شوند، دولت این خبر را روی میز می‌گذارد تا از آن به عنوان برگ برنده استفاده کند. این برگ برنده اما مدت‌هاست که سوخته. 

حالا هم خبر آزادسازی ارز بلوکه شده ایران در خارج از کشور از همین فرمول پیروی می‌کند. یک هفته است که تب و تاب قیمت‌ها در بازار ارز سر باز ایستادن ندارد و دولت هم برای رام کردن این اسب سرکش، هر چه زده به در بسته خورده.

اما خبر اخیر دولت از آزادسازی ارزهای بلوکه شده ایران حتی از اخبار مشابه قبلی هم سوال برانگیزتر و غیرقابل باورتر است. یعنی جز اینکه این برگ برنده دیگر کار نمی‌کند، پای سوالاتی در میان است که خبر دولتی‌ها آن را بی پاسخ می‌گذارد:

سوال اول این است که ارز آزاد شده چه میزان است؟ اینکه دولت هیچ اشاره‌ای به رقم ارز آزاد شده نکرده اولین نکته شک‌برانگیز ماجراست. در واقع «چند میلیارد دلار» دقیقا یعنی «چند»؟ ۲ میلیارد دلار یا ۱۰ میلیارد دلار؟ اصلا چرا دولت رقم ارز آزاد شده را اعلام نمی‌کند؟ آیا مانعی برای این کار وجود دارد؟

سوال دوم این است که آیا کشور مورد اشاره نامی ندارد تا با آدرس دقیق‌تر از آن یاد شود؟ اگر پول بلوکه شده ما در یک کشور در چند روز گذشته آزاد شده، دلیل عدم اشاره به نام آن دولت چیست؟ چرا این نکته مهم در خبر دولت به صورت شفاف مشخص نشده است؟ همچنین باید پرسید چرا کشور طرف مقابل آنطور که عرف بین الملل رایج است همزمان با آزادسازی این ارزهای بلوکه شده، خبر آن را رسما اعلاام نکرده است؟ آیا این خودش شک برانگیز نیست که فقط دولت ما بدون نام بردن از کشوری خاص مدعی آزاد شدن منابع ارزی شده و هیچ مرجع دیگری این خبر را تائید نمی‌کند؟ شکی نیست که آزادسازی چند میلیارد دلار ارز ایران، خبری ساده‌ای نیست که در یک سکوت کامل انجام شود و بعد از چند روز یک مقام دولتی در یک سخنرانی با اشاره‌ای گذرا از آن رونمایی کند.

سوال سوم این است که اصل پول بلوکه شده چقدر بوده؟ آیا این پول آزاد شده کل ارز بلوکه شده ایران در کشور طرف مقابل بوده و یا اینکه درصدی از آن فعلا آزاد شده است؟ کما اینکه این سوال مدت‌هاست وجود دارد که کل منابع ارزی بلوکه شده ایران در خارج از کشور چقدر هستند؟ 

در نهایت به عنوان سوال آخر باید پرسید که اثر آزاد سازی این ارزهای بلوکه شده که می‌گویند در چرخه اقتصاد کشور قرار گرفته اند، کجاست؟ به هر حال تزریق مالی آن هم به اندازه چند میلیارد دلار منابع ارزی جدید به کشور، باید طبیعتا اثر خود را ظرف چند روز به نمایش بگذارد و باعث تغییر مسیر بازار ارز کشور گردد.

این شیوه خبردهی از آزادسازی منابع ارزی بلوکه شده کشور با این حجم از سوالات و ابهامات بنیادین نه تنها کمکی به آرامش بازار ارز نمی‌کند، بلکه خود عامل تخریبی جدید در اعتماد جامعه و بازار به دولت می‌شود. دولتی که با این حجم از ابهام چنین خبری را مطرح می‌کند در واقع در حال ارسال این پیام به فضای عمومی است که در برابر تلاطم بازار ارز نه دست پُری دارد و نه برنامه مشخصی. پیامی که خود می‌تواند عامل تشدید تلاطم‌های بازار باشد.