فجر چهل و یکم؛ جشن فیلم اولی‌ها و آثار سفارشی سازمان‌ها

جشنواره فیلم فجر آرام آرام دارد به چهل و یک سالگی خود نزدیک می‌شود. جشنواره‌ای که به نظر می‌رسد نه اشتیاقی از سوی مردم و حتی مدیران سینمایی متوجه آن است و نه مانند ادوار گذشته، جنب و جوشی از سوی خبرگزاری‌های سینمایی برای آن وجود دارد. انگار همه این جشن پرحاشیه را که سال به سال از عیارِ اعتبار نیز خالی می‌شود، به حال خود رها کرده‌اند تا برگزار شود، کارنامه یک‌سال سینمای ایران را ببندد و بعد کوله‌بار خود را جمع کند و راهی شود. جشنواره‌ای که به نظر می‌رسد در سایه‌ التهابات سیاسی و اجتماعی کشور و خالی ماندن از هنرمندان و سینماگران محبوب، امسال کم‌تقاضا‌تر از سال‌های گذشته برگزار شود. حتی اگر وزیر ارشاد و مدیران آن، علیرغم اعلام دیرهنگام اسامی آثار و فروش بلیت برای این رویداد سینمایی در آستانه برگزاری آن، از پربارتر بودن این دوره نسبت به دوره‌های قبل خبر می‌دهند.
گویی این رویداد نه یک رقابت سینمایی که عرض اندام خودی‌ها برای غیرخودی‌هاست! چراکه حتی بلیت فروشی برای آن با بیش از ده روز تاخیر و درحالی که تنها دو روز به شروع جشنواره مانده آغاز خواهد شد.
 

آغاز جشنواره و بی‌قانونی!

جشنواره فیلم فجر از دهه شصت تا همین چند صباح گذشته، از جایگاه خاصی برخوردار بود و دبیرانی سکان‌دار آن بودند که با اصول و فروع مدیریت و سینما آشنایی داشتند. اما هرچه پیش آمدیم دبیران نابلدتر شدند و معاونان و روسای سازمان سینمایی ناکارآمدتر. امروز جشنواره فیلم فجر، به خاطر ندانم کاری‌ها به شیر بی یال و دم تبدیل شده است. سوال اینجاست که مگر این جشنواره اساسنامه و آیین نامه‌ای ندارد که هرکسی به دلخواه در آن تغییرات ایجاد می‌کند؟ منظور نگارنده، برگزاری جشنواره فیلم فجر در تمام استان‌ها است که به عنوان اقدامی افتخارآمیز و بودجه‌خوار، مدتی است که باب شده است. آن هم خلاف آیین‌نامه!

ارگانی‌ها و دیگران!

تنها یک نگاه اجمالی کافی است تا غلبه آثار ارگانی بر آثار مستقل در جشنواره فیلم فجر چهل و یکم عیان شود. چنانچه دست‌کم هفده فیلم یعنی بیش از ۶۰ درصد آثار، ارگانی هستند.

به نظر می‌رسد دست‌‌کم نه فیلم شامل آثاری چون «جنگل پرتقال»، «سینمامتروپل»، «شماره ده»، «کت چرمی»، «پالایشگاه»، «هوک»، «کاپیتان» و «بعد از رفتن»، تحت حمایت بنیاد سینمایی فارابی ساخته شده و در جشنواره حضور داشته باشند. بماند که فارابی یک فیلم دیگر تحت عنوان «بهشت تبهکاران» را نیز در بخش رزرو دارد.

همچنین حوزه هنری نیز دو فیلم «در آغوش درخت» و «عطرآلود» را در جشنواره فجر چهل و یکم دارد که البته «در آغوش درخت»، یک محصول مشترک بین حوزه و کانون پرورش فکری است. ضمن اینکه «اخت الرضا»، دیگر فیلم حوزه است که در بخش رزرو جشنواره قرار دارد. موسسه روایت فتح نیز با «اتاقک گلی» در این رویداد سینمایی حضور دارد. کانون پرورش فکری نیز علاوه بر «در آغوش درخت»، «بچه زرنگ» را نیز در جشنواره دارد. همچنین پدافند نیروی هوایی ارتش نیز سرمایه‌گذار یکی از فیلم‌های اعلام شده جشنواره فیلم فجر با نام «های پاور» است.

در این میان جریان رسانه‌ای خاصی برای دو فیلم «سرهنگ ثریا» و «قریب» محصول سازمان اوج شکل گرفته که اقبال این دو اثر را در این رویداد سینمایی بالا خواهد برد.

انصرافی‌های جشنواره!

تاکنون هیچ اثر سینمایی به صورت رسمی نسبت به شرکت در چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر اعلام انصراف نکرده است. انصرافی‌ها محدود می‌شوند به افرادی چون کیومرث پوراحمد، کارگردان فیلم «پرونده باز است»، هانیه توسلی، فرشته حسینی، مانی حقیقی، علی مصفا، نهال دشتی، امیرحسین فتحی و باران کوثری، بازیگران فیلم «چرا گریه نمیکنی» و علی نصیریان بازیگر فیلم «هفت‌ بهار نارنج» ‌که انصراف آن‌ها تاثیری بر نمایش آثارشان در جشنواره نخواهد داشت‌.
با این‌حال مرور آثاری که طی ماه‌های اخیر در مرحله فیلمبرداری بودند یا پروانه ساخت گرفته‌اند و یا در انتظار پروانه ساخت به‌سرمی‌بردند، می‌تواند چند نام به ما بدهد که می‌توانستند در جشنواره فجر امسال حضور داشته باشند اما ندارند.

از جمله این آثار می‌توان به «ویلای ساحلی» ساخته کیانوش عیاری، «قیف» محسن امیریوسفی، «زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان با بازی لیلا حاتمی و نیکی کریمی، «لوتریا» ساخته علی عطشانی، «رکسانا» ساخته پرویز شهبازی، «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی، «کابل پلاک ۱۰» ساخته نوید محمودی، «پیرپسر» اثر اکتای براهنی و «رگ‌های آبی» ساخته جهانگیر کوثری اشاره کرد.

چند نکته برای تاکید!

جشنواره فجر چهل یک،‌ ماوای فیلم اولی‌هاست. البته نه با سرمایه‌گذار خصوصی و اتیکت مستقل بلکه تحت نظارت فارابی، اوج، حوزه هنری و دیگران!

قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین فیلمساز حاضر در فهرست سازندگان فیلم‌های حاضر در جشنواره فیلم فجر، کیومرث پوراحمد است. رسول صدرعاملی نیز قدیمی‌ترین سینماگر در فهرست تهیه‌کنندگان آثار اعلامی است.

رضا محقق با دو فیلم «آه سرد» و «چرا گریه نمی‌کنی»، پرکارترین تهیه‌کننده جشنواره است. جالب آنکه او برادر هادی محقق، فیلمسازی است که چند ماه پیش در جشنواره بوسان هنگام دریافت جایزه شعری برای نیکا شاکرمی خوانده بود!

حضور فیلمی از تورج اصلانی در جشنواره فجر امسال نیز حائز اهمیت است. بخصوص اگر بدانید که او فیلمبردار فیلم «فصل کرگدن» به کارگردانی بهمن قبادی و بازی بهروز وثوقی و مونیکا بلوچی بود!

همچنین رضا کیانیان، امیر جعفری، پژمان بازغی، سارا بهرامی، نسیم ادبی، رویا تیموریان، مهران احمدی و مسعود کرامتی هرکدام با بازی در دو فیلم و صابر ابر و پانته‌آ پناهی‌ها نیز با سه فیلم پرکارترین بازیگران حاضر در دوره چهلم و یکم جشنواره فیلم فجر هستند.