بررسی وضعیت اینترنت کشور در شب و روز گذشته؛ صیانت ادامه دارد

امروز، ۱۱ بهمن‌‌ماه است. بیش از ۴ ماه از نخستین اعتراضات خیابانی به مرگ مهسا امینی گذشته و اینترنت کشور همچنان دچار اختلال است. مسوولان دولت سیزدهم از جمله وزیر ارتباطات، هنوز زیر بار اختلال فرمایشی در شبکه اینترنت کشور نمی‌روند اما شواهد گویای همه چیز است. کافی است چرخی در صفحات مجازی و تایم‌لاین شبکه‌های اجتماعی بزنید تا تعداد زیادی از کاربرانی را که از وضعیت اینترنت گلایه می‌‌کنند ببینید.

به گزارش رصدخانه اینترنتی IODA، شبکه اینترنت در شبانه روز منتهی به شامگاه ۱۰بهمن‌ماه، در دو استان کردستان و آذربایجان شرقی با اختلال مواجه بوده است. استان کردستان، در بین استان‌های دیگر کشور، در ۴ ماه گذشته با بیشترین اختلال اینترنت مواجه بوده است. به گزارش IODA، اختلال شبکه اینترنت در این استان از حالی ساعت ۱۳:۴۰ روز یکشنبه آغاز شده و تا ساعت ۲۲ همان روز ادامه داشت. رصد آی‌پی‌های منحصر به فرد کاربران استان کردستان نشان می‌دهد که دسترسی به اینترنت در ساعات مختلف، با مشکلاتی روبه‌رو بوده است.

استان آذربایجان شرقی نیز، هرچند برای مدت کوتاه، وضعیت مشابهی داشته است. نقشه رصدخانه اینترنتی نشان می‌دهد که اختلال اینترنت در این استان از حدود ساعت ۰۳:۱۰ بامداد روز دوشنبه آغاز شده و به مدت حدود یک ساعت استمرار داشته است. حاضرین در مناطق زلزله‌زده خوی و روستاهای اطراف، دسترسی مناسب به اینترنت آزاد محرومند. گزارش خبرنگار فراز از خوی، از اختلال اینترنت و محدودیت دسترسی به فیلترشکن حکایت می‌کند.

استان‌های دیگر نیز در شبانه‌روز گذشته با اختلال‌های جزیی همراه بوده‌اند. کردستان، آذربایجان، کهکیلویه و بویراحمد، بوشهر و اصفهان به ترتیب بیشترین اختلال اینترنتی را داشته‌اند. اختلال‌های فرمایشی در شبکه اینترنت کشور در حالی زیست مجازی شهروندان کشور را مختل کرده که مسوولان دولت ابراهیم رئیسی زیر بار آن نمی‌روند. چند هفته پیش بود که «عیسی زارع‌پور»، در پاسخ به یکی از خبرنگاران، اختلال‌ها در اینترنت کشور را «جزئی» خواند و گفت که اختلال‌ها برطرف شده و مشکلی وجود ندارد.

البته به گزارش تعدادی از کاربران پیامرسان‌های داخلی، ارسال پیام، بارگزاری و بارگیری تصاویر در این پیام‌رسان‌ها با سرعت تمام انجام می‌شود؛ به این معنی که اختلال فرمایشی علاوه بر زیرساخت‌های شبکه اینترنت، در عملکرد وی‌پی‌ان‌ها و فیلترشکن‌ها نیز اعمال می‌شود. این در حالی است که انجام کارهای روزمره بسیاری از مشاغل، بدون دسترسی به فیلترشکن عملا غیرممکن است. البته مسوولان، این را نیز توجیه می‌کنند. ارایه اینترنت بدون فیلتر به نزدیکان دولت، از جمله خبرنگاران رسانه‌های وابسته یا حامی دولت، نمایندگان مجلس و دارندگان پست‌های دولتی در وزارتخانه‌ها انتقاد‌های بسیاری در پی داشته است. مسوولان از اعطای اینترنت بدون محدودیت به برنامه‌نویس‌ها و گیمرها در آینده نزدیک نیز خبر دادند اما همین نیز از حجم انتقادات نکاست. طبقاتی کردن اینترنت به عنوان رانتی که نزدیکان دولت از آن بهره‌مند شده و مردم عادی از آن محروم باشند، در هر صورت شایسته نیست.

در شبانه‌روز گذشته، تعدادی از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی نیز با اختلال‌هایی مواجه بوده‌اند. به گزارش سایت IODA، شرکت «همارا سیستم»‌ تبریز، در بین شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت با بیشترین اختلال مواجه بوده است. این شرکت در زمینه‌های پیاده‌سازی شبکه‌های مبتنی بر IT و ICT فعالیت کرده و خود را بزرگترین شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی شهر تبریز معرفی می‌کند.

ساعت‌های خاموشی فرمایشی اینترنت در سال ۲۰۲۲، با افزایش ۴۵درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱، به ۵۰هزار ۹۵ ساعت در جهان رسید. این قطعی‌ها بیش از ۲۳میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار خسارت مالی به بار آورد که در مقایسه با سال ۲۰۲۱، افزایش ۳۲۳درصدی داشته است. روسیه در صدر و ایران در رتبه دوم کشورهایی با قطعی دولتی اینترنت قرار دارند. اختلال فرمایشی اینترنت تنها در ایران، ۷۷۳میلیون دلار خسارت مالی ایجاد کرده است. همه این‌ها در حالی است که وضعیت اینترنت و شرایط دسترسی به فضای بین‌المللی مجازی هر روز در ایران سخت‌تر می‌شود و چشم‌اندازی از بهبود اوضاع وجود ندارد.

قطعی منطقه‌ای اینترنت در روزهای برگزاری کنکور سراسری فاجعه‌بار بود. عملیات بانکی مختل شده بود، امکان خرید از دستگاه‌های کارت‌خوان مختل شده بود و تاکسی‌های اینترنتی در دسترس نبودند. چند روز پیش نیز شبکه اینترنت همراه و خانگی کشور برای حدود ۱۳ دقیقه به کلی قطع شد. همه این‌ها، علاوه بر وضعیت روزانه اینترنت در کشور، کارشناسان را به این مساله باورمند کرده که طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی، شاید از آنچه فکر می‌کنیم به ما نزدیک‌تر باشد...