۴۹ درصد از بودجه بهزیستی تخصیص نشده است!

«سازمان برنامه  و بودجه حدود ۴۹ درصد از بودجه بهزیستی را هنوز پرداخت نکرده و اراده‌ای نیز برای پرداخت معوقات تا پایان سال جاری از خود نشان نمی‌دهد»؛ این خبری است که کمپین پیگیری حقوق افراد دارای معلولیت آن را منتشر کرده است. طبق داده‌های این کمپین تا سال آینده نیز تعهدی برای پرداخت بودجه‌های سال قبل وجود ندارد‌. بودجه‌ای که عدم پرداخت آن در وضعیت اقتصادی اسف‌بار کشور، مشکلات مضاعفی را برای جامعه هدف بهزیستی که شامل معلولان، سالمندان، زنان سرپرست خانوار، کودکان بی‌سرپرست و... هستند به وجود آورده است. این خبر وقتی نگران‌کننده‌تر می‌شود که بدانیم دولت سیزدهم در لایحه بودجه ۱۴۰۲، ردیف بودجه مستقل «قانون حمایت از حقوق معلولان» را حذف و مبلغی نامشخص به سرجمع بودجه بهزیستی افزوده تا با این اقدام مانع اعتراض و مطالبه‌گری معلولان شود. بودجه‌ بهزیستی که حال و در نیمه اسفند هنوز حدود نیمی از آن تخصیص نشده است.

بودجه‌ها تماما محقق نمی‌شوند

«بهروز مروتی»، مدیر کمپین معلولان ایران، درباره عدم تخصیص این مبلغ به «فراز» می‌گوید: «۴۹ درصد یعنی حدود ۳ هزار و پانصد میلیارد تومان از بودجه بهزیستی برای سال ۱۴۰۱ در آستانه سال ۱۴۰۲ تخصیص نشده است. هرچند تخصیص کامل بودجه در سال‌های اخیر هم سابقه داشته اما هیچگاه به این شدت نبوده است».

او ادامه می‌دهد: «برخلاف ماده ۶۷ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت این بودجه‌ها صد در صد محقق نمی‌شود. حتی ۵ درصد، عدم احقاق بودجه به اندازه چندبرابر کل بودجه یک ماده مثل تجهیزات توانبخشی است‌. حال تصور کنید درصد کلان عدم تخصیص چه بر سر جامعه هدف بهزیستی که معلولان نیز بخشی از آن هستند خواهد آورد».

معوقات و توقف فعالیت‌ها در حوزه معلولان

مروتی درباره تاثیری که عدم تخصیص این مقدار از بودجه بهزیستی بر کمک هزینه معیشتی و مستمری معلولان می‌گذارد ادامه می‌دهد: «در حال حاضر ۶۰۰ هزار معلولان واجد شرایط داریم که مطابق ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق معلولان باید به آن‌ها کمک هزینه معیشتی مطابق حداقل دستمزد سالانه پرداخت شود‌. اما نمی‌شود.

او در‌باره معوقات بهزیستی در حوزه معلولان می‌گوید: «این ارقام با اینکه بسیار ناچیز است و قابل محاسبه با خط فقر مطلق نیست اما مثلا همین کمک هزینه معیشتی دست‌کم پول نان معلولان را که فراهم می‌کند! در حال حاضر ۲۲۰ هزار نفر کلیه افرادی هستند که آن کمک هزینه معیشتی ماده ۲۷ به مبلغ ۲۰۰ هزار تومان را دریافت می‌کنند، اما شش ماه می‌شود که همین مبلغ ناچیز را دریافت نکرده‌اند.
در بخش لوازم بهداشتی، سه ماه است که ۳۰۰ هزارتومان کمک هزینه خرید این لوازم را دریافت نکرده‌اند. ۳۰۰ هزار تومان از ۸ میلیون تومانی که دست‌کم هزینه این اقلام است! در بخش نگهداری و مراقبت ۸ ماه اول سال مابه‌التفاوت ۵۰۰ هزارتومانی این مراقبت‌ها پرداخت نشده است. یعنی مقرر بود که ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای این بخش پرداخت شود اما ۸ ماه مانند سال گذشته ۱ میلیون تومان پرداخت شد و اصلا به وضعیت اقتصادی کشور که زندگی معلولان را به عنوان قشر آسیب‌پذیر جامعه بیشتر هم متأثر می‌کند، توجهی نشد.

او درباره توقف فعالیت‌های مربوط به معلولان به دلیل عدم تخصیص بودجه اضافه می‌کند: «ما در حوزه پیشگیری و اجتماعی نیز دقیقا همین مساله را داریم. در حوزه توانبخشی در حال حاضر تمام فعالیت‌ها متوقف شده چون بودجه ندارد. در بحث غربالگری شنوایی و بینایی برای نوزادان و کودکان نیز چون بودجه نرسیده کاملا غربالگری متوقع شده و این کل جامعه هدف بهزیستی را در حوزه معلولان دچار مشکل می‌کند».

موارد مغفول‌مانده از بودجه معلولان

بودجه معلولان نسبت به نیاز‌های این افراد و هزینه‌های جاری، بودجه کاملی نیست به همین دلیل در اولویت‌بندی بیشتر به معیشت و حق پرستاری و مراقبت معلولان توجه شد.

مروتی درباره بخش‌های مغفول‌ مانده از قانون حمایت معلولان می‌‌گوید: «مواد ۲، ۴ در رابطه با مناسب‌سازی، ماده ۵ در رابطه با پایانه‌های دسترس‌پذیر و ایجاد سامانه‌های حمل و نقل درون شهری و ایجاد خودروهای معلول‌بر، ماده ۶، بخش درمان در بیمه توانبخشی، ماده ۷ مربوط به حق پرستاری و نگهداری، ماده ۸ در رابطه با اختصاص اماکن شهرداری برای افراد دارای معلولیت در بودجه‌‌بندی سازمان‌ برنامه و بودجه لحاظ نشده است و آنچه برای معلولان اختصاص پیدا کرده فاصله زیادی با با نیاز روز معلولان دارد.

او درباره اولویت‌های بهزیستی ادامه می‌دهد: «اولویت بهزیستی در حال حاضر تقریبا پرداخت مستمری‌هاست وگرنه همین حالا ۱۳ روز از اسفند گذشته و هنوز حق پرستاری بهمن نیز پرداخت نشده است. بودجه‌ای که تصویب شده و مطابق قانون باید پرداخت شود چنین به نظر می‌رسد که تا پایان سال قرار نیست فکری برای آن شود و دستمان نیز به جایی بند نیست!»

در همین راستا کمپین پیگیری حقوق معلولان خبر داده که معلولان و مدیران مراکز نگهداری، توانبخشی و مثبت زندگی تمام مراحل اداری را طی و شاهد عدم پاسخگویی سازمان برنامه و بودجه به مکاتباتشان بوده‌اند و در شرایط برای رساندن صدایشان چاره‌ای جز تجمع اعتراضی نخواهند داشت. آخرین سنگری که جبر زندگی، این قشر آسیب‌پذیر جامعه را به سمت آن سوق داده است.