ایران پیشنهاد توقف تحریم در مقابل توقف غنی‌سازی۶۰ درصدی را رد کرده

چرا این موضوع اهمیت دارد: رویکرد جدید دولت بایدن نشان می‌دهد که ایالات‌متحده شدیداً نگران پیشرفت‌های اخیر در برنامه‌های هسته‌ای ایران است. ایالات‌متحده رویکرد دیپلماسی را برای بازگشت و نیل به توافق هسته‌ای رد نکرده است؛ اما این رویکرد نیز سال گذشته به دنبال کمک نظامی ایران به روسیه و سرکوب اعتراضات داخلی این کشور از دستور کار خارج شد.

•    مطابق با گزارش آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای در اواخر فوریه، ایران ۸۷.۵ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی جمع‌آوری کرده است. و کارشناسان معتقدند که اگر این اورانیوم تا درجه تسلیحاتی ۹۰ درصدی غنی‌سازی شود، زمینه برای ساخت لااقل یک بمب هسته‌ای فراهم خواهد بود.

•    اخیراً مقامات اسرائیلی به دولت بایدن و چندین کشور اروپایی اعلام کرده‌اند که ایران وارد قلمرو خطرناکی خواهد شد که در صورت غنی‌سازی اورانیوم بالای ۶۰ درصد، می‌تواند به حمله نظامی به اسرائیل نیز دست بزند.

در پشت‌صحنه این ماجرا دولت بایدن در ماه ژانویه در مورد این رویکرد تازه با اسرائیل و متحدان خویش یعنی فرانسه و آلمان و بریتانیا به بحث نشسته که متعاقباً در باب آن اطلاع‌رسانی خواهد شد.

•    به گفته چهار تن از مقامات اسرائیلی، دیپلمات‌های غربی و کارشناسان امریکایی، پیشنهاد مورد بحث شامل رفع تحریم‌ها آن هم در صورتی می‌شود که کشور ایران برخی فعالیت‌های هسته‌ای خویش را متوقف نماید... و نقطه تمرکز این فعالیت‌ها نیز عمدتاً توقف غنی‌سازی اورانیوم با درجه خلوص ۶۰ درصدی است.

•    یک مقام اسرائیلی و یکی از دیپلمات‌های غربی گفته‌اند که ایرانیان از مذاکرات ایالات‌متحده آگاه هستند؛ اما تا این لحظه این ایده را رد کرده‌اند. وزارت امور خارجه ایران نیز به درخواست اکسیوس برای اظهارنظر در مورد این موضوع پاسخی نداده است.

•    این رویکرد مشابه همانی‌ست که توسط جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ‌سفید و بیل برنز، رئیس سیا، و از اعضای ارشد دولت اوباما در سال ۲۰۱۳ اتخاذ شده بود؛ یعنی زمانی که ایران و قدرت‌های جهانی برنامه اقدام مشترک را را به امضا رساندند: توقف کوتاه‌مدت بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای ایران در قبال کاهش جزئی تحریم‌ها.

•    توافق موقت اولیه برای دوره‌ای شش‌ماهه تنظیم شده بود و تا جولای ۲۰۱۵ نیز چندین‌بار برای دست‌یابی به توافق کامل هسته‌ای تمدید شده بود.

آنها چه می‌گویند: سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ‌سفید گفت که پرزیدنت بایدن «کاملاً متعهد به تضمین آن است که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند و ما کماکان دیپلماسی را بهترین راه برای رسیدن به این هدف می‌دانیم.»

•    سخنگوی مزبور افزوده است که دولت با هماهنگی کامل با شرکا و متحدان خویش و از جمله اسرائیل، خود را برای تمام گزینه‌ها و موارد احتمالی آماده می‌سازد.

•    اما کاخ‌سفید اظهارنظری در مورد شایعات دست‌دوم نداشته است؛ مگر آنکه هشدار داده شود که تمامی شایعات ناصحیح هستند.

تصویر بزرگ‌تر: به گفته سه مقام اسرائیلی و دپیلمات‌های غربی، مقامات ایرانی تاکنون رویکرد تازه را رد کرده و گفته‌اند که این رویکرد پیش‌تر کارساز نبوده و آنها خواهان توافقی کمتر از آنچه که در ۲۰۱۵ واقع شد، نیستند.  

•    اندکی پس از روی کار آمدن دولت بایدن در ۲۰۲۱، ایالات‌متحده و ایران تلاش کردند با میانجی‌گری اتحادیه اروپا به توافقی موقت با ایران دست یابند. اما این توافق واقع نشد و تلاش کماکان برای رسیدن به توافقی مشابه ۲۰۱۵ بود.

•    در سپتامبر گذشته چیزی مشابه توافق ۲۰۱۵ در حال تحقق بود؛ تا آنکه ایران در آخرین لحظه و پس از رد درخواست کشورهای غربی برای تعطیل‌کردن تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در باب سایت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده، از آن خارج شد.