پیشنهاد چین برای میانجی‌گری در مذاکرات صلح اسرائیل و فلسطین

چین دامنه میانجیگری خود در خاورمیانه را گسترش می‌دهد، بعد از میانجیگری بین ایران و عربستان حالا پکن می‌خواهد طرحی جدید را بین اسرائیل و فلسطین به جریان بیاندازد. پیش رفتن این سیاست چین می‌تواند به معنای گرفتن نقش چند دهه اخیر آمریکا در منطقه خاورمیانه توسط قدرت دوم اقتصاد جهان باشد. 

به گزارش فراز میدل‌ایست-آی در مطلبی در همین رابطه نوشت: توافق آشتی میان ایران و عربستان‌سعودی که با حمایت پکن انجام گرفت، در مقام ضربه‌ای بود برای اسرائیل که سعی در منزوی‌کردن تهران داشت.

به گزارش رسانه دولتی چین، وزیر امور خارجه چین خطاب به همتایان اسرائیلی و فلسطینی خود اعلام کرده که پکن آماده کمک به تسهیل مذاکرات صلح است.

وزیر امور خارجه چین در تماسی جداگانه با هر دو مقام گفت که چین نگران افزایش تنش‌های اسرائیل و فلسطین بوده و از بازگشت به مذاکرات صلح حمایت می‌کند.

چین پیش از این هم پیشنهاد میانجی‌گری میان اسرائیل و فلسطین را داده بود... که جدیدترین طرح آن نیز در جریان جنگ ماه می ۲۰۲۱ میان اسرائیل و جنگجویان نوار تحت محاصره غزه رخ داد؛ در آن زمان این کشور پیشنهاد صلحی ۴ ماده‌ای را ارائه کرده بود.

اما پیشنهاد تازه چین در شرایطی ارائه می‌شود که پکن در بحبوحه نشانه‌هایی در حال اثبات این موضوع است که سعی در جدی‌تر کردن نقش سیاسی خویش در این منطقه دارد. ماه گذشته نیز این کشور میان رقیب اصلی عربستان‌سعودی (ایران) و ایران موجبات تسهیل توافقی را برای بازگرداندن روابط دیپلماتیک فراهم ساخته بود.

مطابق بیانیه وزارت خارجه چین، کین خطاب به الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل گفت که توافق میان ایران و عربستان «نمونه خوبی» برای غلبه بر اختلافات از طریق گفتگو است.

در این بیانیه افزوده شده بود که «چین هیچ منافع خودخواهانه‌ای در بحث فلسطین ندارد. و ما تنها امیدوار هستیم که دو طرف بتوانند همزیستی مسالمت‌آمیز داشته و از صلح و ثبات منطقه‌ای دفاع کنند.»

در بازخوانی این تماس، هیچ اشاره‌ای به پیشنهاد چین برای میانجی‌گیری در مذاکرات با فلسطینیان نشده است؛ اما گفته شده که کین و کوهن درباره «اهمیت سکوت در کوه معبد، به ویژه در روزهای پایانی ماه رمضان» گفتگو کرده‌اند.

هفته گذشته نیز دفتر نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو اعلام کرد که همه بازدیدکنندگان اعم از غیرمسلمان و یهودی تا پایان ماه مبارک رمضان حق ورود به مسجدالاقصی را ندارند.

حملات خشونت‌آمیز اسرائیل به نمازگزاران در مسجدالاقصی در اوایل این ماه باعث یک‌سری حملات راکتی تلافی‌جویانه از لبنان و غزه، و بمباران‌های بعدی توسط اسرائیل شد.

در این میان کوهن به نگرانی اسرائیل در مورد تهدید برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرده و از چین مدد خواسته است که تهران را از دست‌یابی به سلاح هسته‌ای بازدارد. توافق آشتی میان ایران و عربستان‌سعودی به عنوان ضربه‌ای به برنامه‌های اسرائیل برای منزوی‌کردن تهران و ایجاد روابط نزدیک‌تر با کشورهای عربی تلقی شده است.

ریاض نیز به تمایل خود به تعامل‌داشتن با اسرائیل اشاره کرده و اما در عوض از ایالات‌متحده خواستار ضمانت‌های امنیتی و کمک به برنامه‌های هسته‌ای خود شده است.

اما گرم‌شدن روابط با ایران، مهره‌های شطرنج منطقه را دست‌کاری کرده است و حالا ریاض به دنبال دست‌یابی به توافقات صلح با شورشیان حوثیِ هم‌سو را ایران و احیای مجدد روابط خویش با حماس (گروهی که غزه را اداره می‌کنند) شده است... ایالات‌متحده و اسرائیل به این گروهک‌ها برچسب تروریستی داده بوده‌اند.

تحلیل‌گران روابط چین را با ایران و عربستان‌سعودی به عنوان یک دارای برای توانایی این کشور به میانجی‌گری تلقی کرده‌اند. کما اینکه چین بزرگ‌ترین خریدار نفت‌خام این دو کشور نیز هست. چین در سال ۲۰۲۱، از این کشور خلیج‌فارسی ۴۳.۹ میلیارد دلار نفت وارد کرده است. ضمن آنکه متعهد شده است که در ۲۵ سال آینده، ۴۰۰ میلیارد دلار نیز در ایران سرمایه‌گذاری کند.

چین، سومین شریک تجاری بزرگ اسرائیل، پس از اتحادیه اروپا و ایالات‌متحده است. ارزش تجارت میان این دو در سال ۲۰۲۱ به ۱۸.۱۶ میلیارد دلار رسید. بنا بر گزارشات، حالا آنها در حال نیل به یک توافق تجارت آزاد هستند؛ تحولی که به گزارش میدل‌ایست‌آی عصبانیت واشنگتن را برانگیخته است.