سریال «پوریای ولی» قربانی تبعیض در بودجه‌ریزی شد

رئیس صدا و سیما درحالی که سازمان تحت مدیریت‌اش با بیش از ۷ هزار میلیارد تومان، بیشترین بودجه‌ها و هزینه‌‌ها را صرف خود می‌کند اخیرا از تعلیق فیلمنامه «پوریای ولی» که مسعود جعفری‌جوزانی آن را نگاشته است، به دلیل کمبود بودجه برای تولید آثار فاخر، خبر داده است. ظاهرا در قانون بودجه فقط برای دو سریال «موسی» و «سلمان فارسی» بودجه در نظر گرفته شده است. مساله‌ای که نمایانگر بودجه‌ریزی گزینشی و صرف صدا و سیما برای آثاری با درون‌مایه مذهبی است‌. 

وقتی آثار ملی از بودجه جا ماندند

این اولین بار نیست که جلوی ساخت آثار ملی_تاریخی گرفته می‌شود. «کورش کبیر»، یکی از فیلمنامه‌های جعفری‌جوزانی بود که زمزمه‌های ساخت آن از سال ۹۲ شروع اما از سال ۹۶ تاکنون آرشیو شده است.
«پوریای ولی» نیز دیگر پروژه جعفری‌جوزانی بود که از سال ۱۳۷۳ کلید خورد. پروژه‌ای که یک‌بار تا سال ۸۷ خوابید و در رفت و آمد مدیران، کمبود بودجه و اولویت‌های دیگر سازمان، تا امروز بر زمین مانده است.
«مختارنامه» داوود میرباقری که آغاز پخش آن از سال ۸۹ بود، آخرین محصول درجه الفی است که برای تلویزیون ساخته شد و هنوز هم وقتی کف‌گیر کنداکتور به ته دیگ می‌خورد، سراغ آن می‌رود!

زمستان سال گذشته، طی جلسه‌ای که با حضور وزیر فرهنگ در کمیسیون فرهنگی مجلس برگزار شد، رایزنی‌‌هایی نسبت به اختصاص بودجه‌های قابل توجه برای برخی تولیدات الف ویژه یا فاخر (بدون سقف برآوردی مشخص) برای تلویزیون صورت گرفت. لازم به تاکید است که عنوان «فاخر»، معمولا به سریال‌هایی گفته می‌شود که سرمایه ساختشان، بسیار دست‌ودل‌بازتر از تعریف‌های معمول ساخت سریال در تلویزیون است!

دو هزار میلیارد از بودجه سهم دو سریال!

نائب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در همان روز‌ها و در گفت‌وگو با تسنیم مدعی شد که به طور خاص، دو سریال «سلمان فارسی» و «موسی کلیم الله» دو هزار میلیارد بودجه می‌خواهند. دو پروژه که از زمان آغازشان سال‌ها می‌گذرد، هر سال بودجه آثار فاخر صرف آن‌ها می‌شود، به خاطر تولید آن‌ها فیلمنامه‌های دیگر به بهانه کمبود بودجه در محاق می‌مانند و هنوز هم ناتمام مانده‌اند! برای نمونه همین
پروژه «موسی کلیم الله» بیش از هشت سال است که آغاز به کار کرده و هنوز به پایان نرسیده چون بودجه ندارد. در سال ۹۳، فرج‌الله سلحشور که اولین کارگردان آن بود، برای مشارکت مردم در ساخت این سریال شماره کارت داد! سلحشور آن‌ روزها،  به بودجه ۱۰۰ میلیاردی ( ۱۰۰ میلیارد در سال ۹۳) فیلم «محمد‌ رسول الله» ساخته مجید مجیدی و بودجه ۶۰ میلیاردی برای ساخت فیلم «رستاخیز» ساخته احمدرضا دوریش، اشاره و اعلام کرد، با توجه به اینکه سریال «موسی کلیم الله»، ۷۲ قسمتی است، این پروژه ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلیارد تومان بودجه نیاز دارد. برآورد هزینه بعدی برای این فیلم در سال ۹۷ بود‌. وقتی کارگردان تازه سریال، از نیاز به بودجه ۲۵۰ میلیارد تومانی برای پایان پروژه پرده برداشت!

سال گذشته نیز، سایت منیبان، در خبری مدعی شد که طبق شنیده‌های خبرنگارش، در جلسه روز ۲۶ بهمن سال ۱۴۰۰، مبلغ ۷۰۰ میلیارد برای ساخت سریال «موسی کلیم الله» در نظر گرفته شده است. رقمی که البته تایید یا تکذیب نشد‌. ظاهرا حالا نیز، ابراهیم حاتمی‌کیا، کارگردان جدید سریال، تا محقق شدن بودجه ۱۰۰۰ میلیاردی که معادل یک پنجم از کل بودجه صدا و سیماست، با همان دست‌فرمان کمبود بودجه، «موسی کلیم الله» را در تعلیق نگاه خواهد داشت. از سال ۹۳ که پروژه «سلمان فارسی» به کارگردانی داوود میرباقری استارت خورد و تهیه کننده بودجه مورد نیاز آن را ۶۰ میلیارد تومان برآورد کرد تا سال ۹۹ که آخرین اخبار از این سریال رسانه‌ای شد، تنها ۳۳ درصد از آن ساخته شد‌ه بود. پروسه‌ای که طبق ادعای سازندگان، کمبود بودجه آن را طولانی کرد و بودجه ۱۰۰۰ میلیاردی که تلویحا وعده آن داده شد، شاید بتواند پرونده آن را بالاخره بعد از ۹ سال ببندد.
 

جالب آنکه همه بودجه سیمافیلم حدود ۶۰۰ میلیارد تومان و بودجه سریال‌سازی آن نیز حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان برای ساخت ۴۰ سریال در سال است. این یعنی سیمافیلم باید بودجه ده سال سریال‌سازی‌اش را صرف کند تا دو سریال «سلمان فارسی» و «موسی کلیم الله» بالاخره بعد از حدود یک دهه به پایان برسند! بماند در شرایطی که مردم در نیازهای اولیه زندگی مانده‌اند و تلویزیون نیز طی سال‌ها نه کنار اکثر مردم که مقابل آن‌ها حضور داشته و به گواه شخص پیمان جبلی به عنوان رییس سازمان صدا و سیما، از مرجعیت نیز افتاده، ساخت سریال‌های هزار میلیاردی، چه توجیه اخلاقی و اقتصادی و چه ارزش افزوده فرهنگی و معنوی دارد و چگونه می‌خواند باعث آشتی ملی با رسانه ملی شود؟