به! مذاکرات محرمانه چه خوب شده

به گزارش فراز، در روزهای اخیر به کرات درباره مذاکرات ایران و آمریکا اخباری در رسانه‌ها منتشر شده. روز ۱۹ خرداد یک مقام ایرانی به رویترز خبر داد که رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد، در هفته‌های گذشته حداقل سه بار ملاقات کرده‌اند. این گزارش البته اشاره‌ای به جزئیات این مذاکرات نکرده است.

پیش از آن هم میدل ایست آی از مذاکره مستقیم رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران با امیرسعید ایراونی، سفیر ایران در سازمان ملل، در نیویورک خبر داده بود.

همزمان اکسیوس نیز از گفتگوهای غیرمستقیم و محرمانه میان ایران و آمریکا در عمان خبر داده. علی باقری کن، مذاکره کننده ارشد هسته‌ای ایران و مک گورک مشاور ارشد بایدن در حوزه خاورمیانه در این مذاکرات حاضر بوده‌اند اما مقامات دو طرف با یکدیگر ملاقات نکرده‌اند.

امروز نیز مجتبی توانگر، نماینده مجلس مذاکرات محرمانه ایران و امریکا در نیویورک را تایید کرد. او نوشت: «با وجود انجام مذاکراتی در نیویورک توافق قربب‌الوقوعی به دلیل کارشکنی امریکا وجود ندارد. آمریکا در تلاش برای امتیازگیری هسته‌ای از ایران در ازای آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده است که این امر خلاف قانون و مغایر منافع ایران است.»

این نماینده مجلس در ادامه نوشته است: «دولت آمریکا همچنین درصدد کشاندن ایران به مذاکرات مستقیم رسمی است.»

وقتی محرمانگی مذاکرات دیگر بد نیست

یکی از بهانه‌های اصلی مخالفان برجام و حامیان دولت ابراهیم رئیسی برای حمله به مذاکرات هسته‌ای در دولت قبل، انتقاد از عدم بیان عمومی جزئیات کامل مذاکرات بود. هر چند ظریف و تیم مذاکره کننده پیشین ایران بارها بر این نکته تاکید می‌کردند که به دلایل فنی نمی‌توان بخش‌های محرمانه مذاکرات را بازگو کرد اما مخالفان دولت با تکرار یک جمله به تیم مذاکره کننده می‌تاختند؛ «مگر مردم نامحرم هستند»؟

به طور مثال در همان روزهای اول مذاکرات هسته‌ای در شهرویر و مهر سال ۱۳۹۲، ممحمد جواد ظریف محرمانه بودن جزئیات را یکی از شروط توفیق مذاکرات اعلام کرد. او تاکید داشت که وقتی جزئیات مذاکره به صورت عمومی مطرح شوند، نه فقط مردم خودمان که همه دنیا و از جمله مخالفان بین‌المللی توافق آن را می‌شوند و برای بر هم زدن بازی امکان بیشتری خواهند داشت.

در همان روزها بود که روزنامه کیهان در ۲۵ مهرماه ۱۳۹۲ نوشت: در حالی که معمولا صهیونیست‌ها و لابی ایپک و کنگره آمریکا و محافل مشابه در جریان جزئیات مذاکرات قرار می‌گیرند، از نگاه طرف ایرانی محرمانه تلقی کردن مذاکره چه مفهومی می‌تواند داشته باشد و نامحرم ماجرا جز افکار عمومی ایران و نمایندگان مجلس و رسانه‌های ایرانی چه کسانی دیگر می‌توانند باشند؟!

بعد از این موضع گیری کیهان، فشار برای اعلام جزئیات کامل مذاکرات برای ماه‌ها از طرف مخالفان برجام ادامه داشت. حتی بعد از برگزاری بیش از ۲۵ جلسه مشترک بین تیم مذاکره کننده هسته‌ای و نمایندگان مجلس از سال ۱۳۹۲ تا۱۳۹۴ و انتشار جزئیات این جلسات در رسانه‌ها.

با یک جستجوی ساده می‌توان ده‌ها نمونه انتقاد از طرف نمایندگان به دولت در همین بازه زمانی را پیدا کرد که معترض محرمانگی مذاکرات بودند.

مخالفان برجام حتی تا دوران دولت سیزدهم هم بر لزوم کنار گذاشتن محرمانگی مذاکرات تاکید داشتند. مثلا روزنامه کیهان در روز ۴ آبان ۱۴۰۰ خطاب به دولت نوشت: «به‌نظر می‌رسد تغییر راهبرد محرمانگی مطلق مذاکرات، باید به‌طور جدی در دستور کار دولت سیزدهم و به‌ویژه وزارت امور خارجه قرار گیرد.»

سوال ساده حالا این است؛ در شرایطی که در دولت سیزدهم نه محتوای مذاکرات بلکه اصل سه دور مذاکره مستقیم در نیویورک میان نمایندگان ایران و آمریکا برگزار شده، آیا منتقدان محرمانگی مذاکرات هسته‌ای و کسانی که معتقد بودند «مردم نامحرم نیستند» در این باره نظری ندارند؟