شاید این آخرین شانس احیاء برجام باشد

علی بیگدلی تحلیلگر بین المللی در گفتگو با فراز درباره صحبت‌های اخیر رهبری مبنی براینکه با توافق مخالف نیستیم اما زیرساخت‌های موجود هسته‌ای نباید دست بخورد. گفت: آن چه رهبری بیان کردند از دو دیدگاه قابل بررسی است. اول، توجه به مسائل داخلی است. با توجه به فشارهای اقتصادی که بر دولت وارد می‌شود، قدری می‌تواند فضا را آرام‌تر و قیمت‌ها را کاهش دهد. همانطور که دیدیم پس از این سخنان، قیمت ارز و طلا و غیره کاهش داشت که البته این امر موقتی است.

او در ادامه تصریح کرد: بعد دیگر، موضوع خارجی است که ایشان بیان کردند با مذاکره موافق هستیم ولی زیرساخت‌ها نباید دست بخورد. اصل مذاکره بر تغییر زیرساخت‌هاست. آن چه ایران بر اساس قرارداد ۲۰۱۵ زیر ۵ درصد باید غنی سازی می‌کرد و الان غنی‌سازی بالای ۸۰ درصد دارد. بنابراین، باید بر اساس گزارشی که آقای گروسی به شورای حکام داده تولید اورانیوم ۶۰ درصدی ایران ۲۰ برابر افزایش یافته است.

بیگدلی ادامه داد: بنابراین، این مشکلات باعث خواهد شد که اجازه دهند کارشناسان آژانس به همه سایت‌های ایران - مخصوصاً نطنز و فوردو- آزادانه دسترسی پیدا کند و دوربین‌های آژانس را در این مکان ها نصب کنند. مسئله مهم‌تر این است که دسترسی به فیلم‌های این دوربین‌ها نیز باید ایجاد شود.‌ باید منتظر باشیم که با آمدن کارشناسان آقای گروسی چه گزارشی ارائه می‌دهند.

او افزود: متاسفانه گزارش گذشته آژانس خیلی رضایت‌بخش نبود. اگر زیرساخت‌ها تغییر نکند مذاکرات و توافقی صورت نخواهد گرفت. در این حالت غنی سازی باید از ۶۰ درصد کاهش یابد و دستگاه ها، در یک انباری مهر و موم شود. همچنین سانتریفیوژ نسل جدید باید متوقف شوند و از مدار خارج شود.

این کارشناس درباره توافق موقت گفت: سخنگوی وازرت خارجه ایران عنوان می‌کند هیچ توافق موقتی را امضا نخواهیم کرد. از سوی دیگر امکان امضای یک قرارداد جامع در شرایط فعلی بین ایران و آمریکا وجود ندارد چرا که «بایدن» توان و قدرت امضای قرارداد جامع با ایران را ندارد. به دلیل اینکه اختلافات شدیدی بین بایدن و کنگره وجود دارد و کنگره از ابتدا با انعقاد قرارداد با ایران مخالف بود به همین دلیل در زمان ترامپ به او اجازه داد از قرارداد خارج شود.

او گفت: بنابراین، بایدن نمی‌تواند این کار را انجام دهد و این چند ماهی که باقیمانده باید قرارداد موقتی بین ایران و امریکا بسته شود که اجازه دهد فروش نفت ایران آزاد شود و زندانی‌های آمریکایی را از ایران بیرون ببرند و ایران به قرارداد جامع برسد که مورد نظر امریکا باشد. باید مسئله موشکی و هم حضور ایران در کشورهای منطقه مخصوصاً در عراق و سوریه که از اهمیت بالایی برخوردار است، باید تعیین تکلیف شود.

بیگدلی ادامه داد: برخی از مقامات حتی نمایندگی مجلس و کارشناسان وزارت خارجه گفته‌اند امریکا باید به ما تضمین بدهد. در روابط بین‌الملل چیزی به نام تضمین نداریم. وقتی دو کشور با هم مذاکره و قرارداد امضا می‌کنند تا ببینند چقدر به منافع ملی آنها نزدیک است قرارداد را امضا می‌کنند. ولی اگر یک روزی مطابق منافع ملی آنها نباشد از قرارداد خارج می‌شوند. چیزی به نام تضمین نداریم و امریکا چه تضمینی بدهد؟ بایدن هم توان و جرات این را ندارد که این قرارداد موقت را جامع بین ایران و امریکا را به کنگره ببرد و تبدیل به قانون کند.

این تحلیلگر بین المللی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر چاره‌ای جز توافق موقت نداریم که شاید این اخرین شانس برای ایران بشمار آید. در یک سال و چند ماهی که باقی‌مانده باید قرارداد موقتی با امریکا امضا کنیم تا اجازه دهند ما نفت خود را آزادانه‌تر و با حجم بیشتر به فروش برسانیم که وضعیت اقتصادی از این حالت بن‌بست رها شود و دولتی که مورد تائید رهبری است از این تنگنا رها شود و غنی‌سازی ۸۰ درصد را قطع کنیم و ۶۰ درصد به بالا را در یک انباری مهر و موم کنیم که زیر نظر آژانس باشد. مجموعه مشکلاتی که امریکا با ایران دارد قرارست در قرارداد جامع مطرح کنند که یکی از این موضوعات مسئله موشکی است. عدم دخالت در کشورهای منطقه‌ و آزادی زندانیان خارجی است. بنابراین، اختلافاتی که بین ایران و غرب به طور کلی وجود دارد باید در قرارداد جامع مطرح شود.