بدرقه فریماه فرجامی به خانه ابدی

تعدادی از دوستداران زنده‌یاد فریماه فرجامی صبح سه‌شنبه ۱۳ تیرماه در مقابل خانه هنرمندان گردهم آمدند تا با بازیگری که سال‌ها از عرصه هنری به شکل جدی دور شده بود اما نقش و جایگاهش در سینما فراموش‌شدنی نیست، وداع کنند.

این مراسم پس از پخش چند قطعه موسیقی با صدای محمدرضا و همایون شجریان و با اجرای احترام برومند آغاز شد.

برومند با اشاره به این‌که امروز همه صاحب عزا هستیم گفت: ما او را خیلی زودتر از آن‌چه تصور می‌کردیم در اوج زیبایی و پختگی و مهربانی و صمیمیت از دست دادیم. به این ویژگی‌ها استعدادش در بازیگری را هم باید اضافه کنیم تا بشود فریماه فرجامی که خیری از زندگی ندید ولی لب‌ به گله نگشود.

مرضیه برومند مدیرعامل خانه سینما به عنوان نخستین سخنران این مراسم با اشاره به این‌که تمایلی به صحبت نداشته گفت: به من گفتند چون مدیرعامل خانه سینما هستم باید صحبت کنم ولی اتفاقا می‌پرسم که چه مدیرعامل و خانه سینمایی که مدام عزا برگزار می‌کند؟ پس جشن کو؟

او افزود: از دیشب وقتی به فریماه فکر می‌کردم نام پریچهر هم همزمان به یادم می‌آمد که دخترعمه من بود و بسیار زیبا بود و به طرز مشکوکی از دنیا رفت تا جایی که خواهرانش همیشه او را آبجی ناکام صدا می‌زدند. این شباهت با سرنوشت فریماه فرجامی برای من عجیب است چون فریماه آبجی و ستاره ناکام ما بود که قربانی مناسبات سینمای دهه ۶۰ شد؛ زمانی که هنوز جریانات سینمای قبل از انقلاب بر آن غالب بود. او بیشتر قربانی زیبایی و هنرش شد.

برومند گفت: فریماه فرجامی مدارج ستاره شدن را به سرعت طی کرد ولی ما خیلی زود از حضور او در صحنه‌های تئاتر و پرده‌های سینما محروم شدیم. سرگذشت او باعث شد نسل بعدی دقت بیشتری کند. آن‌ها همیشه کنار مردم بودند. روسری سر کردند و نقش کارگر کارخانه رب را بازی کردند. مقنعه سر کردند و نقش همسر و کارمند را بازی کردند. چادر سر کردند و نقش مادر و همسر شهید را بازی کردند. این‌ها در قلب مردم ستاره هستند. هنرمند امروز کنار مردم است و مناسباتش را با حکومت، مردم تعیین می‌کند. ‌من این را از روی درد و خیرخواهی می‌گویم که نمی‌توان مانع فعالیت آن‌ها شد چون هنرمندان نقش خود را به جا گذاشته‌اند. ما سیاسی نیستیم ولی همواره با مردم هستیم.

احترام برومند در این بخش بیان کرد که قرار بود رخشان بنی‌اعتماد در این مراسم حضور داشته باشد و صحبت کند ولی برخی همکاران به دلایلی در محافل عمومی حضور پیدا نمی‌کنند.

در ادامه مسعود فروتن خاطراتی را از همکاری با این هنرمند تعریف کرد و بعد ایرج راد رییس هیات‌مدیره خانه تئاتر گفت: فریماه فرجامی دختر تئاتر بود. در اداره هنرهای دراماتیک و دانشگاه درس تئاتر خواند و با بزرگان این هنر کار کرد. تئاتر کار سختی است و جسم سالم و تمرین‌های بدنی نیاز دارد. البته بیشتر وقت‌ها درباره فعالیت‌های سینمایی فرجامی صحبت می‌شود ولی او در تئاتر نقش‌های ماندگاری داشت.

او افزود: فریماه فرجامی سادگی‌ای داشت که باعث شد او را دوره کنند تا کار به جایی برسد که نباید می‌رسید.‌ او توانایی داشت که کارهای زیادی در این عرصه داشته‌ باشد ولی حتی کسانی که از مصائب او آگاه بودند دست او را نگرفتند. این سرمایه‌ای بود که ما از دست دادیم در حالی که می‌توانست باعث افتخار بیشتری باشد. امیدوارم تراژدی فریماه فرجامی برای هنرمندان تکرار نشود.

در بخشی دیگر ابوالفضل پورعرب در سخنانی گفت: در مورد خانم فرجامی باید بگویم که آفاق بود و آفاق رفت‌. غمگین بود و غمگینانه رفت. در سال‌هایی که کار می‌کردیم دوستی‌ای بین ما شکل گرفت و هر از گاهی سراغ می‌گرفتم ولی نمی‌دانم چه شد که این تنهایی اتفاق افتاد.

این بازیگر افزود: اولین‌بار است که می‌بینم مردم برای عکس گرفتن نیامده‌اند بلکه آمده‌اند تا ببینند این هنرمند را تا کجا باید همراهی کنند.‌ مردم همیشه همراه بودند و در این سال‌ها ما پیر شدیم و مو سفید کردیم. ان‌شاءالله در شادی‌ها برای مردم جبران کنیم.‌

پورعرب در پایان گفت: نگذاشتند ما در بیمارستان ایشان را ملاقات کنیم چون آدرسی ندادند ولی امیدوارم دیگر از این غم‌ها نباشد.

در ادامه قطب‌الدین صادقی گفت: مرگ حق است ولی ابلهانه است اگر به استقبالش برویم. دوستان جرات نکردند بگویند ولی من می‌گویم و اسم آن را هم خودتخریبی می‌گذارم.

این هنرمند تئاتر افزود: سیاستمداران، ورزشکاران و هنرمندان سه دسته‌ای هستند که در جامعه دیده می‌شوند و اگر کسی در این مسیر خودتخریبی کند به باور فرهنگی جامعه آسیب می‌زند. فریماه فرجامی فقط در همین بخش کم آورد که توسط دوستان ناجوانمرد اتفاق افتاد. من همه چیز را می‌دانم ولی لازم نیست این‌جا نام کسی را ببرم.

صادقی گفت: کانت کتابی به نام "خرد محض" دارد و می‌گوید اخلاق یک چیز لایتغیر است و تغییر نمی‌کند؛ ارتباطی هم به سواد، نژاد و فرهنگ ندارد. او معتقد است هرجا نفسانیات چیره شد اخلاق از بین می‌رود و هر جا منافع جمع باشد اخلاق هم هست. باید برای حفظ باورهای جمع بکوشیم. نگاه کنید بازیگران چلغوز آمریکایی که چه بدن‌های ورزیده‌ای دارند ولی همکاران ما در این‌جا تا به جایی می‌رسند فن و بیان و تمرین را هم رها می‌کنند.

او در ادامه بیان کرد: یکی از بدترین تربیت‌های ما همین حفظ نکردن سلامت جسمی است و سرنوشت‌ فریماه فرجامی باید الگویی باشد برای همه کسانی که می‌خواهند در این وادی قدم بردارند.

در ادامه صبحت‌های او احترام برومند یادآور شد: هنرمندان به دلیل روحیه حساسی که دارند برخلاف سیاستمداران اول خود را می‌شکنند نه این‌که به دیگران آسیبی بزنند. ضمن این‌که ما برخلاف سال‌های دهه ۶۰ خیلی پشت هم هستیم و از یکدیگر حمایت می‌کنیم.‌

افسانه چهره‌آزاد، بازیگر نیز از رسیدگی مالی و معنوی خانواده فرجامی به او صحبت و تاکید کرد: برخلاف برخی صحبت‌های مطرح‌شده فریماه فرجامی تنها نبود ولی خانواده تمایلی نداشتند او خیلی در محافل باشد و ما باید به این موضوع احترام می‌گذاشتیم.

در این بخش از مراسم پیکر فریماه فرجامی به محوطه خانه هنرمندان ایران آورده شد تا خانواده و همکارانش با او وداع کنند.

سپس فرهاد فرجامی از حاضران در مراسم و خانه‌های سینما و تئاتر برای برپایی مراسم قدردانی کرد.

همچنین پس از نماز میت، اعلام شد که جمعه ۱۶ تیرماه از ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ در مسجد الرضا مراسم ترحیم این بازیگر برگزار می‌شود.

علی دهکردی عضو هیأت مدیره خانه سینما، محمد شیری، مهوش وقاری، اصغر همت، محمود پاک‌نیت، پژمان بازغی رییس انجمن بازیگران خانه سینما و کوروش سلیمانی از جمله دیگر حاضران در این مراسم بودند.

فریماه فرجامی حدود دو ماه قبل دچار سکته مغزی شد و پس از بهبود نسبی درمان را تحت نظر پزشک در منزل ادامه داد اما دو هفته قبل دوباره براثر سکته راهی بیمارستان شد و حدود چند روز را در کما به سر برد تا این‌که شامگاه جمعه ۹ تیرماه خبر درگذشت این بازیگر در سن ۷۱ سالگی به طور رسمی اعلام شد.

«خط قرمز» و «سرب» مسعود کیمیایی، «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی، «مادر» علی حاتمی،  «پرده آخر» واروژ کریم‌مسیحی و «نرگس» رخشان بنی‌اعتماد از جمله فیلم‌های این بازیگر بودند.