چه کسانی از حمله ۷ اکتبر سود میلیون دلاری به جیب زدند؟

حماس، پیش از آغاز حمله‌اش در ۷ اکتبر، به شدت به مراتب امنیتی و محرمانگی اطلاعات پایبند بود. آنقدر که حتی از دید جاسوسان اسرائیلی هم پنهان بود و به نظر می‌رسد که حتی رهبران سیاسی حماس نیز از آن متعجب شدند. با این وجود، به نظرتان ممکن است کسی آنقدر از حمله حماس باخبر بوده که بتواند سودی از آن به جیب بزند؟! مقاله‌ای به قلم «رابرت جکسون جونیور»، کمیسر سابق کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا و «جاشوا میتس» از دانشگاه کلمبیا، شائبه‌هایی را در این مورد مطرح کرده است.

یکی از مهم‌ترین یافته‌های نویسندگان این مقاله، افزایش چشم‌گیر در شورت کردن سهام صندوق اسراییلی Ishares Msci Israel ETF در بورس نیویورک است. سهام این صندوق با نماد eis فهرست شده است. «شورت کردن» سهام در بورس، به این معنی است که خریدار، با پیش‌بینی افت ارزش سهام مورد نظر در آینده، سهام را قرض می‌کند، آن‌ها را به قیمت فعلی فروخته و در آینده با قیمت پایین‌تر به شرکت صاحب سهام پس می‌دهد.

گزارش‌ها نشان می‌دهند که در ماه سپتامبر به طور متوسط، روزانه هزار و ۵۸۱ سهم eis فروخته شده که ۱۷ درصد از کل حجم معاملات روزانه را شامل می‌شد. در ۲ اکتبر، درست پنج روز پیش از آغاز حملات حماس، ۲۲۷هزار و ۸۲۰ سهم از این صندوق، شورت شده که ۹۹ درصد از حجم کل بوده است. کل حجم شورت شده، تنها با دو معامله صورت گرفته و از این جهت، نمی‌تواند نشان‌دهنده واکنش احساسی بازار به یک رخداد یا پدیده باشد. سپس، در اولین روز معاملاتی پس از آغاز جنگ، تعداد معاملات استاندارد با فروش ۲۴۸هزار و ۹ سهم، تقریبا با تعداد سهام شورت شده برابر بود. اگر این معاملات توسط همان سرمایه‌گذار انجام شده باشد، معادل یک میلیون دلار، سود کرده است.

نویسندگان این مقاله، سایر دوره‌های ناآرامی در اسرائیل را نیز مورد بررسی قرار دادند. برای مثال، یکی از این دوره ها مربوط به ناآرامی‌هایی است که با تلاش دولت اسراییلی برای اصلاحات قضایی در اوایل سال جاری ایجاد شد اما و رفتار مشابهی در بورس به چشم نمی‌خورد. تنها اتفاق مشابه در ماه آوریل، دو روز پیش از عید فصح رخ داده است. روزی که به گفته یک شبکه تلویزیونی اسرائیلی، تاریخ اولیه طراحی‌شده برای آغاز جنگ بود.

منتقدان این مقاله معتقدند که این پدیده می‌تواند به دلیل بسته‌شدن موقیعت‌های معاملاتی سرمایه‌گذاران در روز اول فصل و یا واکنش طبیعی بازار به خریداری سهام این صندوق توسط یک خریدار باشد. این در حالی است که از سال ۲۰۰۹، هیچ افزایشی در ابتدای هیچ فصل دیگری رخ نداده است. نویسندگان مقاله نیز می‌گویند که اگر خریدهای بزرگی از سهام eis برای جبران سهام شورت‌شده انجام شده باشد، این تراکنش‌ها باید در داده‌های آن‌ها ظاهر شود.

انتقاد دیگر به این تحلیل، این است که اگرچه شورت کردن سهام به حجم زیاد، در تئوری باید قیمت‌ها را کاهش دهد اما ارزش eis پس معامله ۵ اکتبر، در عمل افزایش یافت. در پاسخ، نویسندگان خاطرنشان می‌کنند که ارزش صندوق، به قیمت سهام موجود در آن وابسته است. در حالی که سهام شورت eis، در مقایسه با ارزش شرکت‌هایی که صندوق دنبال می‌کند بسیار کوچک بود.

این مطالعه موجب تحقیقی از سوی مقامات شرکت اوراق بهادار اسرائیل شده است. تعیین انگیزه برای فعالیت تجاری همیشه سخت است. نویسندگان نمی‌توانند توضیحات ملایم را رد کنند. با این حال، استدلال می‌کنند که قابل قبول‌ترین روایت این است که هر کسی که این معاملات را انجام می‌دهد از اسرار حماس مطلع بوده است. اگرچه میزان سود، ناچیز بوده اما «جاشوا میتس»، یکی از نویسندگان این مقاله تاکید کرده این ارقام، تنها مربوط به آماری است که با داده‌های عمومی قابل شناسایی بوده‌اند. «میتس» معتقد است که همه این اعداد و ارقام، می‌توانند فقط نوک کوه یخ باشند.