فرمانده حماس که اسراییل ترور کرد، که بود؟

صالح العاروری (۱۹۹۶-۲۰۲۴)، از چهره های شناخته شده و مهم گردان القسام حماس و یکی از فرماندهان ارتش قسام، دیشب زمانی ترور شد که هنوز یک روز از ویژه برنامه ی زندگی العاروری در شبکه ۱۱ اسراییل در مورد میزان خطر او برای  زندگی اسراییلیان نگذشته بود.

العاروری شخصیت کاریزماتیک، زیرک و با ارتباطات قوی توصیف شده است. دولت ایالات متحده العاروری را چنین معرفی کرده که: "یکی از رهبران نظامی بلندپایه حماس است که قدمت نقش او به عنوان رهبر، به زمان دانشجویی او در دانشگاه الخلیل در اوایل دهه ۱۹۹۰ برمی گردد." العاروری یکی از شخصیت های حماس بود که در تامین، جمع آوری و انتقال وجوه از طرف حماس مشارکت داشت.

آموزش، استخدام و زندان

العاروری در ۱۹ اوت ۱۹۶۶ در رام الله در کرانه باختری به دنیا آمد. در سال ۱۹۸۵ برای تحصیل در رشته حقوق شریعت در دانشگاه هبرون ثبت نام کرد. او به عنوان رئیس جناح اسلامی در دانشگاه انتخاب شد و در آنجا با کوتله اسلامیه (جنبه‌های اسلامی)، شاخه جوانان حماس در دانشگاه ارتباط برقرار کرد. العاروری از طریق ارتباط خود با کوتله اسلامیه، معین شهیب، یکی از عوامل حماس مستقر در دانشگاه بیر را ملاقات کرد که العاروری را در حماس استخدام کرد و تأمین مالی زیرساخت های دستگاه نظامی حماس در الخلیل را به او سپرد.

در نوامبر ۱۹۹۰، العاروری توسط مقامات اسرائیلی دستگیر شد. او تنها شش ماه را در بازداشت اداری گذراند، اما اندکی پس از آزادی بعد دوباره دستگیر شد و ۱۵ سال را به دلیل نقش رهبری خود در حماس در زندان گذراند. هنگامی که او در سال ۲۰۰۷ از زندان اسرائیل آزاد شد.

به مصاحبه‌کنندگان گفت که "او حملات تروریستی انکار می‌کند" و اظهار داشت که حماس "اگر غیرنظامیان را هدف قرار دهد آسیب می‌بیند."

در سال ۲۰۰۷، العاروری مجدداً توسط مقامات اسرائیلی دستگیر و در مارس ۲۰۱۰ آزاد شد، احتمالاً به دلیل نقش تعیین کننده او در آزادی سرباز اسرائیلی گیلاد شالیت که در سال ۲۰۰۶ توسط حماس اسیر شده بود، زیاد در زندان نماند. العاروری بعداً از غزه اخراج شد زیرا حضور او تهدیدی برای اسرائیل شناخته شد. سپس به دمشق، سوریه نقل مکان کرد و در آنجا به دفتر سیاسی حماس به ریاست خالد مشعل پیوست. هنگامی که خالد مشعل در آغاز جنگ داخلی سوریه دمشق را ترک کرد، العاروری به استانبول، ترکیه نقل مکان کرد و در آنجا دفتر خود را تأسیس کرد. تا سال ۲۰۱۵، العاروری در ترکیه زندگی می کرد. در دسامبر ۲۰۱۵، گزارش شد که او ترکیه را به قصد لبنان ترک کرده است. "وای نت نیوز" گزارش داد که خروج العاروری بخشی از تلاش های آشتی ترکیه و اسرائیل بوده و این مورد در دیداری که در اوایل ماه دسامبر بین طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه، احمد داود اوغلو نخست وزیر ترکیه و خالد مشعل رهبر سیاسی حماس برگزار شد، مورد بحث قرار گرفته است.

العاروری بر خلاف سیاست تندرو رهبری حماس، معمولاً به عنوان یک رهبر عملگرا معرفی می شد. در استانبول، العاروری ظاهراً مستقل از بقیه‌ی سازمان عمل می‌کرد و همین مساله به این که حماس، سازمانی با چند رئیس است، دامن می زد. شاخه ترکیه حماس معمولاً بدون در نظر گرفتن جنبش به عنوان یک کل و بدون دخالت رهبری حماس و مستقل تصمیم می گرفت.

به گفته "متیو لویت" از اندیشکده موسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه، العاروری "یکی از چهره های کلیدی در پشت تلاش های حماس برای جوان سازی شبکه های عملیاتی این گروه در کرانه باختری بوده است." لویت اظهار کرده که "او در این مدت ده ها نفر را برای ربودن اسراییلی ها به منظور مبادله با اسرای فلسطینی اعزام کرده است."

در واقع، حماس بر این باور است که این استراتژی یکی از مؤثرترین راهبردها برای آزادی افراد وابسته به آن است.

العاروری در کنفرانسی در ترکیه در ۲۰ اوت ۲۰۱۴ گفت که حماس مسئول ربودن و قتل نوجوانان اسرائیلی در سال ۲۰۱۴ است. با این حال، ادعای او مورد تردید کارشناسان قرار گرفت. تشکیلات دفاعی اسرائیل فکر می‌کند که العاروری به ربودن خود می‌بالید و ارتباطی با این آدم ربایی نداشت.

در سال ۲۰۱۱، العاروری با هماهنگی ماهیر صلاح، مسئول مالی حماس مستقر در عربستان سعودی، انتقال وجوه به خانواده های افسران متوفی حماس را تسهیل کرده بود.

در سال ۲۰۱۵، صالح العاروری در فهرست تروریست های آمریکا قرار گرفت و برنامه ی "پاداش برای عدالت"  برای او مورد جایزه ۵ میلیون دلاری تعیین کرده بود.

فعالیت‌های دیپلماتیک

العاروری اغلب به عنوان بخشی از هیئت های حماس سفر می کرد و در جلسات رسمی شرکت می کرد. او در مارس ۲۰۱۲ با اردوغان رئیس جمهور ترکیه دیدار کرد. او در اکتبر همان سال در دیدار امیر قطر از نوار غزه شرکت کرد.

العاروری به همراه سه تن از همراهانش، دوک ژانویه ۲۰۲۴ در پیروت مورد حمله قرار گرفتند و کشته شدند.

منابع:

"1-Wanted: Information that brings to justice... Salih al-Aruri". Rewards for Justice. Archived from the original on 30 May 2019. Retrieved 1 August 2019.

McCoy, Terrance (10 July 2012-. "The enigmatic Hamas leader allegedly behind the Israeli kidnappings that ignited war". Washington Post. Archived from the original on 23 July 2015. Retrieved 23 July 2015.

Levitt, Matthew (9 July 20143-. "Hamas' Not-So-Secret Weapon". Foreign Affairs. Archived from the original on 16 September 2016. Retrieved 28 April 2016. 

"IDF demolishes West Bank home owned by senior Hamas official Arouri". Times of Israel. 31 October 2023. -4

"Israeli drone attacks Hamas office in Beirut, killing four - Lebanese news agency". Reuters. 2 January 20245-. Retrieved 2 January 2024.