چه کنیم که دیگر کسی برای اینترنشنال فیلم نفرستد؟

 دادستان قم گفته که در جریان این پرونده برای آن‌ها مشخص شده که «یک طراحی و برنامه‌ریزی صورت گرفته بود برای اینکه در جامعه تفرقه‌افکنی و فتنه‌انگیزی کنند.» بر اساس اظهارات این مقام قضایی گویا اعترافاتی هم از سوی وزارت اطلاعات از افراد دستگیرشده گرفته شده است. بعید نیست که در روز‌های آینده جامعه شاهد پخش این اعترافات از برخی رسانه‌ها از جمله صداوسیما هم باشد. در این شرایط، اما یک سوال اساسی همچنان بی‌پاسخ مانده است؟ پرسشی که در پرونده‌های مشابه پیشین نیز دقیقا وجود داشت و هیچ مقامی به آن پاسخ نداد؛ انصار رسانه‌ای برای رسانه‌های فارسی زبان چگونه ایجاد شده که فضای برای جریان‌سازی آن‌ها در جامعه فراهم شود؟

این برخورد‌ها مانع انتشار فیلم‌های مشابه می‌شود؟

احمد زیدآبادی فعال سیاسی در واکنش به واکنش دادستان قم به پرونده نوشته: «طبق معمول اصل و ریشه یک واقعیت تلخ اجتماعی نادیده گرفته شده و افشاءکنندگان آن» را هدف قرار داده‌اند.» زیدآبادی تاکید کرده که «بازندانی کردن هم نه می‌توان جلوی فیلمبرداری از این صحنه‌ها را گرفت و نه مانع انتشار آن‌ها شد. با این قبیل برخورد‌ها فقط زندان‌ها متراکم‌تر و خانواده‌های بیشتری گرفتارتر و ناراضی‌تر و بلایی بر مجموع بلا‌های این جامعه اضافه می‌شود.» این دقیقا همان نکته‌ای که بسیاری دیگر از فعالان سیاسی و اجتماعی بار‌ها آن را تکرار کرده‌اند، اما بنظر می‌رسد که همچنان گمان می‌شود که سیاست فیلترینگ می‌تواند به جلوگیری از گردش جریان اطلاعات در جامعه منجر شود.

یک رانت رسانه‌ای رایگان به شبکه‌های فارسی‌زبان

نکته دیگر اینجاست که این فیلترینگ مرجعیت رسانه را از داخل به خارج برده است. به این معنا که شهروندان که چنین اتفاقاتی را ثبت و ضبط کرده‌اند ترجیح می‌دهند که آن را مستقیم برای رسانه‌های فارسی‌زبان ارسال کنند. به این ترتیب از یک سو شهروندان تبدیل به حلقه‌های رسانه‌ای این شبکه‌ها می‌شوند و اخبار جریان‌ساز به راحتی در اختیار شبکه‌های خارجی قرار می‌گیرد. در حالی که اگر در ماجرای مادر قمی این فیلم برای رسانه‌های مستقل داخلی ارسال شده بود قطعا اطلاع‌رسانی دقیق و درست‌تری انجام می‌شد و التهاب امروز در جامعه نیز ایجاد نشده بود. در سوی دیگر شهروندان نیز در مظان اتهام ارتباط با شبکه‌های خارجی قرار نداشتند. امروز، اما مرجعیت رسانه‌ای با فیلترینگ و البته ایجاد محدودیت برای رسانه‌های داخل به شبکه‌های خارجی منتقل شده و این وضعیت انحصار و رانت بزرگ دسترسی به اطلاعات شهروندان را در اختیار آن‌ها قرار داده است. موضوعی که پیشکوستان عرصه رسانه نیز بر آن تاکید کرده‌اند.

شفافیت در رسیدگی؛ مطالبه افکار عمومی

در ساعات پایانی نوزدهم اسفندماه، فیلم درگیری مادر قمی با یک روحانی منتشر شد. براساس فیلم و صدا‌های موجود این درگیری به دلیل حجاب مادری رخ داد که در درمانگاه به فرزند بیمار خود شیر می‌داده است. گویا یک روحانی از او فیلم یا عکس گرفته و مادر از روحانی درخواست کرده تا تصاویر یا فیلم‌های گرفته‌شده را پاک کند.
مشخص نیست که سرانجام این پرونده به کجا خواهد رسید، اما افکارعمومی انتظار شفافیت در فرآیند رسیدگی قضایی به آن را دارد. در شرایطی که بازتاب‌های این اتفاق همچنان محل بحث‌های مختلفی میان مردم در جامعه و شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی است.