باز هم زورگیری، باز هم اتوبان!

فرماندهی نیروی انتظامی در واکنش به این حادثه، به خبرگزاری «تسنیم» گفته که شلیک‌ها توسط فرد نظامی که در صحنه حاضر بوده انجام شده است. پلیس در ادامه اعلام کرده که سارقان مسلح به سلاح سرد، تحت تعقیبند اما هنوز دستگیر نشده‌اند.

دزدی در روز روشن؛ قبح‌شکنی سرقت مسلحانه

زورگیری اتوبان صدر، چندمین ارتکاب جرم علنی و در روز روشن است که در ماه‌های اخیر رخ داده است. در گذشته، چنین پدیده‌هایی بیشتر در تاریکی شب و یا در پس کوچه‌ها و خیابان‌های خلوت شهرها صورت می‌گرفت اما امروز، جرائم خردی از این دست، به سطح پوست شهر منتقل شده و بی‌پروا رقم می‌خورند.

در سال‌های اخیر، افزایش مشکلات معیشتی، میزان جرایم خشن را در شهرهای کشور افزایش داده است. با این حال مقامات انتظامی می‌گویند که به شدت با این پدیده‌ها مقابله کرده‌اند. آمار و ارقام اما نشان می‌دهد که اقدامات نهادهای مربوط، از جمله اجرای ۶ مرحله طرح مبارزه با سرقت‌های مسلحانه، شاید به اندازه کافی بازدارنده نبوده است. بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد که میزان سرقت در ۴ ساله منتهی به خردادماه ۱۴۰۲، افزایش چهار برابری داشته است؛ به طوری که بعد از جرایم مربوط به مواد مخدر، رتبه دومین جرم عمده را در کشور به خود اختصاص داده است.

این فقط نوکِ کوهِ یخ است

مردادماه سال ۱۴۰۱، فیلمی با عنوان «سرقت در اتوبان نیایش» در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که واکنش‌های بسیاری را در پی داشت. در این ویدیو، مرد جوانی، در روز روشن و در میانه ترافیک سنگین، به سرنشین یک خودرو حمله کرده و پس از باز کردن در خوردو، با تهدید قمه گوشی همراه راننده را سرقت کرد. با فراگیرتر شدن واکنش‌ها، پلیس از دستگیری سارق خبر داد. اعتراف این زورگیر افغانی به بیش از ۱۰۰ مورد زورگیری خشن با قمه، بازدارندگی اقدامات قضایی و انتظامی در پیشگیری از تکرار ارتکاب جرم را دوباره زیر سوال برد. حکم اعدام سارق اتوبان نیایش، پس از چند جلسه رسیدگی مجدد، به زندان طولانی‌مدت تغییر یافت.

هم‌زمان با صدور حکم نهایی در این پرونده، رسانه‌های خوزستان اعلام کردند که «میلاد پاک‌پرور»، بازیکن محلی فوتبال خوزستان، هنگام بازگشت به منزل مورد سرقت مسلحانه قرار گرفته است. سارقان با سلاح جنگی وینچستر و کلاشنیکف او را تهدید کرده بودند. در همان روزها، «هومن حاجی عبداللهی»، بازیگر سینما و تلویزیون در صفحه شخصی‌اش نوشت: «پنجشنبه، ۷ دی‌ماه، در روز روشن، خیابان پاسداران ... جوری با قمه‌ی نیم‌متری به سرم ضربه زدند که تا ۵ دقیقه چشمانم جایی را نمی‌دیدند».

 چند ماه بعد، در سومین روز از فروردین‌ماه سال جاری، «محمدعلی ابطحی»، فعال سیاسی اصلاح‌طلب در صفحه اینستاگرامش از تلاش یک موتور سوار برای سرقت گوشی همراهش خبر داد. او نوشت: «بعد افطار توی پیاده‌رو موبایل به دست پیاده‌روی می‌کردم. به سر تقاطع که رسیدم موتوری دو ترکه جست زد تلفنم رو بگیرد من قرص نگه داشتم». ابطحی نوشت که در نتیجه این زورگیری، متحمل ۱۰ بخیه روی ابرو و ترَک قفسه سینه شده است.

کاربران چه می‌گویند؟

زورگیری خشن در اتوبان صدر تهران، در همان ساعات ابتدایی، واکنش‌های بسیاری را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت. «محمدحسن نجمی»، خبرنگار در شبکه ایکس نوشت: «وسط شلوغ‌ترین اتوبان تهران زورگیری و سرقت می‌شود. دیروز ظهر ده‌ها نیروی موتوری پلیس به همراه چندین ون دور میدان ولیعصر ایستاده بودند؛ اول بلوار یکی از موتورها پیچید جلوی موتوری که زنی بدون روسری ترک آن بود و متوقفش کرد و بعد از بحث رهاشون کرد. طرح جدیده؟»

کاربری دیگر، با دستکاری تصویر و قرار دادن موهای بلند بدون روسری روی تصاویر سارقان مسلح اتوبان صدر، با عنوان «زورگیران بی‌حجاب و شلوارک‌پوش اتوبان صدر» نوشت: «امیدوارم این عکس بی‌حجاب و شلوارک‌پوش زطورگیران اتوبان صدر باعث سرعت دستگیری و مجازات سارقین بشه!»

«محمدعلی ابطحی»، رییس پیشین دفتر سید محمد خاتمی در واکنش به حادثه اتوبان صدر نوشت: «زورگیری‌ها، موبایل‌دزی‌ها، ناامنی‌های اجتماعی فراگیرتر از آن شده که موردی باشد. نگرانی عبور و مرور در خیابان‌ها و احساس ناامنی مداوم، بزرگترین آسیب اجتماعی است که همه مردم پایتخت درگیر آن هستند. حتی از مبارزه با حجاب اختیاری هم مهم‌تر است به مولا!»

سخت‌گیری‌های سلیقه‌ای!

افزایش روایت‌ها از سرقت‌های بی‌محابا در سطح شهرهای کشور، به خودی خود کافی است تا پرده از افزایش تصاعدی میزان جرایم خشن بردارد. دست کم در سال گذشته، مقامات انتظامی کشور بارها در افزایش سخت‌گیری‌ها در ردیابی هنجارشکنی‌ها در کشور سخن گفته‌اند. این سخنان البته بیشتر معطوف به جرایم مربوط به بی‌حجابی و بدحجابی بوده است.

«احمدرضا رادان»، فرمانده کل انتظامی کشور، ۲۵ فروردین‌ماه سال گذشته، با تاکید بر کارآیی «دوربین‌های هوشمند» در ردیابی بی‌حجاب‌ها گفته بود: «مطمئن باشید دوربین های کنترلی در طرح عفاف و حجاب هیچ خطایی نخواهد داشت». اما هر بار این پرسش نیز مطرح شده که تجهیزات پیشرفته و به‌روز مورد ادعا توسط مقامات، چطور نمی‌تواند در تسهیل ردیابی، شناسایی و دستگیری مرتکب‌های جرایم خشن به کارگرفته شوند؟ پرونده تخریب‌گران اموال عمومی مشهور به «پلیس‌نماها»، سرنوشت نامعلوم عاملان جنایت مسمومیت‌ها زنجیره‌ای در مدارس دخترانه، عدم شناسایی و برخورد با متعرضان به پسر نازی‌آباد و چند مورد دیگر، همه از ابهاماتی است که به کارنامه نیروی انتظامی در برخورد با متخلفان وارد می‌شود.

چند ساعت پس از انتشار تصاویر مربوط به زورگیری مسلحانه در اتوبان صدر تهارن، دستور ویژه قضایی برای بررسی ماجرای رخ داده در بزرگراه صدر و شناسایی عوامل دخیل از سوی دادگستری کل تهران صادر شد. تا لحظه تنظیم این گزارش، پس از واکنش پلیس، این دومین واکنش رسمی به حادثه اتوبان صدر است.